Χορογραφημένη και οριοθετημένη

Το τηλεφώνημα Μπάιντεν-Ερντογάν το βράδυ της Κυριακής είναι προφανές ότι είχε αντικείμενο μια κοινά αποδεκτή χορογραφία των τελευταίων κινήσεων που θα τερμάτιζαν την αναμονή της Σουηδίας για το ΝΑΤΟ και θα έλυναν την εκκρεμότητα των F-16.

Τα παραπάνω, εκ των πραγμάτων, υποβαθμίζουν την όποια εγγύηση για επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Αγκυρας-Ε.Ε. ήθελε προκύψει στο Βίλνιους. Εδώ σταματάει η χορογραφία και αρχίζει η οριοθέτηση της εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ. Οριοθέτηση, σαφές δείγμα γραφής της οποίας είναι η προαναγγελία από τον Ερντογάν της επίσκεψης Πούτιν στην Αγκυρα, αλλά και η ταυτόχρονη σιγή ασυρμάτου που κυριαρχεί ως προς τις διαπραγματεύσεις Τουρκίας-Συρίας με μεσολάβηση Μόσχας και Τεχεράνης.

Οι συνομιλίες αυτές, πρώτον, επιβεβαιώνουν το αδιέξοδο στην πίεση που ασκεί ο Ερντογάν στις ΗΠΑ για να τερματίσουν την προστασία των Κούρδων της Βορειοανατολικής Συρίας και, πιο συγκεκριμένα, των οργανώσεων PYD-YPG που είναι το συριακό παρακλάδι του ΡΚΚ. Ετσι, ο Ερντογάν ζητά τώρα από τον Ασαντ τις εγγυήσεις για την ασφάλεια της νοτιοανατολικής Τουρκίας που δεν του δίνει ο Μπάιντεν.

Με τη σειρά του, ο Ασαντ δεν μπαίνει στην ουσία της διαπραγμάτευσης αν δεν δεσμευτεί η Τουρκία ότι θα αποσύρει τις δυνάμεις της από το Ιντλίμπ και το Αφρίν. Αλλωστε, η κρίση εμπιστοσύνης ΗΠΑ-Τουρκίας υπάρχει από το 1991, όταν η Ουάσινγκτον δημιούργησε το ντε φάκτο ανεξάρτητο Κουρδικό Βόρειο Ιράκ. Η εμπλοκή των ΗΠΑ στην Συρία μετά το 2014 κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους στηρίχθηκε καθοριστικά από τους Κούρδους της Βορειανατολικής Συρίας.

Αργά αλλά σταθερά, στην Τουρκία εμπεδωνόταν η πεποίθηση ότι η συμμαχία των ΗΠΑ με τους Κούρδους δεν είναι τακτικός ελιγμός, αλλά στρατηγική επένδυση ικανή να αλλάξει τα δεδομένα και τις ισορροπίες στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Επιστροφή στον χαμένο παράδεισο του παρελθόντος, την εποχή δηλαδή που η Τουρκία ήταν προνομιακός σύμμαχος των ΗΠΑ ως χώρα, που μαζί με τη Νορβηγία, συνόρευε με την ΕΣΣΔ, δεν πρόκειται να υπάρξει. Οπως δεν υπάρχει πλέον η αναζήτηση συμμαχίας με το πολιτικό Ισλάμ που είχε οδηγήσει τον Ομπάμα, στην ομιλία του στην Κωνσταντινούπολη την Ανοιξη του 2009, να στηρίξει τις περιφερειακές φιλοδοξίες του Ερντογάν.

Η Σύνοδος στο Βίλνιους θα οδηγήσει σε μια αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Τουρκίας και Δύσης στον βαθμό που δεν υπάρξει νέα περιπλοκή στο Κουρδικό.