Σε ανύποπτο χρόνο, ένα από τα πιο προβεβλημένα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., στην προσπάθειά του να περιγράψει κατά τη διάρκεια μιας ιδιωτικής μας συζήτησης το πολιτικό φαινόμενο Αλέξης Τσίπρας, χαρακτήρισε πολύ εύστοχα τον τέως αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης «Μαραντόνα» της πολιτικής.
Πράγματι, ο Αργεντινός θρύλος του ποδοσφαίρου έμεινε στην ιστορία ως ο μοναδικός αθλητής στον πλανήτη που κατάφερε να πετύχει τα αδύνατα, να συγκινήσει τα πλήθη όσο κανένας άλλος, κουβαλώντας αποκλειστικά ολόκληρη την ομάδα στην πλάτη του. Μάλιστα, τα επιτεύγματά του αυτά αποτελούν αποκλειστικό προϊόν της δικής του προσπάθειας, καθώς ποτέ δεν ευτύχησε να βρει συμπαράσταση από τους συμπαίχτες του που συνήθως ήταν δυσανάλογης ποδοσφαιρικής αξίας, γεγονός που στο τέλος τον οδήγησε στην προσωπική του καταστροφή.
Βέβαια, παρότι είναι κάτι παραπάνω από υπερβολικό να ισχυριστεί κανείς πως η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα σηματοδοτεί και την πολιτική του καταστροφή, δεν μπορεί να παραγνωρίσει πως η απελπιστικά μοναχική του προσπάθεια να αντιμετωπίσει άλλοτε με επιτυχία και άλλοτε με αποτυχία τις μοναδικές προκλήσεις της μακρόχρονης πολιτικής του διαδρομής σε συνδυασμό με την απροθυμία του να αμφισβητήσει ουσιαστικά τους κομματικούς συσχετισμούς εντός του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., τη στιγμή που αυτοί είχαν ήδη αμφισβητηθεί από την κοινωνική πραγματικότητα, οδήγησε στην ανάλωση σημαντικού μέρους του πολιτικού του κεφαλαίου, έστω και προσωρινά.
Ο Αλέξης Τσίπρας, όμως, συναισθανόμενος την ιστορική συγκυρία, παραιτήθηκε από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., προκαλώντας το απαραίτητο «σοκ ηγεσίας» που είχε περιγράψει με ακρίβεια ο γνωστός καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής Γεράσιμος Μοσχονάς, ανοίγοντας έτσι ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του κόμματός του.
Θα μπορέσει, όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη μετά Τσίπρα εποχή να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ιστορικής συγκυρίας, εάν αυτό το σοκ ηγεσίας δεν επεκταθεί και στην υπόλοιπη ηγετική ομάδα αλλά και στα μεσαία κομματικά στελέχη; Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται κατά την άποψή μου δεν έχει να κάνει με την πολιτική πλατφόρμα που θα κληθεί να δομήσει η νέα ηγεσία που θα προκύψει από τις διαδικασίες του Σεπτεμβρίου, αλλά κυρίως με το πώς θα αντιμετωπίσει την απροθυμία ενός συμπαγούς κομματικού μηχανισμού να προσαρμοστεί στις ανάγκες λειτουργίας ενός σύγχρονου πολιτικού οργανισμού.
Είναι δεδομένο πως κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας αλλά και αργότερα, στην αντιπολιτευτική περίοδο, στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κυριάρχησε ένα αυτοεμψυχωτικό αφήγημα που αφελώς είχε την ανάγκη να πιστεύει πως οι ιδέες της Αριστεράς θα νικήσουν γιατί απλούστατα είναι οι πιο σωστές! Αυτή η θεολογική προσέγγιση είχε αποτέλεσμα να υποτιμηθεί κάθε έννοια πολιτικής επικοινωνίας αλλά και επαγγελματισμού, που λειτούργησε υποσυνείδητα ως άλλοθι απέναντι στην αδυναμία τους να θέσουν τη δική τους ατζέντα απέναντι σε αυτήν της Ν.Δ.
Η χλευαστική υποδοχή από πλευράς των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στο διαβόητο πια γλωσσικό lapsus του πρωθυπουργού «Εμένα με ενδιαφέρει η επικοινωνία και όχι η ουσία» δεν κατέδειξε μόνο τις προθέσεις του προπαγανδιστικού μηχανισμού που έμελλε να χτίσει η Ν.Δ., αλλά και την κυρίαρχη αντίληψη εντός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης που ξόρκιζε κάθε στρατηγική επικοινωνίας ως δυνητική παραπλάνηση των πολιτών.
Οι μελλοντικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πολύπλευρες, ταυτολογικές, οργανωτικές και κυρίως προγραμματικές. Σε μια κοινωνία που διαρκώς αλλάζει, πρέπει να ιεραρχήσει με επιτυχία τα σύγχρονα ζητήματα της εποχής, απομακρυσμένο από τα στερεότυπα που στοίχειωναν όλο αυτό το διάστημα την κοινωνική του ανάλυση.
Η εργατική τάξη συνεχώς μετασχηματίζεται, αλλάζει όψη και μορφή αλλά και προτεραιότητες, με τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. μέχρι στιγμής δυστυχώς να μην αντιλαμβάνεται αυτές τις μεταβολές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο κλάδος των ασκούμενων δικηγόρων που αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από νέους εργαζομένους με υψηλά προσόντα που υποαμείβονται, όμηροι ουσιαστικά μιας διαδικασίας που ενώ δεν τους αποζημιώνει, δεν τους δίνει παράλληλα και τη δυνατότητα εναλλακτικής εργασίας για να ενισχύσουν τα εισοδήματά τους.
Αυτό το σύγχρονο κατά τη γνώμη μου «προλεταριάτο» δεν φαίνεται να συγκινεί ιδιαίτερα την πολιτική ανάλυση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., επειδή ίσως φοράνε γραβάτες και κοστούμια και δεν ταιριάζουν πολύ στο προτσές των μαρξιστικών αναλύσεων που διαβάσανε μικροί.
Αναμφίβολα, τα ζητήματα για τα οποία θα κληθεί η Αριστερά εν γένει να παλέψει δεν απαντούν εύκολα και εντός του σχήματος έθνος-κράτος. Φαινόμενα όπως η μεταναστευτική και η προσφυγική κρίση, η κλιματική αλλαγή και η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων θα αντιμετωπιστούν από την Αριστερά σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. οφείλει να είναι έτοιμος να συνδιαμορφώσει τις θέσεις αυτές με έμφαση στους σύγχρονους προβληματισμούς.
Σε έναν κόσμο που εισέρχεται με ταχύτητα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, εσύ δεν μπορείς να σβήνεις με γομολάστιχα. Γι’ αυτό, ναι… πάντα τίμιοι και ανδρείοι, αλλά όχι άμπαλοι.
