Ομηρική Παρομοίωση.
Ιλιάς, ραψωδία Β`, στ. 84-94.
Ὣς ἄρα φωνήσας βουλῆς ἐξῆρχε νέεσθαι,
Β 85οἳ δ’ ἐπανέστησαν πείθοντό τε ποιμένι λαῶν
σκηπτοῦχοι βασιλῆες· ἐπεσσεύοντο δὲ λαοί.
ἠΰτε ἔθνεα εἶσι μελισσάων ἁδινάων
πέτρης ἐκ γλαφυρῆς αἰεὶ νέον ἐρχομενάων,
βοτρυδὸν δὲ πέτονται ἐπ’ ἄνθεσιν εἰαρινοῖσιν·
Β 90αἳ μέν τ’ ἔνθα ἅλις πεποτήαται, αἳ δέ τε ἔνθα·
ὣς τῶν ἔθνεα πολλὰ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων
ἠϊόνος προπάροιθε βαθείης ἐστιχόωντο
ἰλαδὸν εἰς ἀγορήν· μετὰ δέ σφισιν ὄσσα δεδήει
ὀτρύνουσ’ ἰέναι Διὸς ἄγγελος· οἳ δ’ ἀγέροντο.
Αναλυτική απόδοση.
Μίλησε ο Νέστωρ καθαρά στων αρχηγών τη συνέλευση και είπε ότι αν κάποιος άλλος, και όχι ο Αγαμέμνων. έλεγε για ένα τέτοιο όνειρο μάλλον δεν θα τον πίστευε κανείς. Πρέπει όμως το όνειρο του αρχηγού Ατρείδη να το λάβουμε σοβαρά υπ` όψιν μας γιατί είναι μήνυμα από τον Δία. Προέτρεψε όλους τους αρχηγούς να πάνε να συγκεντρώσουν τους άντρες τους και να ετοιμαστούν να επιτεθούν στους Τρώες. Έπειτα έφυγε από τη συγκέντρωση αυτή που ο ποιητής αποκαλεί βουλήν. Όλοι οι σκηπτροφόροι βασιλιάδες άκουσαν με προσοχή μεγάλη τα λόγια του αρχηγού Αγαμέμνονα, του ποιμένα των λαών. Κινήθηκαν, με τα σκήπτρα τους ψηλά και την ακολουθία τους, προς τα στρατεύματα και μόλις τους είδαν οι άντρες άρχισαν να μαζεύονται και να συντάσσονται όπως ακριβώς κάνουν οι μέλισσες που σμάρια σμάρια μαζεύονται, μπαίνουν και βγαίνουν στο άνοιγμα του βράχου που έχουν το μελίσσι τους, την αυτοσχέδια κυψέλη τους. Οι άντρες θύμιζαν πολύ τα σμάρια των μελισσών, σαν σταφύλια, που πετούν στριμωγμένες και μαζεμένες βουίζοντας και τριγυρίζοντας στα ανοιξιάτικα λουλούδια, σε κάθε μπουμπουκάκι. Αυτό θύμιζαν οι οπλίτες που έβγαιναν από τις σκηνές τους και βιαστικά πήγαιναν να συνταχθούν κοντά στα πλοία τους σύμφωνα με τις διαταγές που πήραν. Για τη σωστή τους σύνταξη τους βοηθούσε η Φήμη, η αγγελιοφόρος του Δία, ώσπου μαζεύτηκαν όλοι σε αδιαπέραστο, συμπαγή σχηματισμό.
Σημειώσεις, σχόλια, παρατηρήσεις.
Παρομοίωση: Είναι σχήμα λόγου στο οποίο έχουμε σύγκριση κάποιου ή κάτι με κάποιον ή κάτι άλλο πολύ γνώριμο και γνωστό για μια ιδιότητα του, την οποία εμφανίζει και ο συγκρινόμενος. Εκφράζεται με το σαν: «Άσπρος σαν το γάλα».
Λέξεις από το ομηρικό κείμενο.
-βουλή, ἡ, Δωρικά βωλά (<βούλομαι), επιθυμία, θέληση, απόφαση, σχέδιο, ιδίως απόφαση των θεών, ( Ομήρου Ιλιάδα). Το Συμβούλιο των Γερόντων ή των Προυχόντων, Βουλή, σε Όμηρο. βουλῆς εἶναι, ανήκω στο Συμβούλιο, είμαι μέλος του Συμβουλίου.
-ἁδῐνός, -ή, -όν[ᾰ], συμπιεσμένος , συμπυκνωμένος, συσσωρευμένος, συγκεντρωμένος, συμπαγής, πυκνός, λέγεται για μέλισσες, μύγες, πρόβατα, σε Όμηρο.
σκηπτ-οῦχος, -ον (σκῆπτον, ἔχω)· Aυτός που κρατάει ραβδί ή σκήπτρο ως χαρακτηριστικό γνώρισμα εξουσίας· σκηπτοῦχος βασιλεύς, ο βασιλιάς που κρατάει σκήπτρο, σε Όμηρo. Βλ. εδώ: Ιλιάς, Β`, 86.
ποιμήν, -ένος, ὁ, ποιμένας ή βοσκός, σε Όμηρο μεταφορικά ποιμένας των ανθρώπων, λέγεται για τον Αγαμέμνονα, σε Όμηρο κα. γενικά, αρχηγός, ηγέτης. Βλ. εδώ: ποιμένι λαών, Β`, 85. Ο χαρακτηρισμός πέρασε με απόλυτη ευστοχία και στον Ιησού Χριστό( Μέγας ποιμήν, ο ποιμήν των ανθρώπων..)
Περίληψη ραψωδίας Β` της Ιλιάδος.
Ο Δίας σκέπτεται όλα το βράδυ αυτά που του είπε η Θέτις σχετικά με την κατάσταση στο στρατόπεδο των Ελλήνων στην Τροία. Του μετέφερε την απόφαση του γιου της, που απέκτησε με τον Δία, του ανίκητου Αχιλλέα, να πάψει να πολεμά για τα συμφέροντα των Αχαιών. Η Θέτιδα ζητά από τον Δία να χάνουν στις μάχες οι Έλληνες και να αναγκαστούν να ζητήσουν την επιστροφή του Αχιλλέα. Ο Δίας αμέσως πραγματοποιεί τη βουλή του: Διατάζει τον Όνειρο να μεταφέρει στον κοιμισμένο Αγαμέμνονα την βουλή του και να έχει τη μορφή του σοφού Νέστορα( ο Όνειρος) αφού οι θεοί πάντα παρουσιάζονται στους θνητούς με τη μορφή ενός άλλου θνητού. Ο Όνειρος- Νέστωρ θα πει στον Αγαμέμνονα ότι πρέπει πάραυτα να επιτεθεί στους Τρώες γιατί αυτή είναι η κατάλληλη ώρα να τους κατανικήσει. Ο Αγαμέμνων πιστεύει στο όνειρο και λέει στους άλλους αρχηγούς να ορμήσουν στους Τρώες. Ταυτόχρονα του έρχεται η ιδέα να δοκιμάσει τη διάθεση του στρατεύματος ανακοινώνοντας ότι απεφάσισε να φύγουν από την Τροία και να επιστρέψουν στις πατρογονικές εστίες.
Έτσι στη γενική συγκέντρωση ανακοινώνει την απόφασή του να γυρίσουν στην πατρίδα, αφού εδώ και εννιά χρόνια δεν κατάφεραν να αλώσουν την Τροία. Μόλις άκουσαν κάτι τέτοιο οι κουρασμένοι άντρες που νοσταλγούσαν τόσα χρόνια τις πατρίδες τους, ξεχύθηκαν ασυγκράτητοι με χαρούμενες κραυγές και αλαλαγμούς προς τα πλοία για να αναχωρήσουν μια ώρα αρχύτερα.
Τότε ο Οδυσσέας, δασκαλεμένος και παρακινούμενος από την Αθηνά, προσπαθεί να τους συγκρατήσει και στο τέλος ο μέγας διπλωμάτης και στρατηγικός, επιτελικός αρχηγός καταφέρνει και τους πείθει να γυρίσουν στον άχαρο, αιματοβαμμένο και μακροχρόνιο πόλεμο.
Ο Οδυσσέας επαναφέρει στην τάξη τον απείθαρχο Θερσίτη και έπειτα μαζί με τον Αγαμέμνονα και τον Νέστορα μιλούν με πειστικά, ενθαρρυντικά λόγια στους πολεμιστές και τους ηρεμούν, τονώνοντας το ηθικό τους.
Ο ¨Όμηρος στο τέλος της ραψωδίας ζητά τη βοήθεια των Μουσών για να του δώσουν φώτιση και να θυμηθεί όλους που ενεπλάκησαν στον τρωικό πόλεμο. Αναφέρεται πρώτα στον αριθμό των πλοίων της κάθε συμμαχικής δύναμης, ακολούθως στους βασιλείς που οδήγησαν τους λαούς τους στην Τροία, μιλά για τις σπουδαίες πόλεις τους (Μυκήνες, Άργος, Σπάρτη, Αθήνα, Κνωσό, Πύλο, Ιθάκη, Θήβα, ..) Μιλά για τις δυνάμεις που συμμάχησαν με τους Αχαιούς και τους Τρώες. Ο σοφός ποιητής μας «μαθαίνει» την ιστορία, τη μυθολογία, τη γεωγραφία, την οικονομία, την οπλοποιία, τη ναυσιπλοΐα, τη ναυπηγική, τα ήθη τα έθιμα και τις παραδόσεις των λαών της εποχής και μας παραδίδει πλήθος άλλες σπουδαίες πληροφορίες που αποδεικνύουν τη άπειρη γνώση και σοφία του ανδρός. Για όλα τα μέρη είχε σαφείς και σωστές πληροφορίες που έκαναν υπερήφανους για χιλιετίες τους απανταχού Έλληνες.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. In Memoriam Φίλιππου Κωστομητσόπουλου, αρχαιολόγου και ποιητή.
