O Eρντογάν έχει πλέον πέντε χρόνια μπροστά του να θωρακίσει το καθεστώς που έχτισε εδώ και είκοσι και πλέον χρόνια και να οργανώσει τη διαδοχή του.
Ο Ερντογάν δεν θέλει αυτός ή ο διάδοχός του να έλθουν μπροστά στο ενδεχόμενο εκλογικής ήττας, διότι πολύ απλά η ήττα είναι αδιανόητη επειδή συνιστά καθεστωτική ανατροπή.
Πριν από εκατό χρόνια, ο Κεμάλ έδωσε προτεραιότητα στον αυταρχικό εκσυγχρονισμό και κράτησε τη χώρα έξω από τις περιφερειακές συγκρούσεις.
Ογδόντα χρόνια αργότερα, ο Ερντογάν συνέθεσε ένα μείγμα εθνοϊσλαμισμού αλλά και ένα αφήγημα, κεντρικό σημείο αναφοράς του οποίου είναι η Τουρκία να αποκτήσει τον γεωπολιτικό ρόλο που να αντιστοιχεί στην οικονομική της ισχυροποίηση που της άνοιξε την πόρτα στην Ομάδα των 20 (G-20).
O Eρντογάν αρέσκεται να μιλά για τα επόμενα εκατό χρόνια και να τα ονομάζει «αιώνα της Τουρκίας».
Στην πραγματικότητα, η διεκδίκηση περιφερειακού ρόλου από την Τουρκία εντάσσεται στο πλαίσιο της ανάδυσης δυνάμεων όπως τα μέλη της ομάδας BRICS και πολλών μελών του G-20, μια δυναμική που έχει ήδη οδηγήσει στην ανάδυση ενός πολυπολικού και πολυκεντρικού κόσμου.
Το κεφάλαιο του αμιγώς κοσμικού κράτους έχει κλείσει ανεπιστρεπτί, καθώς ο Ερντογάν διαμόρφωσε μια νέα ταυτότητα που αντιστοιχεί με την πολιτική, πολιτισμική και θρησκευτική πραγματικότητα της χώρας.
Σε ό,τι αφορά την οικονομική συγκυρία στην Τουρκία, όσοι προβλέπουν ότι θα είναι ο παράγοντας που θα προκαλέσει το τέλος του Ερντογάν, υποβαθμίζουν την παραγωγική βάση της χώρας η οποία έχει διευρυνθεί σε σχέση με το 2003 όταν το ΑΚΡ ήρθε στην εξουσία.
Η Τουρκία του Ερντογάν έπαιξε αρχικά το χαρτί της Δύσης για να διαψευστεί οικτρά:
– Η Ε.Ε. υπό την πίεση των Μέρκελ – Σαρκοζί το 2007 έκλεισε την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας.
– Οι ΗΠΑ μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και την έκρηξη του εμφυλίου πολέμου στη Συρία παίζουν το χαρτί της χειραφέτησης των Κούρδων.
Ο Ερντογάν υποσχέθηκε εκδημοκρατισμό του αυταρχικού καθεστώτος που οικοδόμησε ο Κεμάλ.
Είκοσι χρόνια μετά, το κεμαλικό καθεστώς αποτελεί παρελθόν, χωρίς όμως να έχει παραχωρήσει τη θέση του σε μια δημοκρατία, αλλά σε έναν αυταρχισμό που στην καλύτερη περίπτωση θα θυμίζει το καθεστώς του Μεξικού, όπου το κυβερνών Θεσμικό Επαναστατικό Κόμμα μονοπωλεί την εξουσία, και στη χειρότερη, τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας.
