Πρωτομαγιά αυτή η Δευτέρα και ο νους κάθε φυσιολογικού ανθρώπου που δεν έχει χάσει την επαφή του με τα κοινωνικά δρώμενα πάει στην Εργατική Πρωτομαγιά. Δεν θα αναφερθώ σε αυτήν με τον «παραδοσιακό» τρόπο, αλλά με μία διαφορετική προσέγγιση. Δύο πράγματα θα πω μόνο για το αυτονόητο και θα περάσω σε κάτι άλλο, που αφορά βεβαίως και αυτό στην πολύπλευρη εργασιακή καθημερινότητα.
Το πρώτο είναι πως συμφωνώ απόλυτα με τον Γκράμσι και το ρητό του για τους αδιάφορους. Και το δεύτερο είναι πως ο καθένας, είτε ανήκει στους βολεμένους, είτε στα θύματα, γνωρίζει πολύ καλά τη θέση που του επιφυλάσσει η σύγχρονη εργασιακή ζούγκλα.
Μία πανθομολογούμενη ζούγκλα, που σχεδιάζει συγκεκριμένη μερίδα του υπερ-πλούτου και υλοποιείται με υπομονή και σχέδιο από τους πολιτικούς εκπροσώπους του ανά τον πλανήτη. Με διαφορετικές προτεραιότητες, δοσολογίες, πρακτικές και ενδεχομένως και στόχους, αλλά στην ίδια βασική κατεύθυνση. Όμως, μία σταθερά είναι αδιατάρακτη και δεν θα αλλάξει ποτέ αυτό. Η δύναμη είναι στα χέρια των πολλών. Ή να το πω αλλιώς, δείτε τα πρόσωπα των ισχυρών όταν και όπου οι πολλοί ξεσηκώνονται και θα τα καταλάβετε όλα. Πάμε παρακάτω…
Θα αφήσω την καθαρά πολιτική και ταξική χροιά του ζητήματος της εργασίας και θα επεκταθώ λίγο πιο δίπλα (αν και στα ίδια πάνω κάτω εδάφη)… Φυσικά και είναι η κυρίαρχη η πολιτική και ταξική χροιά, αλλά ας μιλήσουμε λίγο και για κάποιες πτυχές παράπλευρες, αλλά εξίσου καθοριστικές. Εγώ σήμερα επιλέγω να μιλήσω για την πλαγιότητα στην εργασιακή καθημερινότητα. Που δυστυχώς κυριαρχεί στις μέρες μας. Και όσο τα υλικά και συνειδησιακά περιθώρια στενεύουν, τόσο αυτή διευρύνεται.
Πού τη βρίσκει κάποιος αυτή την πλαγιότητα;
Στο κουτσομπολιό, που μπορεί να είναι χωρίς στόχο (απλά από συνήθεια…), αλλά μπορεί να γίνεται συχνότατα και συνειδητό μέσο απόκτησης πλεονεκτημάτων εις βάρος του όποιου «θύματος».
Στη δόλια αποδόμηση ή υποτίμηση έργου και προσωπικοτήτων ανθρώπων που δεν προκαλούν.
Στην προκατάληψη.
Στη σεξουαλική παρενόχληση.
Στη ρατσιστική διάκριση.
Στους πολύμορφους εκβιασμούς.
Στην έλλειψη εν συναίσθησης των θέλω, των μπορώ, των χρειάζομαι του κάθε υφιστάμενου.
Στις άμετρες απαιτήσεις της ανερυθριάστως (και νομικά κατοχυρωμένης ελέω κάθε διαλογής… Χατζηδάκηδων…) εντατικοποιημένης καταπίεσης και εκμετάλλευσης.
Στην αντίληψη πως όλοι οι άλλοι είναι απλά μέσα εξυπηρέτησης ενός ιδιοτελούς σκοπού κάποιας κλειστής κάστας συμφερόντων.
Σε διάφορα που όλοι βιώνουν και ψάχνουν άμυνες.
Το θέμα, βέβαια, είναι όχι μόνο να βρίσκει το κάθε άτομο τις κατάλληλες άμυνες για να αντέξει, αλλά κυρίως το να μη βλάπτεται η δική του ευδοκίμηση από τέτοιες καταστάσεις…
Πολλών ανθρώπων, και ειδικά νέων, η εργασιακή εμπειρία-σταδιοδρομία φερ΄ειπείν θα μπορούσε να παρομοιωθεί με ένα κολύμπι σε ένα πέλαγος με κάποια παλιάς κοπής πυξίδα μεν, μοναχικό δε, δίχως ουσιαστικά στηρίγματα παρά κάποια μικρά σωσίβια. Μία διαδικασία που μαθαίνει το άτομο μεν να μην αμφιβάλλει για τον εαυτό του και τις δυνατότητές του, αλλά ταυτόχρονα και να φοβάται τα μελλούμενα και να χάνει τις ελπίδες του, την προοπτική του, τη διάθεσή του. Καταστάσεις που μαθαίνουν τον άνθρωπο (εξαναγκαστικά) να κοπιάζει, να δίνει κάθε ικμάδα του είναι του, αλλά να βλέπει τον ανταγωνισμό όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως «ρουκέτα που έχει εκτοξευτεί και έρχεται κατά πάνω του»…
Η ζωή χρειάζεται και τις δυσκολίες, γιατί αλλιώς θα ήταν άνοστη, αλλά αυτές πρέπει να είναι εκείνες που αρμόζουν στις συγκυρίες και όχι οι επιπρόσθετες που δημιουργούν τα ανθρώπινα τρωτά…
Ποια είναι η μοναδική μας ελπίδα; Να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερο τα καίρια πόστα άνθρωποι που έχουν αποβάλλει την πλαγιότητα, που εκτιμούν με δικαιοσύνη, που θέλουν να βοηθήσουν τους νέους, που αντιλαμβάνονται το ρόλο τους ως κάτι το προωθητικό εν γένει (αφού πρωτίστως έχουν διασφαλίσει, και καλά κάνουν, το δικό τους παρόν και μέλλον). Γιατί εγώ αν ζηλεύω εδώ που έχω φτάσει κάτι, δεν είναι ούτε αυτούς που έχουν πλούτο, ούτε τους πιο όμορφους, τους πιο έξυπνους, τους πιο δυνατούς, τους πιο καταξιωμένους, αυτούς που κάνουν καλύτερα από μένα αυτά που κάνουμε κοινά. Ζηλεύω τις ευκαιρίες και όσους τις έχουν…
ΥΓ. Θα καταθέσω ένα προσωπικό σχόλιο που δεσμεύει μονάχα τον εκφραστή του και κανέναν άλλον. Η αριθμητική παρουσία των ανθρώπων στο κέντρο της Αθήνας στις εκδηλώσεις για την επέτειο της Εργατικής Πρωτομαγιάς το πρωί προς μεσημέρι της Δευτέρας μου προκάλεσε απογοήτευση και (γόνιμο είναι η αλήθεια) προβληματισμό. Λίγο μόλις καιρό μετά την κοσμοσυρροή για το δυστύχημα στα Τέμπη και ενώ τα πολιτικά πάθη λόγω επερχόμενων εκλογών είναι σε εγρήγορση, θα περίμενα κάτι (αρκετά) καλύτερο.
Ας είναι. Ας ελπίσουμε, τουλάχιστον, πως θα φωτιστεί μία κρίσιμη πλειοψηφία και θα κάνει τις σωστές επιλογές στις επερχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές. Περιθώρια λαθών και παραστρατημάτων πλέον δεν έχουμε… (Για μένα οι «σωστές» επιλογές είναι παραπάνω από μία, αλλά αυτά δεν είναι του παρόντος)
