Η νέα προσθήκη στην πολιτική αρένα ενόψει εκλογών, συζητήθηκε πολύ.
Η κριτική που έχει ασκηθεί στην υποψηφιότητα της Εύης Βατίδου στο κόμμα της Αφροδίτης Λατινοπούλου ΠΑΤΡΙΔΑ, είναι δριμεία. Και έχει εγείρει πολλές συζητήσεις, όπως αυτή περί σεξισμού. Και το θέμα είναι λεπτό.
Όπως και στις περισσότερες περιπτώσεις παρουσίας γυναικών στην πολιτική, μεγάλο μέρος των σχολίων που τις αφορούν, έχουν σαφώς σεξιστικό τόνο. Ο πειρασμός να σχολιάσουν την εμφάνιση, την προσωπική ζωή ή την ηλικία, φαίνεται πολύ δελεαστικός για κάποιους. Και φυσικά, να απαξιώσουν έτσι κάθε άλλο στοιχείο. Έτσι, τα εύκολα χτυπήματα για το εάν η Εύη Βατίδου υπήρξε “εστεμμένη καλλονή” ή αν η Αφροδίτη Λατινοπούλου μοιάζει διαφορετική χωρίς τα φίλτρα του instagram, δίνουν και παίρνουν. Κάτι πολύ βολικό και αποπροσανατολιστικό, ώστε να σπρώχνεται και κάτω από το χαλί ο ακραίος λόγος που εκφέρουν, όσο εμείς εστιάζουμε στο ποιά από τις δύο θα πάρει το μήλο από τον Πάρη.
Πώς όμως αντιμετωπίζουμε σωστά τέτοιες καταστάσεις, χωρίς να βουτήξουμε και οι ίδιοι στο βούρκο, είτε από τη μια πλευρά, είτε από την άλλη;
Συχνά, δύο πράγματα μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα. Μπορούμε να καταδικάζουμε την σεξιστική κριτική, χωρίς να δίνουμε λευκή επιταγή στα θύματα της. Μπορούμε να αποδοκιμάζουμε όσους κάνουν καλλιστεία στις γυναίκες πολιτικούς, χωρίς να επιδοκιμάζουμε τις ίδιες ως πολιτικά πρόσωπα. Και αναμφισβήτητα, μπορούμε να υπογραμμίζουμε την αντίφαση στην οποία πέφτουν οι ίδιες, στην συγκεκριμένη περίπτωση.
Και οι δύο, ιδίως η Εύη Βατίδου, μιλούν αυτές τις μέρες για το ρατσισμό και τα στερεότυπα που δέχονται λόγω της εμφάνισης τους. “Επειδή έχω βραβευτεί για την ομορφιά μου, αυτό σημαίνει ότι είμαι ανεγκέφαλη; Δηλαδή όλες οι όμορφες δυναμικές γυναίκες είναι τούβλα; Δεν ζουμε στο 1923, ξεκολλήστε από τα στερεότυπα!”. Αυτό που είπε ισχύει. Θα έπρεπε να μην υπάρχουν αυτά τα στερεότυπα. Και για αυτό ακριβώς το λόγο, θα πρέπει να στηλιτεύουμε τόσο την δική της συμμετοχή στις εκλογές, όσο και της αρχηγού της. Ας δούμε πόσο “ξεκόλλησαν από τα στερεότυπα” οι δύο επίδοξες πολιτικοί, λοιπόν, όπως προτρέπουν -και σωστα- τον υπόλοιπο κόσμο να κάνει.
Η Αφροδίτη Λατινοπούλου έχει κάνει ουκ ολίγες φορές μανιφέστα για την ενόχληση της με την σωματική αυτονομία και έχει υιοθετήση την τακτική “πετάω ακρότητες επειδή ξέρω πως θα προκαλέσουν και θα ακουστεί το όνομα μου”. Με την ειρωνεία του να κατηγορεί άλλους για υπερβολική ευθιξία και…κλάψα, την έχουμε παρακολουθήσει πολλάκις να εξοργίζεται από ένα μη αποτριχωμένο γυναικείο πόδι, από ένα αποτριχωμένο ανδρικό πόδι, από μια κοπέλα που τολμάει να πηγαίνει στη θάλασσα χωρίς να είναι μοντέλο, από τις γυναίκες που έχουν πανάδες ή ραγάδες και γενικώς κάθε τι που ξεφεύγει από ρετουσαρισμένη εικόνα περιοδικού.
Η Εύη Βατίδου, αντίστοιχα, είχε αποκαλέσει σε τηλεοπτική εκπομπή, το γνωστό μοντέλο Winnie Harlow που έχει λεύκη, “αγελάδα”, λέγοντας μας δε, πως είπε στο παιδί της “Α κοίτα! Αυτή η κοπέλα είναι σαν αγελάδα”. Είπε πως έκανε το “μεγαλύτερο της ελάττωμα, προσόν”. Η συχνότατη και απόλυτα φυσιολογική δερματική πάθηση της λεύκης, ελάττωμα, λοιπόν κατά την Εύη Βατίδου.
Από την άλλη πλευρά, είδαμε, επίσης, να γίνεται πολύς λόγος περί “κόμματος ομορφιάς”, με διάφορους να προσπαθούν, ίσως, να υπερασπιστούν τις δύο γυναίκες από την απαξίωση λόγω της παρουσίας τους, με τον εξίσου λάθος και σεξιστικό τρόπο, με την άλλη πλευρά του νομίσματος. Μίλησαν για “ποινικοποίηση της ομορφιάς”, για “το τίμημα του κάλλους”, ακόμα και για “ατζέντα που θέλει τις γυναίκες άσχημες”.
Και κυρίως, μίλησαν για “αυθεντική θηλυκότητα”. Για τα παλιά πρότυπα γυναίκας, που οι δύο αυτές κυρίες υπηρετούν πιστά, και δεν μολύνθηκαν από την σύγχρονη ασθένεια του φεμινισμού. Κάτι που αμφότερες αποδέχονται με καμάρι. Ξεχνώντας ότι αυτό που τους επιτρέπει εξαρχής να είναι υποψήφιες και να εκφέρουν δημόσιο πολιτικό λόγο, είναι ο φεμινισμός και οι αγώνες που δόθηκαν. Δεν χαρίστηκε το δικαίωμα αυτό. Η “αυθεντική θηλυκότητα” περασμένων δεκαετιών που ευαγγελίζονται διαρκώς, δεν συνάδει με την γυναίκα αρχηγό κόμματος. Δεν είναι μπουφές η κοινωνική ισότητα, κα. Λατινοπούλου, ώστε να κρατάμε τις ελευθερίες και τα προνόμια που μας προσφέρει, όπως συμμετοχή στα κοινά, ενώ παράλληλα να εγκαλούμε τις γυναίκες που καλλωπίζουν ή όχι το σώμα τους όπως εκείνες κρίνουν. Τα δικά μας δικά μας, και τα δικά τους δικά μας. Κάπως εγωιστικό, δεν νομίζετε;
Όσο υποκριτική και αν είναι η στάση τους, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να καυτηριάζουμε τον σεξισμό που δέχονται και να τον αναπαράγουμε. Μακάρι να χτισουμε όλοι μαζί μια κοινωνία απαλλαγμένη από εσωτερικευμένο μισογυνισμό και στερεότυπα. Στην οποία η εμφάνιση των γυναικών πολιτικών θα περνά τόσο αδιάφορη όσο και των ανδρών συναδέλφων τους (των οποίων επίσης σχολιάζεται συχνά, όμως ας μην εθελοτυφλούμε, όχι με την ίδια συχνότητα και έμφαση).
Η σεξιστική κριτική είναι απόλυτα περιττή, πολλώ δε μάλλον από τη στιγμή που υπάρχουν τόσοι λόγοι και δυσάρεστες αφορμές για να ασκηθεί ουσιαστική και σοβαρή κριτική. Και στην περίπτωση Λατινοπούλου – Βατίδου, η επικινδυνότητα τους δεν σχετίζεται διόλου με την εξωτερική τους εμφάνιση.
*Πολιτική Επιστήμονας
