«Μπορώ ακόμα να θυμηθώ, με σχεδόν ψυχεδελική σαφήνεια, τη στιγμή που ξεκίνησε – ένα τούβλο να διασχίζει τον αέρα, το τρίξιμο του παρμπρίζ ενός αστυνομικού βαν που εκρήγνυται και τη λάμψη του ιπτάμενου γυαλιού στον απογευματινό ήλιο. Λίγο αργότερα, το Μπρίξτον φλεγόταν, καθώς οι περιπλανώμενοι όχλοι εξέπνεαν χρόνια παγωμένου θυμού», έγραψε ο αυτόπτης ρεπόρτερ του Observer, P. Bishop.
Βρετανία, Απρίλιος 1981. Τον ίδιο μήνα που δολοφονήθηκε στα 1968 ο Mάρτιν Λούθερ Κινγκ, ξεσπούσε στο Μπρίξτον μία από τις σημαντικότερες αστικές εξεγέρσεις στην Ευρώπη, που άλλαξε διά παντός τη Μ. Βρετανία στα χρόνια του θατσερισμού.
Το Μπρίξτον στο νότιο Λονδίνο ήταν μια περιοχή με σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, καθώς η επέλαση της ύφεσης, ως προάγγελος του παγκόσμιου οικονομικού φιλελευθερισμού που ερχόταν, χτυπούσε «προνομιακά» την τοπική κοινότητα Αφρικανών της Καραϊβικής.
Η ένταση μεταξύ αστυνομίας και κατοίκων αυξανόταν, επί μήνες. Συνεχείς σωματικοί έλεγχοι, περιστατικά κακοποιήσεων, δυσπιστία που επέλαυνε από όλες τις πλευρές. Οταν στις 18 Ιανουαρίου 1981 δεκατρείς νέοι έχαναν τη ζωή τους από πυρκαγιά σε πάρτι στο New Cross, αν και οι Αρχές δήλωσαν ότι η φωτιά ήταν ατύχημα, οι κάτοικοι μιλούσαν για εμπρησμό και επέκριναν την έρευνα της αστυνομίας ως φυλετικά μεροληπτική.
Ακτιβιστές οργάνωσαν μια «Ημέρα Δράσης» με πολυπληθή πορεία προς το Χάιντ Παρκ αρχές Μαρτίου, αλλά όταν έναν μήνα μετά –και λόγω της αυξανόμενης εγκληματικότητας– η αστυνομία ξεκινούσε την επιχείρηση «Κατακλυσμός 1981» (που πήρε το όνομά της από τον ισχυρισμό της Θάτσερ ότι η Βρετανία «μπορεί να κατακλυστεί από ανθρώπους διαφορετικής κουλτούρας») κι ενώ οι πρωτεργάτες της πορείας είχαν συλληφθεί, η εξέγερση δεν άργησε να ξεσπάσει.
Ενώ ο θατσερισμός ξήλωνε δομές αλληλεγγύης και όπλιζε πραίτορες, το Μπρίξτον σύντομα μετέδιδε την επί δικαίους και αδίκους φωτιά του σε άλλες πόλεις και περιοχές απόκληρων.
Σήμερα, θεωρείται ακόμη μία στάση στη μακρά σειρά των αδιέξοδων μα επιδραστικών εξεγέρσεων που αργά ή γρήγορα γεννά η απελπισία. Οι μιντιακές προβολές κατέγραφαν περισσότερο τον τρόμο των ενταγμένων και όχι τις αιτίες των εξεγερμένων, σε ένα σύστημα που κρατώντας φυλακισμένες και τις δύο πλευρές διατηρεί τις αιτίες ώστε να πολιτεύεται χειραγωγώντας τον φόβο και την ανάγκη. Οι θρυλικοί στίχοι των Clash, όμως, μένουν πίσω να θυμίζουν την απελπισία και μια εξέγερση που έψαχνε τον αυτοσεβασμό των απόκληρων σε συνθήκες κοινωνικού κανιβαλισμού.
Οταν αυτοί κλοτσήσουν την πόρτα σου
Πώς σκοπεύεις να απαντήσεις;
Με τα χέρια ψηλά
Ή με το δάχτυλο στη σκανδάλη;
/…/Πώς σκοπεύεις να «φύγεις»;
Πυροβολημένος στο πεζοδρόμιο
Ή περιμένοντας στη σειρά των θανατοποινιτών…
