Θέσεις και όροι κομμάτων για σχηματισμό κυβέρνησης που δεν θα τηρηθούν

Στις προεκλογικές συγκεντρώσεις και στις συνεντεύξεις τους οι αρχηγοί της Ν.Δ., του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ κάνουν συνεχώς δηλώσεις για τις θέσεις και τους όρους τους για σχηματισμό κυβέρνησης. Το ερώτημα που γεννιέται είναι αν θα επιμείνουν στις θέσεις και στους όρους αυτούς μετά τις πρώτες εκλογές (την 21η Μαΐου) ή τις δεύτερες (τη 2α Ιουλίου);

Ο αρχηγός της Ν.Δ. και πρωθυπουργός δηλώνει ότι επιδιώκει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Οντας βέβαιος ότι στις πρώτες εκλογές το κόμμα του θα είναι πρώτο και επειδή είναι αδύνατο να λάβει πάνω από 150 έδρες με την απλή αναλογική, ελπίζει ότι με το δικό του καλπονοθευτικό σύστημα θα το πετύχει στις δεύτερες.

Αν, όμως, αυτές οι ελπίδες του διαψευστούν αλλά, χάρη στο bonus εδρών που δίνει το σύστημα αυτό στο πρώτο κόμμα, συγκεντρώσει έναν αριθμό βουλευτών που με τους βουλευτές της Ελληνικής Λύσης θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση, θα αρνηθεί να το πράξει και να οδηγήσει τη χώρα σε τρίτες εκλογές τον Αύγουστο; Η απάντησή είναι μάλλον όχι, εγκαταλείποντας τη θέση του για αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ και τέως πρωθυπουργός, που σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού το 2015, δηλώνει και αυτός βέβαιος ότι στις πρώτες εκλογές το κόμμα του θα είναι πρώτο και θα επιδιώξει να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού (προφανώς με το ΠΑΣΟΚ και, αν χρειαστεί, το ΜέΡΑ25), δηλώνοντας σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» (9.4.23) ότι «δεν μπορώ να φανταστώ ποιο προοδευτικό κόμμα και με ποια επιχειρήματα θα αναλάβει την ευθύνη και το κόστος να πει “όχι”».

Αν, όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ έλθει δεύτερο κόμμα στις πρώτες ή στις δεύτερες εκλογές και σε μία από αυτές και με τα κόμματα που προαναφέρθηκαν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, στην ίδια συνέντευξη δηλώνει ότι δεν θα το πράξει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι αυτά που δήλωσε για τα άλλα κόμματα ισχύουν στην περίπτωση αυτή και για τον ΣΥΡΙΖΑ. Αντιλαμβανόμενος, όμως, ότι με μια τέτοια στάση οδηγεί κι αυτός τη χώρα σε τρίτες εκλογές τον Αύγουστο, θα αναγκαστεί να μην τηρήσει τη θέση του αυτή.

Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ επαναλαμβάνει συνεχώς ότι το κόμμα του δεν θα δεχτεί να μετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού με πρωθυπουργό τον αρχηγό είτε της Ν.Δ. είτε του ΣΥΡΙΖΑ. Τον όρο αυτόν τον έχουν απορρίψει και οι δύο. Γεννάται όμως το ερώτημα: στην περίπτωση που είτε η Ν.Δ. είτε ο ΣΥΡΙΖΑ στις πρώτες ή στις δεύτερες εκλογές έχουν έναν αριθμό βουλευτών που μαζί με τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ μπορούν να σχηματίσουν κυβέρνηση, θα συνεχίσει να επιμείνει στον όρο που προαναφέρθηκε; Δύο είναι τα ενδεχόμενα:

● Αν πρώτο κόμμα είναι η Ν.Δ., είναι λογικό να επιμείνει στον όρο αυτόν διότι από τη μια μεριά ο πρωθυπουργός ως επικεφαλής της ΕΥΠ τον παρακολουθούσε και από την άλλη διότι υπάρχει η προηγούμενη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με το κόμμα αυτό, που είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωσή του.

● Αν, όμως, πρώτο κόμμα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα με το οποίο το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να συμφωνήσει στην εφαρμογή ενός κοινού προγράμματος με πρόεδρο της κυβέρνησης τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρο τον ίδιο, είναι δυνατόν να επιμείνει στον όρο αυτόν στις δεύτερες εκλογές και να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές τον Αύγουστο; Το πιθανότερο είναι ότι θα δεχτεί και ας μην τηρηθεί ο όρος του.

Σε ό,τι αφορά τα άλλα κόμματα που είναι σήμερα στη Βουλή, για μεν το ΚΚΕ δεν τίθεται θέμα συμμετοχής σε κυβερνήσεις συνασπισμού, διότι την έχει αποκλείσει.

Αν προκύψει δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνασπισμού με κορμό:

● Τη Ν.Δ., με βάση τα όσα προαναφέρθηκαν για το ΠΑΣΟΚ, το μόνο κόμμα που μπορεί να μετάσχει σ’ αυτήν είναι η Ελληνική Λύση. Ο αρχηγός του κόμματος αυτού θα αρνηθεί να συνεργαστεί;

● Τον ΣΥΡΙΖΑ και εκτός από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ χρειάζονται και οι βουλευτές του ΜέΡΑ25, για τον αρχηγό του κόμματος αυτού ισχύουν τα όσα αναφέρθηκαν για τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ.

Στην απευκταία περίπτωση που δεν θα υπάρξει δυνατότητα σχηματισμού μιας από τις παραπάνω κυβέρνησης συνασπισμού, όλα τα κόμματα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

*Πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ