Στη μνήμη των παιδιών του τρένου, στη μνήμη των θυμάτων στο Μάτι
Συχνά η επιλογή μιας λέξης κάνει θρύψαλα κάθε συλλογικό αφήγημα που έχει εδραιωθεί για να στηρίζει την πλάνη. Την Παρασκευή, πηγαίνοντας να αποχαιρετήσουμε τη συντρόφισσα στους γυναικείους και αντιρατσιστικούς αγώνες Βάσω Αγκαθίδου, στη βαθιά επαρχία της Μακεδονίας, σε μέρη συντηρητικά, παρατηρήσαμε μια λέξη: «Εφονεύθη» έγραφαν κάποια κηδειόχαρτα για τους νεκρούς/ές του τρένου, σπάζοντας με τρόπο τραγικά ανατρεπτικό τα διαχεόμενα από πολλά μίντια της κυριαρχίας αφηγήματα. Αναδεικνύοντας «έτσι απλά» μα εκκωφαντικά τη χρόνια σχέση αντιπαλότητας των πολιτών με αυτό που ονομάστηκε «νεοελληνικό κράτος».
Ετσι κι αλλιώς τα συλλογικά τραύματα, όπως έχουν επισημάνει μελέτες, γίνονται αντιληπτά ως διάρρηξη των προσωπικών και συλλογικών αφηγημάτων συνδέοντάς τα άρρηκτα τόσο με το παρελθόν όσο και με το μέλλον μιας ομάδας, νοηματοδοτώντας τον κόσμο «αλλιώς». Είναι αυτά που περνώντας όπως λέγεται μέσα από συμπεριφορές και ψιθύρους από γενιά σε γενιά ως «διαγενεακά τραύματα» έχουν καθορίσει τις χαμηλές φωνές των γυναικών, τις αγχώδεις αλυσιδωτές αντιδράσεις των επιζώντων του Ολοκαυτώματος, τις παραβατικές συμπεριφορές κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων, τον τρόμο των Αφροαμερικανών μπροστά στους ένστολους, την αντιπαλότητα παιδιών «πολιτικά άλλων» σε χώρες με μετεμφυλιακές και όχι μόνο «μνήμες» με τα σώματα ασφαλείας, τις αντιδράσεις «μη εμπιστοσύνης» των Παλαιστινίων, τον αντιρωσισμό/αντικομμουνισμό των απογόνων του «σταλινικού» Holodomor, την απόσυρση των χτυπημένων από την καπιταλιστική βαρβαρότητα ντόπιων τοπαρχών στηριγμένων από καπιταλιστικές μητροπόλεις, των ιθαγενών κατοίκων της Αμερικής ή της Αφρικής, των χτυπημένων από τοπικές εθνοκαθάρσεις κατοίκων όπου γης…
Σπάνια αναδειγμένο όσο και όπως πρέπει, αγνοημένο ή γραφικοποιημένο από κάθε πλευρά που θα έπρεπε να λογοδοτήσει, αμήχανα αφημένο στα χέρια των θυμάτων που συνήθως δεν ξέρουν πώς να το μεταπλάσουν πολιτικά εναποθέτοντάς το σε πρόσκαιρους σωτήρες που δήθεν το εκπροσωπούν αλλά που δεν το υπερασπίζονται, το συλλογικό τραύμα είναι πάντα εδώ. Τρέχοντας μαζί με τα υπόγεια νερά της Ιστορίας.
Καθορίζοντας (εντελώς πολιτικά εναντίων των «φαύλων βασιλιάδων» κι εντελώς απολίτικα εναντίον του χτυπημένου συνόλου) τις προσωπικές πολιτικές των μονίμως ξεγελασμένων νοικοκυραίων κάθε απόχρωσης στην Ελλάδα απέναντι σε ένα κράτος που το ξεγελάς επειδή σε ξεγελά, που το αγνοείς επειδή σε αγνοεί… Καθορίζοντας τα συστήματα αναφοράς και πεποιθήσεων με κεντρικό στοιχείο την τραυματική εμπειρία, επαναδομώντας άρρητα ταυτότητες και διαχέοντάς τες κοινωνικά και πολιτιστικά ως «αντικοινωνικές» συμπεριφορές «κακών πολιτών» που αντιμετωπίζονται με «σηκωμένο το δάκτυλο» από ανήθικους, βολεμένους ηθικολόγους, το τραύμα επανέρχεται σπαραχτικά από τα υπόγεια της συλλογικής αφήγησης αυτές τις ημέρες της ανείπωτης τραγωδίας σε κηδειόχαρτα ως έντιμη λέξη: «Εφονεύθη»…
