Αν κατάλαβα καλά τις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε η κυβέρνηση με πρόσχημα να εξαιρεθεί από τις εκλογές το κόμμα «Ελληνες» του Ηλία Κασιδιάρη, τελικά όσα κόμματα θα συμμετάσχουν στις εκλογές θα πρέπει να θεωρούνται ότι κατέχουν πιστοποιητικό δημοκρατικότητας. Μήπως όμως τα κίνητρα για τις νομοθετικές ρυθμίσεις είναι αντιδημοκρατικά; Πώς δηλαδή θα διανεμηθεί το εκλογικό ποσοστό της Χρυσής Αυγής, με οποιαδήποτε ταμπέλα και αν εμφανίζονται τα διάδοχα σχήματα; Διότι η κυβέρνηση όχι μόνο δεν δίστασε να εντάξει στο κόμμα της στελέχη του ΛΑΟΣ και άλλων ακροδεξιών κομμάτων, καίτοι κατηγορήθηκαν για τον αντισημιτισμό τους και για τα μισάνθρωπα αισθήματά τους, αλλά τους ανέθεσε και βασικά υπουργεία, ως εκφραστές της πολιτικής της. Πιθανότατα η κυβέρνηση να ευελπιστεί ότι από τον εξοστρακισμό των χρυσαυγιτών θα ενισχυθεί ένα άλλο ακροδεξιό κόμμα, που εμφανίζεται με ηπιότερα χαρακτηριστικά, ώστε να επιτρέπει τη μετεκλογική τους συνεργασία. Αυτή βέβαια είναι η επιφάνεια του θέματος καίτοι έχει τη σημασία της εν όψει των επικείμενων εκλογών. Ομως, δεν τους ανησυχεί, που προκειμένου να αδράξουν την εξουσία, θα προσεταιριστούν ψήφους ναζιστών; Γιατί προέχει η επικράτησή τους στις εκλογές;
Επικρατεί η εντύπωση ότι η δημοκρατία είναι το πολίτευμα της χώρας μας επειδή διενεργούνται εκλογές. Βέβαια οι εκλογές αποτελούν αναγκαία συνθήκη για τη δημοκρατία αλλά όχι και ικανή για τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας.
Αντίθετα, η διενέργειά τους μπορεί να επικαλύπτει μορφές αυταρχισμού, ιδιαίτερα στο πλαίσιο επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού. Μας το λένε ο Στιβ Λεβίτσκι και ο Ντάνιελ Ζίμπλατ στο βιβλίο τους «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες»: «Το τραγικό παράδοξο στην περίπτωση του εκλογικού δρόμου προς τον αυταρχισμό είναι ότι αυτοί που επιδιώκουν την κατάλυση της δημοκρατίας χρησιμοποιούν συχνά τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς ώστε σταδιακά, “ανεπαισθήτως”, ακόμα και νομιμοφανώς, να πετύχουν τον στόχο τους». Για να επεξηγήσουν: «Ο εκλογικός δρόμος προς την κατάλυση της δημοκρατίας είναι και πιο ύπουλος ίσως… Με την έννοια ότι έχουν την έγκριση εκλεγμένων νομοθετικών σωμάτων ή γίνονται αποδεκτές από τα δικαστήρια. Μάλιστα, συχνά παρουσιάζονται ως προσπάθεια για μια “καλύτερη”, “πιο αποτελεσματική” δημοκρατία… Ετσι για πολλούς η διάβρωση και η “αποψίλωση” της δημοκρατίας δεν γίνεται καν αντιληπτή». Αλλά και ο Κόλιν Κράουτς στη «Μεταδημοκρατία» του διαπιστώνει ότι η Ευρώπη μετά το Μάαστριχτ ακολουθεί τον δρόμο της μεταδημοκρατίας, όπου επιβιώνουν σχεδόν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, αλλά χάνεται το περιεχόμενο των δημοκρατικών αξιών για να επιβληθεί ο αυταρχισμός των αγορών. Διότι ο νεοφιλελευθερισμός λόγω του αντικοινωνικού του χαρακτήρα δεν μπορεί να συμβιώσει με τη δημοκρατία. Λόγω των απάνθρωπων χαρακτηριστικών του δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε δημοκρατίες εμπλουτισμένες με αρχές και σεβασμό στις ανθρώπινες αξίες. Χρειάζεται ως στήριγμα αντιδημοκρατικά καθεστώτα για να επιβληθεί. Αυτό το πλαίσιο διαμορφώνει η κυβέρνηση με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε ώστε να διευκολύνει την εμπέδωση του νεοφιλελευθερισμού. Ας μην ξεχνάμε ότι η πρόβα τζενεράλε επιβολής του νεοφιλελευθερισμού το 1973 στη Χιλή, με υποβολέα τα «Παιδιά του Σικάγου» του Μίλτον Φρίντμαν, συνοδεύτηκε από την εγκαθίδρυση στυγνής δικτατορίας. Πριν από πενήντα χρόνια η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού απαιτούσε την επιβολή δικτατορίας, σήμερα το πλαίσιο της μεταδημοκρατίας εξωραϊσμένο με τη διενέργεια εκλογών αρκεί.
Πιστεύω ότι ένα σημαντικό τμήμα του ελληνικού λαού θα συναινέσει στις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε η κυβέρνηση διότι αποστρέφεται τη σωματική βία που ασκούσαν οι χρυσαυγίτες ως μέσον άσκησης πολιτικής πειθούς. Ομως βία δεν είναι μόνον αυτή που ασκείται σωματικά και εντυπωσιάζει. Υπάρχουν μορφές της που είναι περισσότερο οδυνηρές, όπως η αναξιοκρατία και οι πελατειακές σχέσεις. Οταν, για παράδειγμα, ένα εκλεκτορικό σώμα για την εκλογή ΔΕΠ ενεργεί με κίνητρο την οικογενειοκρατία και την«ενδογαμία», τότε στην ουσία «εκτελεί» τον αδικηθέντα αφού τον καταδικάζει εφ’ όρου ζωής και συνηθέστατα τον εξοστρακίζει εκτός της πατρίδας για πάντα. Είναι χιλιάδες αυτές οι περιπτώσεις.
Αλλά και η αναξιοκρατία στο θέμα της εργασίας, με την πρόσληψη όσων ψηφίζουν «σωστά», που αφορά εκατομμύρια περιπτώσεις και απαξιώνει τη ζωή των υπολοίπων, δεν αποτελεί μορφή βίας; Οι εκατοντάδες χιλιάδες νέων που μετανάστευσαν τα τελευταία χρόνια δεν είναι συνέπεια αυτών των επιλογών; Αλλά στη χώρα μας με την εξατομίκευση της ζωής έναντι της συλλογικότητας που επιβάλλουν οι επιταγές του νεοφιλελευθερισμού, ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος έχει αποδεχθεί αυτή τη μορφή της βίας, πιθανότατα μάλιστα σε αυτή να προσβλέπει για την επιβίωσή της. Ομως υπάρχουν και μορφές που υπαγορεύει ο νεοφιλελευθερισμός που αγγίζουν τους πάντες. Η πολιτική της απαξίωσης του ΕΣΥ με την ιδιωτικοποίηση της Υγείας και η διεύρυνση των ανισοτήτων δεν οδηγούν χιλιάδες ασθενών στον θάνατο; Γιατί δεν ενοχοποιούμε και την πολιτική των κυβερνώντων που παράγει κατά συρροή αυτά τα φαινόμενα αντιδημοκρατικής κοινωνικής βίας;
* Πολιτικός μηχανικός
