Το καλοκαίρι του 1914 οι γερμανικές στρατιές του Μόλτκε προέλασαν ταχύτατα και έφτασαν στον ποταμό Μάρνη στα ανατολικά του Παρισιού σε ενάμιση μήνα.
Η ήττα τους στον πόλεμο-αστραπή (Blitzkrieg) οδήγησε σε έναν τετραετή πόλεμο χαρακωμάτων, για να επιβεβαιωθεί τελικά ότι η ήττα της Γερμανίας στη μάχη του Μάρνη ήταν μη αντιστρέψιμη.
Ως πόλεμος-αστραπή ξεκίνησε και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από περίπου έναν χρόνο, για να εξελιχθεί -με ορόσημο τον Σεπτέμβριο- σε έναν στατικό πόλεμο χαρακωμάτων στην πρώτη γραμμή και φθοράς στα μετόπισθεν.
Μετά τη μάχη του Μάρνη η Γερμανία εξαπέλυσε τον δεύτερο και τελευταίο πόλεμο-αστραπή τον Μάιο του 1918, αλλά ήταν πολύ αργά. Οι ΗΠΑ είχαν μπει στον πόλεμο το 1917 και την άνοιξη του 1918 οι Γερμανοί βρήκαν απέναντί τους ξεκούραστους στρατιώτες του στρατηγού Πέρσινγκ.
Με δυο λόγια ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου είναι ότι ο πόλεμος-αστραπή πολύ δύσκολα επαναλαμβάνεται.
Το αδιέξοδο που προέκυψε μετά τη μάχη του Μάρνη, όπου για τέσσερα χρόνια δεν υπήρχε ούτε νικητής ούτε ηττημένος, δεν το τερμάτισε ένας νέος Blitzkrieg, αλλά ένα πολιτικό γεγονός που άλλαξε το παιχνίδι και που δεν ήταν άλλο από την απόφαση του προέδρου Ουίλσον να εμπλέξει τις ΗΠΑ στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σήμερα στον πόλεμο της Ουκρανίας το ζητούμενο δεν είναι αν και πότε η Μόσχα θα θελήσει και θα μπορέσει να επιστρέψει στον πόλεμο-αστραπή, αλλά σε ποιο χρονικό ορίζοντα θα εξαντληθούν οι αντοχές των ΗΠΑ και της Ευρώπης στη στήριξη του Κιέβου και τις παρενέργειές της.
Τούτων λεχθέντων ένα από τα μεγάλα παράδοξα του πολέμου στην Ουκρανία δεν είναι άλλο από τη σύγχυση που επικρατεί ως προς τους τελικούς στόχους της Μόσχας.
Μπορεί ο Πούτιν να εγκαταλείψει το αφήγημά του για ένα ρωσικό έθνος χωρισμένο σε τρία κράτη -Ρωσία, Ουκρανία και Λευκορωσία- και να αναζητήσει ένα μεταπολεμικό modus vivendi με μια Ουκρανία εδαφικά ακρωτηριασμένη;
Επί του παρόντος τίποτε δεν θεμελιώνει το σενάριο ότι στο τέλος του χειμώνα η Μόσχα θα επαναλάβει τον πόλεμο-αστραπή και στα δύο μέτωπα, και στον Βορρά και στον Νότο.
Αλλωστε η νίκη της ΕΣΣΔ το 1945 ήταν αποτέλεσμα μιας αργής πορείας από το Στάλινγκραντ και το Κουρσκ μέχρι το Βερολίνο, που κράτησε παραπάνω από δύο χρόνια.
