Ιλιάς ραψωδία Ε`, στ. 689- τέλος
Ο Έκτωρ άκουσε όλα όσα ειπώθηκαν αλλά δεν σταμάτησε λεπτό την επέλαση του προς τους Αργίτες. Οι σύντροφοι του σήκωσαν τον Σαρπηδόνα και τον έβαλαν να καθίσει κάτω από ένα δρυ. Ο φίλος του ο Πελάγονας έβγαλε με προσοχή από το πόδι του το κοντάρι. Λιποθύμησε από τον πόνο αλλά γρήγορα άνοιξε τα μάτια του και ένα δροσερό βοριαδάκι δρόσισε την ψυχή του.
Οι Αχαιοί ταράχτηκαν και φοβήθηκαν όταν διαδόθηκε ότι ο Άρης πολεμά στο πλευρό των Τρώων. Ο μέγας Έκτορας και ο χάλκινος Άρης σκότωσαν τους πολεμιστές Τεύθραντα, Ορέστη, Τρήχο, Οινόμαο Οιινοπίδη, Έλενο και τον Ορέσβιο. Η Ήρα θύμωσε πολύ με όλους αυτούς τους σκοτωμούς και είπε στην Αθηνά:
«Ψεύτικα λόγια είπαμε εμείς του Μενελάου αφού ο Άρης σκόρπισε κι ο Έκτορας θανάτους στων Αχαιών το στράτευμα κι ακόμα συνεχίζουν. Ω Αθηνά περήφανη του μέγα Δία κόρη πρέπει να ανακόψουμε την φόρα που `χουν πάρει».
Η Ήρα με τη βοήθεια της Ήβης ετοίμασε το άρμα και τα άλογα με τα χρυσά χαλινάρια. Η Αθηνά με πλήρη πολεμική περιβολή και με το χρυσό της κράνος, ανέβηκε στο άρμα με την Ήρα. Επιθυμία τους να σπεύσουν στην Τροία για να σταματήσουν τον Άρη πριν ξεκάνει όλους τους Αχαιούς. Η Ήρα κτυπά τα άλογα με το μαστίγιο και αμέσως φτάνουν μπροστά στον Δία. Η Ήρα του ζήτησε την άδεια να σταματήσει την φονική ορμή του Άρη και εκείνος συμφωνεί, διατάζοντας να τον σταματήσει η Αθηνά που έχει τον τρόπο να ανακόψει την αχαλίνωτη ορμή του Άρη. Φτάσανε αμέσως στην Τροία με τα δροσερά ποτάμια της που τρέχουν μέρα νύχτα. Προσγειώθηκαν στο σημείο που ο Σιμόης ποταμός σμίγει τα νερά του με τα νερά του Σκάμανδρου. Η Ήρα άφησε ελεύθερα τα άλογα να βοσκήσουν στα καταπράσινα λιβάδια του Σιμόη. Σκόρπισε ομίχλη παντού για να μη φαίνονται καθώς ξεκίνησαν πεζές να φτάσουν στο πεδίο της μάχης. Η Ήρα πήρε τη μορφή και τη φωνή του χαλκόφωνου Στέντωρα που η φωνή του περνούσε σε ένταση τις φωνές πενήντα ανθρώπων.
« Ντροπή, κρίμα στα όπλα σας Αργίτες φοβισμένοι. Όσο μαζί μας ήτανε ο μέγας Αχιλλέας οι Τρώες δεν τολμήσανε τις πύλες να περάσουν παρά μέσα στα τείχη τους καθόταν τρομαγμένοι. Τώρα που λείπει ο Αχιλλεύς ο Έκτωρ βγήκε έξω και είναι ασυγκράτητος, σταματημό δεν έχει».
Η Αθηνά σπεύδει στον τραυματισμένο Διομήδη και του παγουδιάζει την πληγή. Αμέσως ο τρανός πολεμιστής ένιωσε καλύτερα. Του είπε η Αθηνά:
« Μπόι απ` τον πατέρα σου έχεις εσύ περίσσιο μα δυστυχώς στην αντρειά καθόλου δεν τον φτάνεις. Ατρόμητος κι ανίκητος ήτανε ο Τυδέας στη Θήβα την εφτάπυλη την καστροτειχισμένη. Καθόλου δεν χρειάστηκε την θεϊκή βοήθεια μόνος του τα κατάφερνε σε όλους τους πολέμους γιατί `χε λιονταριού καρδιά και πράμα δεν φοβόταν. Εσύ, ο γιος του, δείλιασες και κάθισες στην άκρη».
Ο Διομήδης απάντησε στη θεά:
« Σε γνώρισα πανέμορφη του Δία θυγατέρα, θα σου μιλήσω άφοβα και με σταράτα λόγια. Καθόλου δεν φοβήθηκα στης μάχης την αντάρα. Τις συμβουλές που μου `δωσες εγώ τις τήρησα όλες. Όπως μου είπες έκανα. Έριξα το κοντάρι και τη θεά του έρωτα τραυμάτισα την Κύπρι, την λαμπερή, πανέμορφη θεσπέσια Αφροδίτη. Σαν είδα όμως το θεριό, τον Άρη του πολέμου, έκανα πίσω ω θεά γιατί θνητός δεν είναι αλλ` είναι ανίκητος θεός και γιος του μέγα Δία. Ο Ζευς τον έχρισε θεό για όλους τους πολέμους.».
Η Αθηνά είπε στον Διομήδη ότι δεν πρέπει να φοβάται τον Άρη, κι ας είναι θεός του πολέμου. Δεν πρέπει να τον φοβάται γιατί εκείνη θα στέκεται πάντα δίπλα του και θα τον προστατεύει από την επιθετικότητα του Άρη.
«Στον Άρη σαν βρεθείς μπροστά μη φοβηθείς καθόλου και χτύπα τον αλύπητα με τα βαριά σου όπλα γιατί να ξέρεις πως αυτός το σέβας σου δεν θέλει. Τρέφεται με τις συμπλοκές κι έχει πολλές τις γνώμες».
Ο Διομήδης πήρε το λαμπρό άρμα του Σθένελου και δίπλα του στάθηκε η Αθηνά. Όρμησαν ακάθεκτοι εναντίον του Άρη. Ο θεός μόλις αντίκρισε τον Διομήδη κίνησε με ορμή εναντίον του πετώντας του το κοντάρι για να του πάρει τη ζωή. Όμως η Αθηνά άλλαξε πορεία στο ακόντιο και δεν κτύπησε τον Διομήδη. Το κοντάρι του Διομήδη βρήκε τον Άρη στο μαλακό υπογάστριο ξεσκίζοντας του την θεϊκή σάρκα. Ο Άρης απέσπασε το κοντάρι από το σώμα του αφήνοντας μουγκρητά πόνου. Η φωνή του ακουγόταν σαν να φώναζαν εννιά ή δέκα χιλιάδες θνητοί μαζί. Όλοι τρόμαξαν ακούγοντας αυτές τις τρομερές φωνές πόνου. Ο βαριά τραυματισμένος θεός τυλίχτηκε από σύννεφα και έφτασε αμέσως στην κορυφή του Ολύμπου στα παλάτια των θεών. Κάθισε δίπλα στον πατέρα του τον Δία και του έδειξε την πληγή που αιμορραγούσε.
« Πατέρα Δία βλέπεις το άδικο και δεν θυμώνεις; Ένας θνητός τόλμησε και με τραυμάτισε βαριά με την παρακίνηση και την προτροπή της κόρης σου της Αθηνάς. Ω! μέγιστε Δία, αγαπημένε πατέρα σε πόσα βάσανα μπαίνουμε εμείς οι θεοί για χάρη των θνητών; Χωριζόμαστε και διαφωνούμε μεταξύ μας για χάρη των θνητών. Όμως η Αθηνά το παράκανε. Όλοι οι θεοί σε σεβόμαστε και εκτελούμε τις προσταγές σου αλλά σ` αυτόν τον κανόνα υπάρχει μια εξαίρεση: Η Αθηνά. Αυτή έπεισε τον γιο του Τυδέα τον ασεβή Διομήδη να με κτυπήσει. Ο υβριστής αυτός λάβωσε και την Αφροδίτη πάλι με προτροπή της Αθηνάς».
«Έρχεσαι Άρη μου κοντά και κλαψουρίζεις τώρα; Απ` τους Ολύμπιους θεούς εσύ με ταραχίζεις. Γνώμες αλλάζεις εύκολα και εύκολα φουντώνεις και σαν θεός δεν σκέφτεσαι, με τους ανθρώπους μοιάζεις. Σ` αρέσουνε οι ταραχές, οι πόλεμοι, οι μάχες, οι τσακωμοί και οι βρισιές κι όλες οι πανουργίες. Πήρες από τη μάνα σου την Ήρα την πανούργα π` όλο μ` επιβουλεύεται και το κακό μου ψάχνει. Το πείσμα της το τρομερό έχεις κληρονομήσει. Άρη μου, γιε μου, σ` αγαπώ αλλιώς θα σ` είχα ρίξει στα Τάρταρα τα σκοτεινά μαζί με τους Τιτάνες».
Ο Δίας διέταξε τον Παιήονα να φροντίσει την πληγή του Άρη με θαυματουργά βότανα που τον θεράπευσαν στη στιγμή. Η Ήβη τον έλουσε και του έδωσε καθαρές φορεσιές . Στον Όλυμπο επέστρεψαν και οι θεές Ήρα και Αθηνά.
Περίληψη ραψωδίας Ε`.
Η μάχη συνεχίζεται με πρωταγωνιστή τον Διομήδη που του συμπαραστέκεται η Αθηνά συνεχώς. Τον «μεταμορφώνει» ώστε να φαίνεται πάμφωτος, λαμπερός, άριστος, ανίκητος, ορμητικός, άφοβος, θεϊκός. Του «μεταγγίζει» την ανδρεία του πατέρα του Τυδέα και τον «προικίζει» με την ικανότητα να αναγνωρίζει, μέσα στην αντάρα της μάχης, τους μεταμορφωμένους θεούς και να μην τους κτυπάει, εκτός από την Αφροδίτη. Ο Πάνδαρος με το τόξο του, τον τραυματίζει ελαφρά στον ώμο. Ο θεϊκός Αινείας βλέποντας τον Διομήδη να σκορπά τον θάνατο στους Τρώες καλεί τον Πάνδαρο ν` ανέβει στο άρμα του και να σπεύσουν να τον αντιμετωπίσουν. Ακολουθεί σφοδρή συμπλοκή και ο Διομήδης σκοτώνει τον Πάνδαρο και λαβώνει τον Αινεία. Η Αφροδίτη, μητέρα του Αινεία, απομακρύνει τον τραυματισμένο της γιο. Ο Διομήδης τραυματίζει στο χέρι την Αφροδίτη. Ο Απόλλων αναλαμβάνει την προστασία του τραυματία Αινεία ενώ η Αφροδίτη εξακοντίζεται στον Όλυμπο κλαίγοντας και βρίσκει παρηγοριά στην αγκαλιά της μητέρας της Διώνης.
Στη μάχη οι Τρώες με οδηγό τον θεό του πολέμου Άρη, επιβάλλονται, σκοτώνοντας πολλούς αντιπάλους. Επεμβαίνουν για να βοηθήσουν τους Αχαιούς, η Ήρα και η Αθηνά. Η Ήρα με τη φωνή και την μορφή του βροντόφωνου Στέντορα επιπλήττει τους Αργείους με την γνωστή φράση «αιδώς Αργείοι» . Η Αθηνά βάζει την ιδέα στον Διομήδη να στοχεύσει με το κοντάρι του τον Άρη. Ο γενναίος Τυδείδης τραυματίζει και δεύτερο θεό, τον Άρη, ενώ ήδη έχει κτυπήσει και την Αφροδίτη που έχει καταφύγει στον απόλυτα προστατευμένο Όλυμπο. Εκεί πάει και ο Άρης για να δεχτεί την φροντίδα του πατέρα του Δία. Στον Όλυμπο επιστρέφουν και οι θεές Ήρα και Αθηνά.
Αιδώς Αργείοι.
ἔνθα στᾶσ’ ἤϋσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
Στέντορι εἰσαμένη μεγαλήτορι χαλκεοφώνῳ,
ὃς τόσον αὐδήσασχ’ ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα·
αἰδὼς Ἀργεῖοι κάκ’ ἐλέγχεα εἶδος ἀγητοί·
ὄφρα μὲν ἐς πόλεμον πωλέσκετο δῖος Ἀχιλλεύς,
οὐδέ ποτε Τρῶες πρὸ πυλάων Δαρδανιάων
οἴχνεσκον· κείνου γὰρ ἐδείδισαν ὄβριμον ἔγχος· στ. 784- 790.
« Ντροπή, κρίμα στα όπλα σας Αργίτες φοβισμένοι. Όσο μαζί μας ήτανε ο μέγας Αχιλλέας οι Τρώες δεν τολμήσανε τις πύλες να περάσουν παρά μέσα στα τείχη τους καθόταν τρομαγμένοι. Τώρα που λείπει ο Αχιλλεύς ο Έκτωρ βγήκε έξω και είναι ασυγκράτητος, σταματημό δεν έχει». Ελεύθερη απόδοση.
ἄγγελος ἐς Θήβας πολέας μετὰ Καδμείωνας· στ. 804.
Καδμείοι είναι οι απόγονοι του Κάδμου : Οι Θηβαίοι.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Αφιερωμένο στον αγαπημένο φίλο, συνεργάτη και εμπνευσμένο αγιογράφο Ανδρέα Νάνο.
