[Το κείμενο γράφτηκε πριν από τις χθεσινές εξελίξεις με τη συμφωνία]
Προσπαθώ να διατυπώσω τις σκέψεις μου όχι μόνο ως βουλευτής, αλλά κυρίως αξιοποιώντας εργαλεία που έχω κατακτήσει ως ψυχολόγος. Γράφω, λοιπόν, για όσα ακολούθησαν τον εκβιασμό των εταίρων, το «πραξικόπημα» και την αποδοχή ενός νέου Μνημονίου.
Εχω επίγνωση ότι είναι λίγα σε σχέση με την κρισιμότητα της κατάστασης, το σοκ και τα αδιέξοδα. Το κάνω όμως πιστεύοντας ότι όλοι και όλες, που αγωνιούμε για το τι μπορούμε να κάνουμε και τις προοπτικές, πρέπει να εκφράσουμε και τις ιδέες και την αγωνία μας συμμετέχοντας στις διεργασίες της περιόδου.
Τόσο τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ όσο και ο κόσμος που πίστεψε σ’ αυτόν βιώνουμε μια μεγάλη ήττα. Πρέπει να το αναγνωρίσουμε και να του δώσουμε τον απαραίτητο χώρο, αντί να προσπαθήσουμε να το καλύψουμε για να προχωρήσουμε. Χρειαζόμαστε χώρο για τον πόνο, την απογοήτευση, την αίσθηση ότι έχει χαθεί η γη κάτω από τα πόδια μας· γιατί αυτό μπορεί είναι σημείο σκέψης και νέας εκκίνησης.
Σκέφτομαι δύο βασικούς λόγους που κάνουν την ήττα και το σοκ δυσβάσταχτα.
α) Οχι μόνο δεν καταργήσαμε τα μνημόνια, αλλά φέραμε ένα τρίτο, μη βιώσιμο πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά. Και μάλιστα θα πρέπει ως κυβέρνηση να το εφαρμόσουμε.
Αυτό σημαίνει μια ριζική ανατροπή για τον χαρακτήρα και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Και, ταυτόχρονα, πηγή βαθύτατου πόνου και για την κοινωνία, που πίστεψε σε μιαν άλλη προοπτική. Ο κόσμος είναι θυμωμένος, απογοητευμένος, απελπισμένος.
β) Η δύναμη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν το όραμά του και συγχρόνως η πολυσυλλεκτικότητα του περίεργου αυτού εγχειρήματος, όπου οι διαφορές μπορούσαν να είναι πηγή πλούτου, όπου νιώθαμε σύντροφοι και συνοδοιπόροι, κι ας προερχόμασταν από διαφορετικές τάσεις· μας ένωνε η αίσθηση του κοινού οράματος-στόχου, οι σχέσεις μας και οι αγώνες που δίναμε στην καθημερινότητα. Αυτή η συντροφικότητα τώρα κινδυνεύει να διαρραγεί.
Τα «ναι», τα «όχι», τα «παρών» των βουλευτών (που εκφράζουν αντίστοιχες τοποθετήσεις στο κόμμα και την κοινωνία) εμφανίζονται σαν θέσεις ξεκάθαρες και αντιθετικές, πιστεύω όμως ότι εντάσσονται όλα τους στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι φωνές κατανοητές, ουσιαστικά κομμάτια του παζλ, που συγκροτούν την εμπειρία της κατάστασης και των αντιφάσεων που ζούμε.
Είναι, άλλωστε, αντιφάσεις που εκφράζει ο κόσμος μέσα και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, που όμως ελπίζει ακόμα σ’ αυτόν: να μη ρίξουμε την κυβέρνηση, αλλά και να μην υιοθετήσουμε το Μνημόνιο, να μην παραδώσουμε την κυβέρνηση εγκαταλείποντας τον κόσμο, να μην είμαστε η κυβέρνηση που απλώς θα διαχειριστεί τα μνημόνια, εμπεδώνοντας την ΤΙΝΑ (There is no alternative – Δεν υπάρχει άλλη λύση).
Ταυτόχρονα, το «ναι», το «όχι» και το «παρών», αν δεν τα δούμε σαν «κουτάκια» αλλά τους δώσουμε τον χώρο να «συνομιλήσουν», είναι κομμάτια ενός εσωτερικού διαλόγου του καθενός και της καθεμιάς. Είναι φωνές που υπάρχουν και μέσα μας, στην προσπάθεια και την αγωνία μας να κατανοήσουμε και να τοποθετηθούμε.
Ακόμα μια σκέψη, σχετικά με τις δυναμικές. Η δυναμική του εκβιασμού που υπέστη η κυβέρνηση από τους δανειστές, με έναν τρόπο αναπαρήχθη και μέσα στο κόμμα. Στο πλαίσιο του εκβιασμού αυτού, το αντίστοιχο του Grexit ήταν η απειλή της πτώσης της κυβέρνησης και της διάσπασης του κόμματος. Kαι, μέσα σε αυτό το κλίμα, οι βουλευτές έπρεπε να ψηφίσουμε χωρίς καμία προηγούμενη κομματική διαδικασία, χωρίς απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής, στην οποία θα μπορούσαμε να αναφερθούμε.
Το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ είναι από τη φύση του ενωτικό, άρα μια διάσπαση το πλήττει στην ουσία του. Η διάσπαση και η αποχώρηση ενός μεγάλου κομματιού θα φέρει την «πτώχευση» του ΣΥΡΙΖΑ, απώλεια του πλούτου του, τραυματισμό της συντροφικότητας και της δύναμής του. Από την άλλη, τα δύο πολιτικά σχέδια που διαμορφώνονται (μέσα ή έξω από την ευρωζώνη – και ίσως την Ε.Ε.) έχουν τόσες διαφορές και βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής, που δεν ξέρω πώς μπορούν να χωρέσουν στο ίδιο κόμμα.
Δεν είναι εύκολη η απάντηση, θα ήθελα ωστόσο να την αναζητήσουμε συλλογικά, μέσα από διαδικασίες, με ειλικρίνεια, χωρίς να κλείνουμε τα μάτια στις προφανείς διαφορές, αλλά και χωρίς προαποφασισμένες απαντήσεις. Το να τραβήξει ο καθένας τον δρόμο του, με κλειστά αυτιά και μάτια, με θυμό και αδιέξοδες βεβαιότητες, είναι πολύ εύκολο, αλλά και ολέθριο. Ας μην υιοθετήσουμε την ΤΙΝΑ – ούτε μέσα στο κόμμα.
* βουλευτής Β’ Αθηνών του ΣΥΡΙΖΑ
