Τις περισσότερες φορές, οι λεπτομέρειες στην αφήγηση της Ιστορίας είναι αυτές που διαμορφώνουν μεροληπτικά σε όφελος των επικρατέστερων δυνάμεων μια ανάγνωση της Ιστορίας που τις ωφελεί σε βάρος των ασθενέστερων. Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα.
Η υπόθεση Ενρίκο Ματέι (1906-1962) (1) και η έκβασή της είναι ένα παράδειγμα. Ο Ματέι, προερχόμενος από μια φτωχή ιταλική οικογένεια, κατέληξε χάρη στην εργατικότητά του, τη συνέπειά του, το θάρρος του και τις σπουδές του, να γίνει πρόεδρος της ιταλικής εταιρείας υδρογονανθράκων ΕΝΙ και προσπάθησε να την αναβαθμίσει (επεκτείνοντάς τη μουσολινικής κοπής Agip) σε μια εταιρεία υδρογονανθράκων παγκόσμιας εμβέλειας, συνεισφέροντας στην εκβιομηχάνιση της ιταλικής βιομηχανίας. Μέλος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, δολοφονήθηκε λίγο πριν από την πραγμάτωση των μεγαλοφυών σχεδίων του –από ανεξιχνίαστους άγνωστους μέχρι σήμερα. Πολλές χώρες ωφελήθηκαν από αυτή τη δολοφονία, αλλά η σαφής απάντηση στο ερώτημα «ποιος ωφελείται;» ακόμη παραμένει αναπάντητη.
Αυτές οι λειψές αναγνώσεις της Ιστορίας είναι εκείνες που ιδιαίτερα δύσκολα εξιχνιάζονται, αν ποτέ εξιχνιάζονται. Τα ίδια ισχύουν λ.χ. για την ελληνική περίπτωση Πλουμπίδη, το πώς ακριβώς στήθηκε η χούντα των συνταγματαρχών της 21ης Απριλίου ή η σαφής γνώση των λεπτομερειών των ταραχών στο oυκρανικό Μαϊντάν, ή για τον ρόλο της BIS (Bank of International Settlements – Τράπεζας των Διεθνών Διακανονισμών) στη χρηματοδότηση της ναζιστικής Γερμανίας από (ήδη γνωστές) άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με κύριο στόχο τη διαρπαγή των πόρων της (τότε) Σοβιετικής Ενωσης για την οικονομική ανάπτυξη του χιτλερικού Ράιχ και των τότε συμμάχων του. Με άλλα λόγια, η γνώση των λεπτομερειών που λείπουν οδηγούν στη κατεπείγουσα και εκ νέου συγγραφή της Ιστορίας,που δεν βολεύει καθόλου αυτούς που τότε κυριάρχησαν.
Η λειψή ανάγνωση της Ιστορίας δεν λέει -ή συνειδητά ξεχνάει- λ.χ. στα ακροατήρια της Δύσης ότι αυτό που αποκαλείται Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ήδη ξεκινήσει με την εισβολή του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού ήδη το 1931 στη Μαντζουρία, που τελείωσε το 1932 με τους Ιάπωνες να ιδρύουν το υποτελές κράτος του Μαντσούκουο, και συνεχίστηκε με τον σινο-ιαπωνικό πόλεμο του 1937-1945, δηλ. τον κινεζικό πόλεμο της Αντίστασης, που ονομάστηκε το ολοκαύτωμα της Ασίας (2), με 10-25 εκατομμύρια νεκρούς Κινέζους και πάνω από 4 εκατομμύρια νεκρούς Κινέζους και Ιάπωνες στρατιώτες. Και μετά συνεχίστηκε με τον ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, μέχρι την επίσημη «έναρξη» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Χωρίς να υπεισερχόμαστε σε λεπτομέρειες (που σβήνονται από όσους κυριαρχούν κάθε φορά) η διαμάχη βρίσκεται στη συνεχή, αδιάλειπτη πάλη των γαιοκτημόνων (που μετασχηματίζονται σε βασιλιάδες, χρηματιστές/τραπεζίτες, «άριστους» ή ολιγάρχες ή το 1% των «από πάνω») εναντίον όλων των άλλων (των λαών, του 99%, των «από κάτω»). Και ο αγώνας συνεχίζεται, αρκεί οι «από κάτω» να μαθαίνουν εσαεί σαν ιστορία τα παραμύθια που σερβίρουν οι «από πάνω».
(1) Η κινηματογραφική ταινία για τον Ενρίκο Ματέι αποπειράται να δώσει το κλίμα αυτής της ακόμα ανεξιχνίαστης υπόθεσης (δηλ. της δολοφονίας του)
(2) Βλέπε en.wikipedia.org/wiki/Second Sino Japanese War
* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
