• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 2.5°C / 7.9°C
    4 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.0°C / 7.8°C
    3 BF
    30%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 9.0°C
    4 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.9°C / 5.5°C
    3 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 4.6°C
    4 BF
    41%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.3°C / 4.8°C
    2 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 1.2°C
    3 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    3 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.1°C / 9.3°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.5°C / 5.9°C
    4 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.4°C / 6.8°C
    4 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.7°C / 5.7°C
    4 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    3 BF
    46%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 2.9°C / 3.9°C
    1 BF
    41%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 1.5°C / 4.9°C
    2 BF
    64%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    3 BF
    37%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.7°C / 7.1°C
    4 BF
    81%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 4.3°C / 4.4°C
    4 BF
    44%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.1°C / 5.7°C
    2 BF
    50%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.6°C / 1.6°C
    3 BF
    41%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η στρατηγική του αναθεωρητισμού

  • A-
  • A+

Το 2018, το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης ψήφισε τη μετονομασία της οδού Αθανασίου Χρυσοχόου σε Αλμπέρτου Ναρ. Ο πρώτος ήταν ο κατοχικός Φρούραρχος Θεσσαλονίκης και ο δεύτερος ένας προοδευτικός διανοούμενος της πόλης, απόγονος επιζώντων του Ολοκαυτώματος. Μέλη της οικογένειας Χρυσοχόου κατέθεσαν αγωγή αποζημίωσης για προσβολή μνήμης νεκρού κατά των Αλέκου Γρίμπα, Σπύρου Σακέττα και Τριαντάφυλλου Μηταφίδη.

Ο Γρίμπας είναι πρώην δημοτικός σύμβουλος, πολιτικός εξόριστος στη Γυάρο την περίοδο της χούντας και γιος εκτελεσθέντος από τα στρατεύματα κατοχής. Ο Σακέττας είναι δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης, πολιτικός κρατούμενος επί χούντας και γιος του Ταγματάρχη Βασ. Σακέττα, αξιωματικού του ΕΛΑΣ. Ο Μηταφίδης είχε καταδικαστεί σε ισόβια για την αντιδικτατορική δράση του, είχε διατελέσει δημοτικός σύμβουλος και, το 2015, εξελέγη βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης.

Κατά την άποψή μου, το πιο συγκλονιστικό στοιχείο σε όλη την υπόθεση είναι το κεντρικό επιχείρημα όλων όσων υπερασπίζονται τη μνήμη του Αθ. Χρυσοχόου: Οτι η όποια συνεργασία του με τους Γερμανούς ναζί δεν οφειλόταν σε κάποια φιλοναζιστική ιδεολογική τοποθέτηση, αλλά στον αντικομμουνισμό του. Και το «συγκλονιστικό» έγκειται στο ότι αυτό, ενώ επ’ ουδενί δικαιολογεί ηθικά τον Χρυσοχόου, πραγματολογικά ισχύει. Οπως ισχύει για πολλούς από τους δωσίλογους και ταγματασφαλίτες. Οι δωσίλογοι και οι ταγματασφαλίτες δεν ήταν όλοι ιδεολογικά ταυτισμένοι με τους ναζί. Δεν πίστευαν στα ιδεώδη της Αρίας φυλής και της ανωτερότητας του γερμανικού έθνους υπό τον Φίρερ. Αυτό που τους ένωνε με το ναζιστικό καθεστώς ήταν η απόλυτη λύσσα τους εναντίον της Αριστεράς. Και η δυνατότητα που τους παρείχε να την εκδηλώνουν με τον πιο αμείλικτο τρόπο.

Το πιο εντυπωσιακό σε όσες αφηγήσεις διαβάζουμε για όλες τις θηριωδίες που έγιναν επί ναζιστικής κατοχής, δεν είναι η δράση των ίδιων των Γερμανών ναζί. Αυτή είναι λίγο πολύ δεδομένη. Το ανατριχιαστικό είναι πάντα η περιγραφή της συμμετοχής των δωσιλόγων και των ταγματασφαλιτών. Αυτό είναι το αχώνευτο. Ιδίως όταν ξέρουμε ότι όχι απλώς δεν τιμωρήθηκαν, αλλά αποτέλεσαν και τον στυλοβάτη του μετεμφυλιακού καθεστώτος. Τούτη, όμως, η αγανάκτηση, οσοδήποτε δικαιολογημένη, κινείται στο επίπεδο της δημοκρατικής ιδεολογίας. Ως Αριστερά, οφείλουμε να έχουμε μια πιο αναλυτική στάση απέναντι στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

Διαβάζουμε μια αποκαλυπτική διατύπωση από την έκθεση του διδάκτορα Οικονομικής Ιστορίας, Ευάγγελου Χεκίμογλου, που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει για την υπόθεση Χρυσοχόου: «ο αστικός κόσμος [στην κατοχή] ήταν αντικομμουνιστικός, διότι η Ελλάδα ήταν επισήμως αντικομμουνιστικό κράτος από το 1929».

Προφανώς, ο συντάκτης της έκθεσης εδώ αναφέρεται στο περιβόητο «ιδιώνυμο» που θέσπισε η κυβέρνηση Βενιζέλου το 1929 και που όντως αποτέλεσε την έναρξη του θεσμοποιημένου αντικομμουνισμού στην Ελλάδα. Μόνο που εμείς θα το διατυπώναμε περίπου αντίστροφα. Ο αστικός κόσμος είχε μεριμνήσει, ώστε η Ελλάδα να είναι επισήμως αντικομμουνιστικό κράτος από το 1929.

Οσο και αν φαίνεται εξωφρενικό (και με μία έννοια είναι), το αστικό καθεστώς στην Ελλάδα είχε εξασφαλίσει μια αδιάλειπτη συνέχεια, εδώ και σχεδόν έναν αιώνα: τη συνέχεια της διά της θεσμοποιημένης κρατικής βίας εξασφάλισης της ταξικής του κυριαρχίας. Ο τίτλος του νόμου του «ιδιωνύμου» ήταν αποκαλυπτικός: «Περί των μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών». Οι «ελευθερίες των πολιτών» που «προστάτευαν» τα «μέτρα ασφαλείας» ταυτίζονταν με το «κοινωνικό», δηλαδή το αστικό καθεστώς. Μια «συνέχεια» λοιπόν που ξεκίνησε με το «ιδιώνυμο» και κατέληξε στη στρατιωτική δικτατορία 1967-74, διά μέσου της φασιστικής δικτατορίας του Μεταξά, της ναζιστικής κατοχής και του μετεμφυλιακού κράτους. Εκ των υστέρων, βέβαια, κρίνοντας, και με την «πολυτέλεια» που μας παρέχει η σύγχρονη (αριστερή) ιστορικο-αναλυτική προσέγγιση, δεν θα έπρεπε να μας προξενεί εντύπωση η ατιμωρησία που επέδειξε το ελληνικό μεταπολεμικό καθεστώς απέναντι στους δωσίλογους. Δεν ήταν, παρά η διασφάλιση της συνέχειας της κανονικότητάς του.

Το ερώτημα, βέβαια, που παραμένει είναι τι συνέβη μετά τη μεταπολίτευση του 1974. Το 1982, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ αναγνωρίζει διά νόμου την εθνική αντίσταση. Μισή δουλειά, κατά τη γνώμη μου, έπρεπε επίσης διά νόμου να καταδικαστεί ο δωσιλογισμός. Τον Ιανουάριο του 2015, αμέσως μετά την ορκωμοσία της πρώτης κυβέρνησης της Αριστεράς, ο Αλέξης Τσίπρας καταθέτει λουλούδια στο μνημείο εκτέλεσης 200 κομμουνιστών από τους ναζί, το 1944, στην Καισαριανή. Το καθεστώς δεν ανέχεται ούτε αυτό, όμως. Οι κομμουνιστές δεν ήταν αντιστασιακοί, ήταν εχθροί του αστικού καθεστώτος, που έπρεπε να διωχθούν. Ακόμη και σε συνεργασία με τους ναζί. Τούτη είναι η λογική του αναθεωρητισμού, που, όπως φαίνεται, συστηματικά πλέον αναπτύσσεται στις μέρες μας ως επιθετική στρατηγική.

* καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πίσω προς το μέλλον
Εάν η σημαντικότερη γύρω από τον αθλητισμό συζήτηση φέτος υπήρξε η διαπλοκή του οπαδισμού και του φασισμού υπό τη σκέπη του νεοφιλελευθερισμού, ιστορικά το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο…
Πίσω προς το μέλλον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από το εβραϊκό νεκροταφείο στο «βυζαντινό σταυροδρόμι» της Θεσσαλονίκης, δυο στάσεις δρόμος...
Η πολιτιστική κληρονομιά των Εβραίων δεν καταχωρίστηκε στην ιστορική μνήμη της νεότερης Ελλάδας ως εθνικό αγαθό. Σήμερα δεν υπάρχουν, λοιπόν, πολλά μνημεία που να θυμίζουν το ιστορικό παρελθόν των Ελλήνων...
Από το εβραϊκό νεκροταφείο στο «βυζαντινό σταυροδρόμι» της Θεσσαλονίκης, δυο στάσεις δρόμος...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη
Μία από τις εφημερίδες στην έκθεση για τον Τύπο της Εθνικής Αντίστασης δίνει αποστομωτική απάντηση σε κάποιες φωνές που ακούστηκαν αμφισβητώντας το εάν όντως απελευθερώθηκε η πόλη με την είσοδο του ΕΛΑΣ το...
Ποιος απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσσαλονίκη μου
Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με μεγάλη ιστορία, σταυροδρόμι πολιτισμών, πόλη πολυπολιτισμική, στο αντάμωμα Ανατολής και Δύσης. Στα εκατό και πλέον χρόνια μετά την απελευθέρωση και την ένταξή της στο ελληνικό...
Θεσσαλονίκη μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κατάσταση με τον ΟΑΣΘ δεν πάει άλλο!
Η σημερινή διαμαρτυρία των πολιτών της Θεσσαλονίκης, εργαζόμενων, ανέργων, συνταξιούχων και νέων, πρέπει να είναι η αρχή ενός μαζικού αγώνα για ανθρώπινες, ασφαλείς και φτηνές συγκοινωνίες στην πόλη. Η...
Η κατάσταση με τον ΟΑΣΘ δεν πάει άλλο!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Θεσσαλονίκη της ψυχής μας (από έναν Αθηναίο μέτοικο)
Εχουν ψυχή οι πόλεις; Κάτι που να τις κρατά μαζί μέσα στον χρόνο, στις δυσκολίες, στις αλλαγές, στις κακουχίες; Και αν την έχουν, ποια είναι η ψυχή μιας πόλης όπως η Θεσσαλονίκη; Οι κάθετοι και οι παράλληλοι...
Η Θεσσαλονίκη της ψυχής μας (από έναν Αθηναίο μέτοικο)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας