Γιώργος Κολέμπας*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη και Ελλάδα, η οποία είχε ξεκινήσει πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και στη συνέχεια γιγαντώθηκε και οδηγεί σε ντόμινο αυξήσεων των τιμών όλων των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης τις οποίες δεν αντέχουν τα χαμηλά εισοδήματα και οι «από κάτω», οδηγεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συζητούν για αναγκαία μέτρα κατά της ακρίβειας και για πλαφόν στις τιμές ενέργειας και ιδίως του φυσικού αερίου που καθορίζει και τις χρηματιστηριακές τιμές της.

Το πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι σημαντικό για τους συνταξιούχους, τους φοιτητές, τις μονογονεϊκές οικογένειες, τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα και γενικά για τους φτωχούς «από κάτω» στην Ευρώπη και στην Ελλάδα φυσικά, που ανησυχούν ότι θα κρυώσουν τον ερχόμενο χειμώνα, αλλά και για τις μικρές επιχειρήσεις που στηρίζουν τη λειτουργία τους σε αυτή την πηγή ενέργειας.

Αλλά για να μην συμβάλει αυτό το πλαφόν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, θα χρειασθεί να συνδεθεί με κριτήρια εξοικονόμησης ενέργειας και μείωσης της ζήτησής του, ενώ ταυτόχρονα να φροντίσει να μην κλείσουν οι μικρές κυρίως επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το αέριο, καθώς και οι διάφοροι επαγγελματίες που εξασκούν το επάγγελμά τους στηριζόμενοι σε αυτό.

Οι για 10ετίες εισαγωγές φθηνού και ζημιογόνου για το κλίμα αερίου-κυρίως από τη Ρωσία μέσω των αγωγών-ήταν μεγάλο λάθος για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, κυρίως της γερμανικής, η οποία ρίχνει τώρα στην αγορά του 200 δις. Ευρώ1, ενώ θα μπορούσαν αυτά τα κεφάλαια να χρησιμοποιηθούν μεσοπρόθεσμα για να σιγουρέψουν την μετάβαση σε φιλικές για το κλίμα και το περιβάλλον διαδικασίες παραγωγής και κατανάλωσης.

Στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης μάλιστα το χαρακτήρισαν και «πράσινη» ενέργεια για την περίοδο μετάβασης στην μετά τους υδρογονάνθρακες εποχή: για να επιτύχει μια μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια και για  να περιορίσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θεώρησε ως κλειδί τη μετάβαση αρχικά από τον άνθρακα στο φυσικό αέριο και μετέπειτα από το φυσικό αέριο σε «πράσινες» και ανανεώσιμες εναλλακτικές πηγές,  προς μεγάλη ευχαρίστηση και μεγάλα κέρδη των επενδυτών στα εργοστάσια αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο των συνολικών πηγών ενέργειας της ΕΕ και τα ορυκτά καύσιμα συνολικά, εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περίπου τα τρία τέταρτα, σύμφωνα με την Deutsche Bank. Οι μεγαλύτεροι χρήστες δεν μπορούν εύκολα να υποκαταστήσουν το φυσικό αέριο με άλλες πηγές, π.χ. τα μισά γερμανικά σπίτια τροφοδοτούνται για θέρμανση με φυσικό αέριο, ενώ η βιομηχανία επίσης για θέρμανση διεργασιών.

Για να λειτουργήσει θετικά για το κλίμα το πλαφόν στην τιμή του-που σημειωτέον καθορίζεται πια από τα χρηματιστήρια και τους απανταχού κερδοσκόπους επενδυτές-θα πρέπει μεγάλο μέρος των κεφαλαίων στήριξής του να χρησιμοποιηθούν για τη γρήγορη μετατροπή των ενεργειακών συστημάτων των χωρών.

Η Ε.Ε πρέπει να φροντίσει να στραφούν προς τις εναλλακτικές και ήπιες μορφές ενέργειας (ΗΜΕ) -και όχι πάλι πίσω στον άνθρακα και την πυρηνική, που επιδιώκουν πολλές κυβερνήσεις-οι οποίες μάλιστα να πάνε στα χέρια των πολιτών, των ενεργειακών κοινοτήτων τους και των Δήμων και όχι όπως μέχρι τώρα στα χέρια των λεγόμενων «πράσινων» εταιρειών που κερδίζουν υπέρμετρα από τις ΒΑΠΕ.

Κυρίως να ενισχύσουν τα νοικοκυριά για να εγκαταστήσουν μικρές φωτοβολταϊκές (φ/β) εγκαταστάσεις στα κτίρια, καθώς και ηλιακά θερμικά συστήματα (ηλιακούς θερμοσίφωνες κ.λπ). Όταν οι πολίτες παράγουν μέρος τουλάχιστον της ενέργειας που χρειάζονται και δεν θα αντιμετωπίζουν υψηλούς λογαριασμούς και γρήγορα θα αλλάξει η υπερκαταναλωτική συνείδηση που επικρατούσε μέχρι τώρα (π.χ. όχι αναμμένα φώτα εκεί που δεν χρειάζεται  ή όχι τα πάντα ηλεκτρικά, επειδή ανεβάζουν την πληρωτέα κατανάλωση).  Έτσι δεν θα χρειάζεται να επιδοτούνται από το κράτος οι λογαριασμοί τους, που στην ουσία μετατρέπονται σε υπερκέρδη των παρόχων εταιρειών του κεντρικού ενεργειακού συστήματος.

Επίσης να υποστηριχθούν οι πολίτες –ιδιοκτήτες κτιρίων-για να αναβαθμίσουν ενεργειακά τις κατοικίες και τα γραφεία που χρησιμοποιούν οι ίδιοι ή νοικιάζουν. Ιδίως οι αγρότες να βοηθηθούν οικονομικά μέσω προγραμμάτων ώστε να εγκαταστήσουν  στις σκεπές των αγροτικών τους κτιρίων-αποθηκών, στάβλων, κοτετσιών κ.λπ.- ακόμα και σε μη παραγωγική γη, φ/β συστήματα. Ή να παράγουν βιοαέριο- με ανακύκλωση της οργανικής ύλης από τα ζωικά ή φυτικά απόβλητα των αγροτικών εγκαταστάσεων και των καλλιεργειών τους-με μικρά κατάλληλα συστήματα  για την κάλυψη των θερμικών αναγκών στις εγκαταστάσεις τους.

Οι δε μικροεπιχειρήσεις-βασικός τομέας στην ελληνική οικονομία-  να επιδοτηθούν μόνο αν κάνουν σχέδια οικονομικών δραστηριοτήτων και εφαρμογών που θα είναι φιλικά προς το κλίμα και το περιβάλλον και αν χρησιμοποιούν τεχνολογίες μηδενικού CO2.

Οι Δήμοι να στηριχθούν οικονομικά ώστε να εγκαταστήσουν στα σχολεία και τα δημοτικά κτίρια εναλλακτικά ενεργειακά συστήματα-κυρίως φ/β-και να δημιουργήσουν  δημοτικές επιχειρήσεις που θα παράγουν ενέργεια με αποκεντρωμένα τοπικά συστήματα για τα τοπικά τους δίκτυα προωθώντας την ενεργειακή αυτονομία τους.

Αυτά, και άλλα πολλά προς αυτή την κατεύθυνση, απαιτεί το κίνημα για την προστασία του κλίματος και των νέων “Fridays for Future” από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.  

*Συγγραφέας

1. Ανακοίνωση εκ μέρους του Βερολίνου ενός εθνικού πακέτου 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προστασία της γερμανικής οικονομίας- απευθύνεται τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις- από την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Βλέπε: Germany first! Ο οικονομικός εθνικισμός της Γερμανίας