Η «Εφημερίδα των Συντακτών» και το «Μαξίμου-gate»

Οι Ελληνες πολίτες αναγνωρίζουν ότι ο ρόλος της «Εφημερίδας των Συντακτών» (στο εξής «Εφ.Συν.») στην αποκάλυψη του σκανδάλου της παρακολούθησης του κινητού τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη (αρχηγού του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ.) ήταν πρωταγωνιστικός και καταλυτικός θα μπορούσαμε να πούμε, ότι η ερευνητική δημοσιογραφία της «Εφ.Συν.» όχι μόνον ασκήθηκε εντός του καθιερωμένου πολιτικού πλαισίου της κριτικής και διαφωτιστικής δημόσιας σφαίρας, αλλά επί πλέον οδήγησε στην ανάδειξη της «Εφ.Συν.» ως δημοκρατικού θεσμού πολιτικής αλήθειας.

Θα επιχειρήσω να αναπτύξω αυτή τη θεωρητικο-πολιτική θέση και άποψή μου με την ακόλουθη ορθολογική επιχειρηματολογία. Με μια πρώτη ματιά οι Ελληνες πολίτες, αλλά προ πάντων οι αναγνώστες της «Εφ.Συν.», έχουν καταλάβει ότι η εφημερίδα αυτή κατά τη δεκαετή μέχρι τώρα πορεία της (ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2012) με την ειδησεογραφία της και με την ερευνητική δημοσιογραφία της ανταποκρίθηκε πλήρως στο καθολικό αίτημα της πολιτικής κοινωνίας μας για διερεύνηση σε βάθος όλων των πολιτικών συμβάντων και για ελεύθερη διακίνηση ιδεών, απόψεων και αντιλήψεων. Εξέφρασε και εξακολουθεί να εκφράζει το ανεξάρτητο και το ανεξουσίαστο πνεύμα της κοινωνικής δημοσιογραφίας. Σύμφωνα μ’ αυτό το πνεύμα όλες οι απόψεις ακούγονται και όλοι οι ομιλητές ισότιμα και χωρίς εξαρτήσεις συμμετέχουν στις δημοκρατικές διαβουλεύσεις. Οπωσδήποτε η «Εφ.Συν.» έχει τη δική της προοδευτική στάση για μια ελεύθερη, δημοκρατική και δίκαιη κοινωνία. Αλλά αυτή η πολιτική στάση προκύπτει από τον ατέρμονο διάλογο που διεξάγεται στην πολιτική κοινωνία μας.

Το δεύτερο σημείο της επιχειρηματολογίας μου, σχετικά με τη θέση μου ότι η αυτή η εφημερίδα είναι δημοκρατικός δημοσιογραφικός θεσμός πολιτικής αλήθειας, διατυπώνεται ως εξής: σε μια εποχή κατά την οποία οι εχθροί της δημοκρατίας πολλαπλασιάζονται στο εσωτερικό του ίδιου του δημοκρατικού πολιτεύματος και επί πλέον σε μια εποχή κατά την οποία η πολιτική αλλοιώνεται ή ακόμη και ακυρώνεται, η «Εφ.Συν.» ύψωσε τη γραφή και τη φωνή της και υπερασπίστηκε και τη δημοκρατία και την πολιτική.

Πιο συγκεκριμένα στο σκάνδαλο των παρακολουθήσεων (το οποίο στην πολιτικο-δημοσιογραφική γλώσσα έχει κωδικοποιηθεί ως Μαξίμου-gate) η «Εφ.Συν.» αποκάλυψε στο επίπεδο της ερευνητικής δημοσιογραφίας πρόσωπα και μηχανισμούς που έπαιξαν πρωτεύοντα ρόλο στην υπονόμευση και της δημοκρατίας και της πολιτικής. Οι δύο ισχυροί άνδρες του Μαξίμου, οι οποίοι παραιτήθηκαν, δεν θα μπορούσαν να παραμείνουν στις θέσεις τους μετά τις αποκαλύψεις της εφημερίδας. Με άλλα λόγια υποστηρίζω ότι η «Εφ.Συν.», ως δημοσιογραφικός θεσμός πολιτικής αλήθειας, λειτούργησε ως το μεταεπίπεδο ελέγχου στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας από το Μαξίμου, το οποίο τελικά, όπως αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων λειτουργεί ως κλειστό σύστημα διακυβέρνησης σε αντιπαλότητα προς το σύστημα της δημοκρατικής και κοινοβουλευτικής άσκησης της εξουσίας.

Στο τελευταίο αυτό σημείο εντοπίζεται η συμβολή της στην υπεράσπιση της δημοκρατίας και της πολιτικής. Τελικά ήρθαν έτσι τα πράγματα, ώστε τα δεκαετή γενέθλια (2012-2022) να συμπέσουν με τη μεγαλύτερη δημοσιογραφική επιτυχία της. Να αναδειχθεί η «Εφ.Συν.» σε δημοσιογραφικό θεσμό πολιτικής αλήθειας και να εκφράσει το πνεύμα του πολιτικού διαφωτισμού, σύμφωνα με το οποίο όλες οι πολιτικές πράξεις στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες ελέγχονται και όσοι πολιτικοί αποφασίζουν και πράττουν εκτός του κοινοβουλευτικού πλαισίου αποβάλλονται από την πολιτική κοινωνία.

 *καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης