• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.6°C / 28.4°C
    2 BF
    36%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 24.4°C / 29.2°C
    0 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 22.0°C / 27.7°C
    1 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    53%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    26°C 24.4°C / 26.5°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 22.9°C
    2 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.6°C / 23.6°C
    2 BF
    33%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 26.1°C
    2 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.8°C / 27.4°C
    4 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    4 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 25.5°C
    3 BF
    75%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 23.4°C
    0 BF
    46%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 26.7°C
    1 BF
    41%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    4 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 28.1°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.2°C / 24.2°C
    2 BF
    36%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 21.7°C / 27.2°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 19.2°C
    2 BF
    46%
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα

  • A-
  • A+
Συσπειρωμένη γύρω από δύο βασικούς ιδεολογικούς και πολιτικούς πόλους η ελληνική κοινωνία, με εξισορροπητικό παράγοντα το «κέντρο».

Η έρευνα του ΕΝΑ, σε συνεργασία με την Prorata, για τη χαρτογράφηση ιδεολογικού κλίματος, τάσεων και στάσεων στην ελληνική κοινωνία, συντελέστηκε και δημοσιεύεται σε μια διευρυμένη οιονεί προεκλογική περίοδο. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματά της αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στη συγκυρία τόσο για τη διαμόρφωση των στρατηγικών των πολιτικών κομμάτων όσο και για τις δυναμικές του ιδεολογικού ανταγωνισμού.

Μια πρώτη διαπίστωση, στο πλαίσιο αυτό, είναι ότι οι πολίτες δείχνουν να εμπιστεύονται την πολιτική ως δυνατότητα κινητοποίησης αλλαγών. Ετσι, σε μια περίοδο διαδοχικών και έντονων κρίσεων, με πολλαπλούς κινδύνους και απειλές, το 87% των ερωτώμενων πιστεύει ότι η πολιτική μπορεί να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων και το 85% δηλώνει ότι η κοινωνική δράση του μπορεί, έστω και σε μικρό βαθμό, να αλλάξει προς το καλύτερο τα πράγματα στη χώρα.

Βέβαια, όταν οι απαντήσεις των ερωτώμενων εξειδικεύονται στην ίδια τη λειτουργία του ελληνικού πολιτικού συστήματος, τότε προκύπτουν οι συνήθεις αρνητικές κρίσεις (το 80% δηλώνει λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από τη λειτουργία του). Ως προς την πολιτικοϊδεολογική της κατανομή, η –ούτως ή άλλως χαμηλή στο σύνολο– ικανοποίηση (πολύ/αρκετά) αυξάνεται όσο κινούμαστε από τα αριστερά προς τα δεξιά (δείγμα προφανώς της δυναμικής κυβέρνησης-αντιπολίτευσης, που επιδρά στη διαμόρφωση των στάσεων των πολιτών), ενώ την υψηλότερη τιμή της (96%) λαμβάνει η μη ικανοποίηση (καθόλου/λίγο) σε όσους και όσες θεωρούν ότι η διάκριση «Αριστερά–Δεξιά» δεν σημαίνει πια τίποτε. Δεύτερη διαπίστωση, λοιπόν, είναι ότι οι πολίτες έχουν υψηλές απαιτήσεις από την πολιτική και τους πολιτικούς, τις οποίες προς το παρόν φαίνεται πως το ελληνικό πολιτικό σύστημα τις ματαιώνει.

Η διάκριση «Αριστερά-Δεξιά», παρά τις αμφισβητήσεις ή εναλλακτικές ταξινομήσεις, παραμένει η πλέον καίρια διαιρετική τομή. Στην ερώτηση περί ιδεολογικής αυτοτοποθέτησης, το 28% αυτοτοποθετείται σε θέσεις Αριστεράς και Κεντροαριστεράς (0-2 και 3-4 αντίστοιχα) και το 34% σε θέσεις Κεντροδεξιάς και Δεξιάς (6-7 και 8-10 αντίστοιχα). Στη θέση της απόλυτης κεντρώας αυτοτοποθέτησης βρίσκεται το 24%, ενώ το 14% αρνείται την αυτοτοποθέτησή του στον εν λόγω άξονα. Η τρίτη διαπίστωση λοιπόν αφορά την ύπαρξη δύο ισχυρών πόλων, (Κεντρο)αριστεράς και (Κεντρο)δεξιάς, με την ύπαρξη μια κεντρώας τοποθέτησης στην οποία αναγνωρίζεται το ¼ του σώματος.

Σε ό,τι αφορά τον μ.ό. των αυτοτοποθετήσεων στις βάσεις των κομμάτων, φαίνεται ότι οι ψηφοφόροι της Ν.Δ. κινούνται δεξιότερα της ψήφου τους το 2019 (7.1 από 6.9), ενώ του ΣΥΡΙΖΑ κατά τι αριστερότερα (από 3 σε 2.9). Το δε ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. εμφανίζει μια απόλυτα κεντρώα βάση (5.0). Η τέταρτη διαπίστωση, λοιπόν, έγκειται στο ότι, αν και όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές τα δύο μεγάλα κόμματα θα εμφανίσουν αναμενόμενες κεντρομόλες τάσεις, σε αυτή τη φάση στο κομματικό σύστημα φαίνεται πως κυριαρχούν δύο μεγάλα κόμματα με καθαρά δεξιά και αριστερά ακροατήρια.

Σε σχέση με τα ιδεολογικά δίπολα του πολιτικού ανταγωνισμού, όσο κινούμαστε δεξιότερα, το δίπολο «Αριστερά/Δεξιά» χάνει σε αποδοχή και κερδίζει το δίπολο «παγκοσμιοποίηση/εθνικό κράτος». Σε άμεση συσχέτιση με τις τρέχουσες κομματικές εγκλήσεις και τα αντίστοιχα προτάγματα, το δίπολο «πρόοδος/συντήρηση», που προτάσσει ο ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνει απήχηση στο αριστερής-κεντροαριστερής και κεντρώας αυτοτοποθέτησης κοινό, ενώ το δίπολο «υπευθυνότητα/λαϊκισμός», που προβάλλει η Ν.Δ., συσπειρώνει τους κεντρώας-κεντροδεξιάς και δεξιάς αναφοράς πολίτες. Ακόμη, το 36% των αναποφάσιστων ψηφοφόρων θεωρεί πιο σημαντικό το δίλημμα που προτάσσει η Ν.Δ., ενώ το 30% το δίλημμα που προτάσσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Η πέμπτη διαπίστωση, λοιπόν, είναι πως γύρω από τα δύο κυρίαρχα δίπολα στον κομματικό λόγο, ενόψει των επικείμενων εκλογών, συσπειρώνονται διακριτής ιδεολογικής φυσιογνωμίας κοινωνικά μπλοκ, ενώ, ως προς τους αναποφάσιστους, αμφότερα εμφανίζονται ευθέως ανταγωνιστικά, με το δίπολο «υπευθυνότητα/λαϊκισμός» να διατηρεί μια μικρή αλλά εμφανή υπεροχή.

Σημαντικό, ώς ενός σημείου, φαινόμενο, που θα επηρεάσει την προεκλογική συνθήκη, είναι ο βαθμός συμπάθειας ή αντιπάθειας προς τα κόμματα. Στη σύγχρονη εκλογική συμπεριφορά διεθνώς εμφανίζεται το φαινόμενο της «αρνητικής ταύτισης» με κάποιο κόμμα, όπου η αντιπάθεια εμφανίζεται να είναι ισχυρότερο κίνητρο ψήφου απ’ ό,τι η συμπάθεια. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, παρατηρούμε ότι το 86% των ερωτώμενων δήλωσε ότι υπάρχει ένα κόμμα που αντιπαθεί περισσότερο από τα υπόλοιπα. Ανάμεσα σε αυτούς, το 71% όσων προτίθενται να ψηφίσουν Ν.Δ. αντιπαθεί τον ΣΥΡΙΖΑ, το 81% όσων προτίθενται να ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ αντιπαθεί τη Ν.Δ., ενώ το 53% όσων προτίθενται να ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. αντιπαθούν τον ΣΥΡΙΖΑ και μόλις το 10% τη Ν.Δ.

Στην κατεύθυνση αυτή, η έκτη διαπίστωση αφορά τη φανερή πόλωση μεταξύ Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ, που αντικατοπτρίζει τη θέση τους ως των δύο κυρίαρχων πόλων στο κομματικό σύστημα. Εκείνο που έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον είναι η ανθεκτικότητα της αντι-ΣΥΡΙΖΑ στάσης στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., οι οποίοι επιπλέον εμφανίζονται να αντιπαθούν το ΚΚΕ κατά 11% (1% περισσότερο από τη Ν.Δ.), αντίστοιχα με αυτούς της Ν.Δ. Ετσι, ένα 90% αντιπάθειας των ψηφοφόρων της Ν.Δ. επικεντρώνεται στα κόμματα της Αριστεράς, με το αντίστοιχο των του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. να αθροίζει 69%, γεγονός που αποτυπώνει τις μεταβολές από το 2012 και μετά στην εκλογική βάση του κόμματος αυτού και σίγουρα αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα στον υπολογισμό των μετεκλογικών δυνατοτήτων και περιορισμών.

■ Ολόκληρη η έρευνα θα δημοσιευθεί στο www.enainstitute.org.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ PRORATA A.E. Εταιρεία Ερευνών Κοινής Γνώμης και Εφαρμογών Επικοινωνίας (Αριθμός Μητρώου ΕΣΡ: 56) ΕΝΤΟΛΕΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΝΑ Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΙΔΟΣ Ποσοτική Ερευνα με OnLine συμπλήρωση δομημένου ερωτηματολογίου (CAWI) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Ατομα άνω των 17 ετών με πρόσβαση στο διαδίκτυο ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ Σύνολο επικράτειας ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ 801 άτομα ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 9-13 Ιουνίου 2022 ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΡΙΣΗΣ Μέγιστο τυπικό σφάλμα: +/- 3,5% σε διάστημα εμπιστοσύνης 95% ΣΤΑΘΜΙΣΗ Σταθμισμένα αποτελέσματα με χρήση ποσοστώσεων σε φύλο, ηλικία και πολιτικά χαρακτηριστικά

*Επίκουρος καθηγητής ΔΠΘ, συντονιστής Κύκλου Πολιτικής Ανάλυσης ΕΝΑ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να θέλουν να γίνουν σαν εμάς ακόμα και οι δικοί τους
Δυστυχώς, στην Ελλάδα γίνονται απίστευτα πράγματα. Το γεγονός πως δεν γίνονται εκτεταμένες διαδηλώσεις δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει έντονο πρόβλημα από τη δυσαρέσκεια που συσσωρεύεται στο κοινωνικό σώμα.
Να θέλουν να γίνουν σαν εμάς ακόμα και οι δικοί τους
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Για τον Ηλία Νικολακόπουλο
Ενας άνθρωπος σεμνός, ευγενής, μειλίχιος, πρόθυμος να βοηθήσει και ικανός να εμπνέει, βαθύς γνώστης της σύγχρονης ιστορίας μας, πρωτοπόρος στην επιστήμη του και τις εφαρμογές της και ταυτόχρονα σταθερός και...
Για τον Ηλία Νικολακόπουλο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι «φωτογραφίες της στιγμής»
Αφήνοντας στην άκρη τις «πειραγμένες», για ευνόητους λόγους, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν κατά τεκμήριο ικανοποιητικά τις προτιμήσεις των εκλογέων.
Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι «φωτογραφίες της στιγμής»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλο ένα έγκλημα εκ προμελέτης εις βάρος της Στατιστικής
Θα σταθούμε στον ισχυρισμό του ότι «Μια πρόσφατη έρευνα της ALCO κατέγραψε ότι το 23% των ψηφοφόρων του Σύριζα είναι αντιεμβολιαστές!». Το σχετικό γράφημα της έρευνας που παραθέτουμε εδώ έχει τίτλο «Τι...
Αλλο ένα έγκλημα εκ προμελέτης εις βάρος της Στατιστικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς ψηφίζουν οι νέοι
Πολιτικοί επιστήμονες και αναλυτές υπογραμμίζουν συχνά την ξεχωριστή σχέση των νεότερων ηλικιακά ψηφοφόρων με τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς ο τελευταίος...
Πώς ψηφίζουν οι νέοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να εξοβελιστεί η Αριστερά;
Κάθε φορά στις εκλογικές αναμετρήσεις υπάρχει και ιδεολογική, πολιτική αντιπαράθεση. Εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα έχει αποτυπωθεί η αντιπαλότητα προς την Αριστερά, όλων των αποχρώσεων, αλλά κυρίως προς τον...
Να εξοβελιστεί η Αριστερά;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας