-Το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια. (Philip Snowden ).
-Ο πόλεμος είναι μισητός από κάθε μητέρα ( Οράτιος).
-Γιατί αφού κανείς δεν θέλει τον πόλεμο και όλοι τον μισούν, οι πόλεμοι εξακολουθούν και γίνονται;
Τι να πεις και τι να γράψεις για τον πόλεμο, τον κάθε πόλεμο. Ο πόλεμος στον αρχαίο κόσμο ήταν ενδημική, μόνιμη κατάσταση. Παρακάτω θα «μιλήσουν» για τον πόλεμο φιλόσοφοι, ποιητές, επιστήμονες, καλλιτέχνες, πολιτικοί, στρατιωτικοί.. Όμηρος, Ησίοδος, Ηράκλειτος, Πίνδαρος, Ηρόδοτος, Θουκυδίδης, Πλάτων, Δημοσθένης, Αριστοτέλης, Κικέρων, Βιργίλιος, Οράτιος, Σενέκας, Μακιαβέλι, Βολταίρος, Καντ, Χέγκελ, Ναπολέων, Κλαούζεβιτς, Βίκτωρ Ουγκώ, Τσώρτσιλ, Μάο Τσε Τουνγκ, Όργουελ, Καμύ, Σνόουντεν, Σάντμπεργκ, Τζων Κέννεντι.. Φυσικά δεν είναι δυνατόν να αναφερθώ σε όλους που έχουν μιλήσει γι` αυτό το μισητό θέμα του πολέμου. Μισητό απ` όλους αλλά πάντα στην επικαιρότητα, σαν κατάρα. Γιατί αφού κανείς δεν θέλει τον πόλεμο και όλοι τον μισούν, οι πόλεμοι εξακολουθούν και γίνονται; Το 2000 ο Πούτιν σε συνέντευξη του στον Σερ Ντέιβιντ Φροστ, του BBC είπε: «Η Ρωσία είναι κομμάτι του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Δεν μπορώ να φανταστώ την χώρα μου απομονωμένη από την Ευρώπη».
-Σιμπόρσκα και Σάντμπεργκ.
Η πολωνέζα ποιήτρια Βισουάβα Σιμπόρσκα ( Νόμπελ Λογοτεχνίας 1996) στο ποίημα «Στιγμή στην Τροία» (απόσπασμα σε ελεύθερη απόδοση):
Κοριτσάκια από τον πύργο του γέλιου,
ατενίζουν την καταστροφή.
Κοριτσάκια θρηνούν και στηθοκοπιούνται
στη εκμαυλιστική τελετή της υποκρισίας.
Κοριτσάκια στο βάθος της εικόνας του ολέθρου,
με το διάδημα της πυρπολημένης πόλης,
με τα ενώτια του ολιστικού θρήνου στ` αυτιά τους.
-Η “απάντηση” στην Σιμπόρσκα “είχε δοθεί” από τον Αμερικάνο ποιητή Carl Sandburg: Κοριτσάκι μου… κάποια μέρα θα κάνουν έναν πόλεμο και κανένας δεν θα εμφανιστεί.
-«Σαν ήμουνα μικρός καθρεφτιζόμουνα στα ρυάκια της πατρίδας μου
δεν ήμουν πλασμένος για τον πόλεμο.» Οι δύο τελευταίοι στίχοι από το ποίημα του Νικηφόρου Βρεττάκου « Ένας στρατιώτης μουρμουρίζει στο αλβανικό μέτωπο».
-Τίτος Πατρίκιος. Οφειλή.
Μέσα από τόσο θάνατο που έπεσε και πέφτει,
πολέμους, εκτελέσεις, δίκες, θάνατο κι άλλο θάνατο
αρρώστεια, πείνα, τυχαία δυστυχήματα,
δολοφονίες από πληρωμένους εχθρών και φίλων,
συστηματική υπόσκαψη κ’ έτοιμες νεκρολογίες
είναι σα να μου χαρίστηκε η ζωή που ζω.
Δώρο της τύχης, αν όχι κλοπή απ’ τη ζωή άλλων,
γιατί η σφαίρα που της γλύτωσα δε χάθηκε
μα χτύπησε το άλλο κορμί που βρέθηκε στη θέση μου.
Έτσι σα δώρο που δεν άξιζα μου δόθηκε η ζωή
κι όσος καιρός μου μένει
σαν οι νεκροί να μου τον χάρισαν
για να τους ιστορήσω.
-Μπέρτολτ Μπρεχτ: Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου. ( απόσπ).
Οι εργάτες φωνάζουν για ψωμί
Οι έμποροι φωνάζουν γι’ αγορές
Οι άνεργοι πεινούσαν
Τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται
Αυτοί που αρπάνε το φαΐ απ’ το τραπέζι Κηρύχνουν τη λιτότητα Αυτοί που παίρνουν όλα τα δοσήματα Ζητάνε θυσίες Οι χορτάτοι μιλάνε στους πεινασμένους Για τις μεγάλες εποχές που θα’ρθουν Αυτοί που τη χώρα σέρνουνε στην άβυσσο Λες πως η τέχνη να κυβερνάς το λαό Είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού
Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε Πόλεμος και ειρήνη Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά Όμως η ειρήνη τους και ο πόλεμός τους. Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους καθώς ο γιος από την μάνα έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά ο πόλεμός τους σκοτώνει ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους
-Ομήρου Ιλιάς, Ο, 15. Ἕκτορα δῖον ἔπαυσε μάχης, ἐφόβησε δὲ λαούς.
-Τον θεϊκό Έκτορα έβγαλαν από τον πόλεμο και τσάκισαν τον στρατό του.
-Ομήρου, Ιλιάς, Ξ, 83 – 87. «Ἀτρεΐδη, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων· σημαίνειν, μηδ᾽ ἄμμιν ἀνασσέμεν, οἷσιν ἄρα Ζεὺς ἐκ νεότητος ἔδωκε καὶ ἐς γῆρας τολυπεύειν ἀργαλέους πολέμους, ὄφρα φθιόμεσθα ἕκαστος.
-«Ατρείδη, από τα χείλη σου ποίος εβγήκε λόγος; Άθλιε, σ᾽ άλλον άτιμον στρατόν σου᾽΄πρεπε να ᾽σαι ο αρχηγός, όχι σ᾽ εμάς, που ο Ζευς από τα νιάτα ως εις το γήρας έδωκε μ᾽ ανδρειά ν᾽ αγωνισθούμε ως εις την ύστερην πνοήν τρομακτικούς πολέμους. ( Μτφρ: Ιάκωβος Πολυλάς).
-Ησίοδος: Ειρήνη ανά γην κουροτρόφος.
Η ειρήνη τρέφει κούρους ( γιους) στον κόσμο.
-Ηράκλειτος, απόσπ. 53, Ιππόλυτος, Έλεγχος ΙΧ 9. Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους.
Ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων και ο βασιλιάς των πάντων. Και μερικούς τους έκανε θεούς ενώ άλλους ανθρώπους· μερικούς τους έκανε δούλους, άλλους ελεύθερους.
Σημείωση: Ο Ηράκλειτος αποκαλεί τον Πόλεμο πατέρα πάντων αλλά πατέρας πάντων τότε ήταν ο Δίας. O πόλεμος ταυτίζεται με τον Δία
-Ηράκλειτος, απόσπ. 136, SCHOL..EPICTET. BOLD. σελ.LXXI. Ψυχαί αρηίφατοι καθερώτεραι ή ενί νούσοις. Οι ψυχές που πήρε ο θεός του πολέμου Άρης, είναι καθαρότερες από τις ψυχές που πέθαναν από αρρώστιες.
Σημείωση: Ο Άρης θεός και προσωποποίηση του πολέμου και ήταν γιος του Δία και της Ήρας ενώ συνδέεται άμεσα με πολεμικές συγκρούσεις, εκστρατείες, μίση, οπλισμούς. Η μεγάλη αντίφαση στην αρχαία Ελλάδα, όπου ο πόλεμος ήταν ενδημικός και πανταχού παρών, ο θεός του πολέμου Άρης λατρευόταν ελάχιστα. Αν και θεός του πολέμου δεν ήταν αήττητος και άτρωτος. Τον είχε τραυματίσει δυο φορές ο Ηρακλής και από τον φόβο του κατέφυγε έντρομος στον θεϊκό Όλυμπο. Άρα θα μπορούσαμε να πούμε: Ο πόλεμος μπορεί να αντιμετωπισθεί από τους ανθρώπους και να πάψει να υπάρχει, αφού ο παντοδύναμος θεός του πολέμου Άρης μπορούσε να νικηθεί. Τις συνεχείς αλλαγές στην πολιτική του κάθε πολέμου εξέφραζε ο Άρης που είχε το χάρισμα των μεταμορφώσεων και είχε παιδιά τον Δείμο και τον Φόβο αντάξια των ονομάτων τους.
“https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=977” Πίνδαρος: Νεύρα πολέμου χρυσός. Η κινητήρια δύναμη του πολέμου είναι το χρυσάφι.
-Ηρόδοτος: Ουδείς γαρ ούτω ανόητος εστί όστις πόλεμον προ ειρήνης αιρέεται· εν μεν γαρ τη οι παίδες τους πατέρας θάπτουσι, εν δε τω οι πατέρες τους παίδας.
-Θουκυδίδης: Ο δε πόλεμος.. βίαιος διδάσκαλος.
Πλάτων: Δια την των χρημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι γίγνονται. Όλοι οι πόλεμοι γίνονται για την απόκτηση υλικών αγαθών.
-Δημοσθένης: Δει τους ορθώς πολέμω χρωμένους ουκ ακολουθείν τοις πράγμασιν, αλλ’ αυτούς έμπροσθεν είναι των πραγμάτων.
Αυτοί που κάνουν σωστά πόλεμο δεν πρέπει να ακολουθούν τις καταστάσεις αλλά να είναι μπροστά από τις καταστάσεις.
-Αριστοτέλης: Πόλεμος γαρ σχολείον αρετής εστί.
-Κικέρων: . Ιnter arma silent leges.
Ανάμεσα στα όπλα (δηλ. στον πόλεμο) οι νόμοι σιγούν.
-Βιργίλιος: Αν θέλεις ειρήνη, να ετοιμάζεσαι για πόλεμο.
-Οράτιος: Bellaque matribus detestata.
“https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=150” Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος
Σε όλους τους πολέμους, από τον Τρωικό μέχρι σήμερα, το κυριότερο κίνητρο υπήρξε η κλοπή, η αρπαγή, η λεηλασία.
-Ναπολέων Βοναπάρτης,1769-1821. Ο πόλεμος είναι η μαμή της ιστορίας.
-Καρλ φον Κλάουζεβιτς. Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz,1780&”https://el.wikipedia.org/wiki/1831″ target=”1831″>1831. Πρώσοςστρατιωτικός< και συγγραφέας γύρω από την θεωρία και πρακτική του href=”https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CF%82″ target=”Πόλεμος”>πολέμου. «Πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα».
-https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=160 Βίκτωρ Ουγκώ,1802-1885 Θέλεις ειρήνη; Φτιάξε αγάπη.
– (από ομιλία του στο Αγγλικό κοινοβούλιο στις 24 Απριλίου 1941)
– Η πολιτική είναι αναίμακτος πόλεμος. Ο πόλεμος είναι αιματηρή πολιτική.
-“https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=270” Τζωρτζ Όργουελ,1903-1950: Όλη η πολεμική προπαγάνδα, οι κραυγές και τα ψέματα και το μίσος, έρχονται, όλα ανεξαιρέτως, από ανθρώπους που δεν πολεμούν.
-https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=9″ >Αλμπέρ Καμύ,1913-1960,Γάλλος συγγραφέας, Νόμπελ 1957
Για τους πιο πολλούς ανθρώπους, ο πόλεμος είναι το τέλος της μοναξιάς. Για εμένα, είναι η οριστική μοναξιά.
–. Η πρώτη απώλεια όταν έρχεται ο πόλεμος είναι η αλήθεια.
–: Κοριτσάκι μου… κάποια μέρα θα κάνουν έναν πόλεμο και κανένας δεν θα εμφανιστεί…
-“https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=175″ target=”_blank”>Τζων Κέννεντυ, 1917-1963
Είτε η ανθρωπότητα θα τελειώσει τους πολέμους είτε οι πόλεμοι θα τελειώσουν την ανθρωπότητα.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Για την Ειρήνη και την ειρήνη.
