Αυτό που έμεινε, και ελπίζουμε ότι θα σφραγιστεί στις 15 Μαΐου με τις ψήφους δεκάδων χιλιάδων μελών της κομματικής βάσης, είναι ο νέος ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. με πρόεδρο τον Αλέξη Τσίπρα κι ένα «Νέο Εμείς» που θα περιλαμβάνει «ανθρώπους με διαφορετικές παραδόσεις, ανθρώπους από τη ριζοσπαστική Αριστερά ώς το προοδευτικό Κέντρο, που υπερασπίζονται ατομικά, κοινωνικά δικαιώματα και ελευθερίες».
Αλλωστε οι βαθιές αλλαγές και οι μεγάλες τομές που έχει επειγόντως ανάγκη η ελληνική κοινωνία δεν είναι υπόθεση ενός κόμματος. Είναι υπόθεση της ίδιας της κοινωνίας, της αυτενέργειας και της διαπλαστικής δράσης των κοινωνικών μερίδων, των ομάδων και των ανθρώπων που συνιστούν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της. Η εκλογή του προέδρου και της Κ.Ε. γίνεται υπόθεση του λαού και ο λαός θέλει να τον εκπροσωπήσουν οι άξιοι ηγέτες.
Η αποστολή και ο στόχος συνδέει το πάθος με το όραμα. Μόνο άτομα με κριτική, δημιουργική και ηθική κρίση μπορούν να βγάλουν τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. από το τέλμα και να τον συνδέσουν και πάλι με την κοινωνία και το σύνολο. Καθένας από εμάς είναι χρήσιμος στο πλαίσιο του μεγάλου εγχειρήματος, χρησιμότεροι ωστόσο είναι όλοι εκείνοι που αγωνιούν ν’ αλλάξουν οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που βιώνουμε. Οποιος υποτιμά τον ψηφοφόρο και με τη συμπεριφορά του τον θυμώνει ή και τον διώχνει, υπονομεύει τελικά αυτό που υποτίθεται πως υπερασπίζεται. Είναι κρίμα και είναι λάθος.
Εκτιμώ ότι είναι χρέος μου ως αριστερής, έχοντας την ιστορία μου και τη συγκεκριμένη πορεία μου, να υποβάλω την υποψηφιότητά μου στο ύψιστο αξίωμα του κόμματος, με γνώμονα την ανατροπή της σημερινής κατάστασης και την ελπιδοφόρα πολιτική αλλαγή στην κοινωνία, βασισμένη στην επανάσταση των αξιών. Το επίδικο είναι ο διάλογος και οι ζυμώσεις με την ίδια την κοινωνία. Με αυτό το σκεπτικό άλλωστε έγιναν και οι καταστατικές αλλαγές του κόμματος, για να συνδέονται με τα κοινωνικά προβλήματα.
Η πολιτική αλλαγή, η ηγεμονία θα γίνει με «ιδεολογική πειθώ» που είπε και ο Γκράμσι. Η κοινωνία θα οδηγηθεί σε μια «ανώτερη» αντίληψη της ζωής. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα κερδίσει τη χαμένη αξιοπιστία του στην κοινωνία μόνο όταν κάνει μια βαθιά αυτοκριτική και με το πρόγραμμά του πείσει όλους τους πολίτες που απείχαν στις τελευταίες εκλογές, μόνο όταν κινητοποιήσει τον αριστερό ψηφοφόρο που θέλει να δει τον εαυτό του να εκφράζεται από τις αξίες του κόμματος και τα «πιστεύω» του να γίνονται πράξη. Χωρίς βαθιά και έντιμη αυτοκριτική για τα λάθη και τις αστοχίες που έγιναν από την ηγεσία και τα μέλη, βάζοντας στο κάδρο των ευθυνών τον εαυτό μας, δεν θα μπορέσουμε να θέσουμε τα θεμέλια για την κοινωνία που ονειρευόμαστε.
Μια Αριστερά με τις ανθρωπιστικές αξίες, χωρίς τη δυνατότητα υποταγής τού «εγώ» στο «εμείς», είναι απογοητευτική πρώτα απ’ όλα για όσους την υπηρετούν χωρίς προσωπική ατζέντα. Γιατί Αριστερά πρώτιστα σημαίνει ανιδιοτέλεια, κράτος δικαίου, κοινωνική δικαιοσύνη, ευθύνη και συνέπεια λόγων και έργων. Σημαίνει ήθος και σεμνότητα. Ελεύθερος είναι ο πολίτης που εκφράζει τον εαυτό του, που πραγματώνεται! Αλλωστε διαχρονικά η κοινωνία δεν λειτουργούσε με συλλογικότητες, αναφέρεται στον ηγέτη και ο άξιος ηγέτης έχει χρέος ν’ απαντά στις ανάγκες της.
Αυτός ο τόπος χρειάζεται επειγόντως κάποιες μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Γιατί με ημίμετρα και χωρίς αλλαγές στην Παιδεία, στη Δικαιοσύνη, στην Υγεία και στη Δημόσια Διοίκηση θα φτάσουμε πάλι στα ίδια αδιέξοδα. Η εμπειρία απέδειξε ότι καμία μεταρρύθμιση δεν πετυχαίνει χωρίς να έχουν κομμάτι «ιδιοκτησίας» οι άμεσα εμπλεκόμενοι. Μεταρρύθμιση σημαίνει ξεβόλεμα, αξιολόγηση, στοχοθεσία, αξιοκρατία.
Αυτό που αναζητείται είναι ηγεσίες που δεν σκιάζονται από το πολιτικό κόστος. Και ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. πλήρωσε το κόστος με την ήττα του στις τελευταίες εκλογές. Αλλά ακόμη και αν βρεθούν τέτοιες ηγεσίες, με τη μορφή πολιτικών που διαθέτουν όραμα και τσαγανό, δεν φτάνουν. Χρειαζόμαστε ηγέτες σε κάθε τμήμα της κοινωνίας, σε κάθε οργανισμό. Ατομα που θα πάρουν στην πλάτη τους τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και θα πείσουν τους συναδέλφους τους ότι αξίζει να γίνουν προς το συμφέρον όλων.
Η δημοκρατία είναι πολίτευμα αισθητικό, που σε καμιά περίπτωση δεν δέχεται το άσχημο, όποια μορφή κι αν έχει. Οταν το ωραίο γίνει τρόπος ζωής, τότε κανείς δεν δέχεται το φτηνό. Και οι πολίτες μαθαίνουν να επιλέγουν πολιτικούς με αρχές και όραμα. Στο άμεσο μέλλον η ουσιαστικότερη δημοκρατία θα καθορίζεται όχι από κάποιους τυπικούς θεσμούς, αλλά από τη δυνατότητα ευρύτερης συμμετοχής τμημάτων του λαού σε ανώτερες μορφές κουλτούρας. Οσο ποιοτικότερη παιδεία παίρνει το μεγαλύτερο μέρος του λαού, τόσο ποιοτικότερη δημοκρατία θα έχουμε. Η δημοκρατία είναι πολίτευμα ευαισθησίας και μόνο η παιδεία μπορεί να την προάγει.
*Συγγραφέας, υποψήφια για την Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., δημόσιος λειτουργός υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων, Συντονιστικό Ο.Μ. Πεντέλης
