Η ψυχή του συστήματος

Το πιο εύκολο στις προσυνεδριακές περιόδους είναι να απλοποιούνται, να τυποποιούνται και να αναπαράγονται υπεραπλουστευμένα διλήμματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Είναι βολικό για την έγκληση του συναισθήματος στο κομματικό ακροατήριο, αλλά δεν είναι βολικό για τη χώρα και τον λαό, όταν είσαι δυνάμει κυβερνητικό κόμμα. Ο μανιχαϊσμός ποτέ δεν κινητοποίησε πνευματικά τον αναστοχασμό. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι ένα σκεπτικό που βλέπει πως μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. υπάρχουν δύο ψυχές. Η αντισυστημική και η συστημική.

Αυτή η άποψη κατατάσσει τους σ/φους της «Ομπρέλας» στο πεδίο της αντισυστημικής Αριστεράς. Την πλευρά η οποία στηρίζει τη διεύρυνση, την ανασυγκρότηση και τον μετασχηματισμό του κόμματος (έτσι όπως αυτά περιγράφονται στην σχεδόν ομόφωνα ψηφισμένη από την Κεντρική Επιτροπή διακήρυξη τον Οκτώβρη του 2019 – άρα και από τους σ/φους της «Ομπρέλας») την κατατάσσει στις δυνάμεις τις συστημικές. Οποιος επιχειρεί όμως να τραβήξει μια τέτοιου τύπου διαχωριστική γραμμή θα πρέπει πριν απ’ όλα να ορίσει τι αντιλαμβάνεται και προσδιορίζει ως σύστημα.

Διατυπώνω όμως το εύλογο ερώτημα: Πώς και γιατί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και το κόμμα συνολικά υφίστανται χυδαίες επιθέσεις, συστηματικές και συστημικές, αν οι κεντρικές επιλογές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι συστημικού προσανατολισμού; Αυτό θα οδηγούσε στο συμπέρασμα πως είτε μπλοφάρει το σύστημα εξουσίας της οικονομικής ολιγαρχίας που επιτίθεται στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ή δεν έχει καμία αίσθηση και δυνατότητα να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του.

Στην Ελλάδα, οι δυνάμεις του κεφαλαίου έχουν ένα βασικό οικονομικό και πολιτικό σχέδιο. Αποτυπώνεται στο Σχέδιο Πισσαρίδη που στηρίζεται κυρίως από τις τράπεζες, τον ΣΕΒ και τον σκληρό πυρήνα των μέσων ενημέρωσης. Αυτή είναι η επιλογή της ολιγαρχίας σε αυτήν την ιστορική συγκυρία, σε αυτή την πολιτική καμπή. Αυτός ο συνασπισμός δυνάμεων βρέθηκε δι’ αντιπροσώπων στα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. το 2019. Είναι μέσα στο μέγαρο Μαξίμου και χαράζει ατόφια και με την πλέον μεγάλη σαφήνεια τις κυβερνητικές προτεραιότητες. Η ολιγαρχία θα επιχειρήσει αταλάντευτα, με κάθε τρόπο και με κάθε κόστος, ακόμα και σε συνθήκες φθοράς της κυβέρνησης, να καταστήσει βιώσιμο και εφαρμόσιμο αυτό το κεντρικό οικονομικό και πολιτικό σχέδιο.

Για να καταστεί μια πολιτική δύναμη ανταγωνιστική αξιοποιώντας το σύνολο των αντιθέσεων, θα πρέπει να οργανώσει το κόμμα της, το πρόγραμμά της και τις συμμαχίες της με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να αμφισβητήσει έμπρακτα σε επίπεδο εφαρμοσμένης πολιτικής τις κεντρικές κατευθύνσεις αυτού του πολιτικού και οικονομικού σχεδίου και να εφαρμόσει ένα εναλλακτικό αριστερό και προοδευτικό πρόγραμμα. Απέναντι σε αυτή την προοπτική, οι πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις της ολιγαρχίας θα ήθελαν έναν ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ανίκανο να εκφράσει όλο τον κόσμο από τη ριζοσπαστική Αριστερά ώς το προοδευτικό Κέντρο (όπως λέει η διακήρυξή του), να μην μπορέσει να αναπτύξει τις δυνάμεις του στα συνδικάτα, στην αυτοδιοίκηση και στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και τη νεολαία ή να καταλήξει σε ένα πρόγραμμα το οποίο αφήνει εκτός αριστερής και προοδευτικής ατζέντας το μεγάλο ερώτημα του τρόπου ανάπτυξης, αλλά και της συνολικής αποκατάστασης των περικομμένων δικαιωμάτων και λαϊκών κατακτήσεων.

Με ποιους πόρους, προτεραιότητες και με ποιον τρόπο θα προχωρήσει η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και η συνολική αποκατάσταση των δημοκρατικών ελλειμμάτων που δημιουργήθηκαν (μέχρι στιγμής) από τη Ν.Δ.; Είναι αυτό δουλειά των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών ή η πολιτική και η διακυβέρνηση οφείλουν να βάλουν προτεραιότητες, να οικοδομηθούν θεσμοί κοινωνικού και δημοκρατικού ελέγχου και να εξοπλιστούν με χρηματοδοτικά εργαλεία έτσι ώστε η ανάπτυξη να γίνει με όρους κοινωνίας; Γίνεται αυτό χωρίς δημόσια τράπεζα; Γίνεται αυτό χωρίς δημόσιο πυλώνα στην αγορά και στις υποδομές της ενέργειας; Γίνεται χωρίς ισχυρή αναπτυξιακή τράπεζα; Γίνεται χωρίς αναδιανομή του Ταμείου Ανάκαμψης προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ούτως ώστε να στηριχθούν και να προχωρήσουν στον πράσινο ψηφιακό τους μετασχηματισμό;

Μια αντίληψη η οποία περιορίζει τον ρόλο της διακυβέρνησης στον στόχο της δημοσιονομικής ισορροπίας και στην αποκατάσταση απλώς κάποιων δικαιωμάτων είναι μια αντίληψη απολύτως συμβατή με το σχέδιο του συστήματος και κατ’ αυτόν τον τρόπο συμβατή με τον χαρακτηρισμό συστημική. Το ντοκουμέντο της προγραμματικής συνδιάσκεψης του Ιουλίου όσο και το σκεπτικό που κατατίθεται για το ποιες προτεραιότητες πρέπει να έχουμε δεν συνηγορούν σε κάτι τέτοιο. Ενα όμως είναι σίγουρο. Πως πράγματι θα κάνουμε ταμείο. Για να είμαι ακριβής, κάνουμε κάθε μέρα. Τόσο γι’ αυτά που ψηφίσαμε και υλοποιήσαμε, όσο και γι’ αυτά που ψηφίσαμε και δεν «υλοποιήσαμε».

*Μέλος Κεντρικής Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.