Συνομιλίες στο Κατάρ: Ξεπαγώνουν ιρανικά κεφάλαια 3 δισ. δολ., ενώ οι ΗΠΑ απορρίπτουν τυχόν διόδια στο Ορμούζ

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν βρίσκονται στην Ντόχα για συνομιλίες που επικεντρώνονται κυρίως στα Στενά του Ορμούζ, αναφέρει το Axios, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει πως το Ιράν πρόκειται να κερδίσει πολύ περισσότερα από μια πυρηνική συμφωνία από ό,τι θα μπορούσε να δημιουργήσει από πιθανά διόδια ή τέλη διέλευσης.

Πάντως, το σημαντικό που βγαίνει από τις συνομιλίες είναι η φερόμενη συμφωνία για την αποδέσμευση της πρώτης δόσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Υπενθυμίζεται ότι οι δύο πλευρές έδωσαν στον εαυτό τους 60 ημέρες προθεσμία, προκειμένου να καταλήξουν σε μια ολοκληρωμένη πυρηνική συμφωνία. Ωστόσο, δύο εβδομάδες μετά, εξακολουθούν να διαφωνούν για τους όρους του μνημονίου συμφωνίας που έχουν ήδη υπογράψει. Προς το παρόν, η κατάρρευση του μνημονίου κατανόησης φαίνεται πιο πιθανή από μια τελική συμφωνία.

Το θέμα των Στενών

Έπειτα από ανταλλαγές χτυπημάτων, οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία την Κυριακή, για την αποκλιμάκωση της κατάστασης στα Στενά για μια εβδομάδα. Αυτό σημαίνει ότι νέες συγκρούσεις θα μπορούσαν να ξεσπάσουν αμέσως μετά τους εορτασμούς της 4ης Ιουλίου.

«Έχουμε καταλήξει σε συμφωνία πως θα κρατήσουμε τα πράγματα μυστικά για την ερχόμενη εβδομάδα, ώστε η πρόοδος σε όλες τις πτυχές του μνημονίου να μπορεί να επιτευχθεί σε ένα παραγωγικό περιβάλλον, χωρίς να εκτοξεύονται πυραύλοι», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios. «Ο πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι κάθε φορά που πυροβολούν, θα πυροβολούμε κι εμείς περισσότερο και σε στόχους που υποβαθμίζουν περαιτέρω τη θέση τους στο Στενό», υποστήριξε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος Βανς δήλωσε σήμερα ότι η τεχνική ομάδα των ΗΠΑ «κάθεται στο τραπέζι με τους Ιρανούς, με τους Καταριανούς και με άλλους στη Ντόχα… διασφαλίζοντας ότι θα συνεχίσουμε να σημειώνουμε πρόοδο». Υποστήριξε ότι «είναι ακόμα αρκετά νωρίς, αλλά οι συνομιλίες πάνε καλά».

Συμφωνία για το θέμα των παγωμένων κεφαλαίων

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, ο οποίος ηγείται της ιρανικής τεχνικής ομάδας, αρνήθηκε μετά την ολοκλήρωση των συναντήσεων της Τετάρτης ότι υπήρξαν άμεσες συνομιλίες και είπε ότι όλες οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν μέσω των μεσολαβητών του Κατάρ και του Πακιστάν.

Τόνισε ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές αποφάσισαν να δημιουργήσουν «ένα κανάλι επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης», προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις παραβιάσεις του Μνημονίου Κατανόησης. Πρόσθεσε ότι συζητήθηκε η δαπάνη των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν στο Κατάρ και «συμφωνήθηκε ότι, με βάση τις δηλωμένες ανάγκες του Ιράν, τα απαιτούμενα αγαθά θα αγοραστούν και θα παραδοθούν στο Ιράν».

Το Al-Arabiya μετέδωσε ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Ντόχα, οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με την αποδέσμευση της πρώτης δόσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονται στο Κατάρ. Περιφερειακή πηγή επιβεβαίωσε στο Axios την πληροφορία αυτή και είπε ότι τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια δεν θα μεταφερθούν στο Ιράν σε μετρητά, αλλά η ιρανική κεντρική τράπεζα θα μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για την αγορά ανθρωπιστικών αγαθών.

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν ότι είχε επιτευχθεί τέτοια συμφωνία και δήλωσαν ότι δεν είχαν αποδεσμευτεί κεφάλαια.

Ιράν: Έχουμε κοινή κυριαρχία στα Στενά με το Ομάν

Σύμφωνα με το Axios (που επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές)  οι συναντήσεις πήγαν καλά και άνοιξαν το δρόμο για τις τεχνικές συνομιλίες. Τα κύρια θέματα που συζητήθηκαν στην Ντόχα ήταν η κατάσταση στα Στενά, τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν και η εκεχειρία στον Λίβανο, ανέφεραν οι πηγές.

Η κύρια αιτία για τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον αρκετών εμπορικών πλοίων την περασμένη εβδομάδα ήταν η δημιουργία μιας νέας ναυτιλιακής διαδρομής στο Ορμούζ κοντά στις ακτές του Ομάν, η οποία εξόργισε τους Ιρανούς. Οι Ιρανοί επιμένουν δημόσια ότι έχουν κοινή κυριαρχία επί των Στενών, μαζί με το Ομάν, και ότι και οι δύο χώρες θα το διαχειριστούν και θα ζητήσουν τέλη διέλευσης μετά τη λήξη της 60ήμερης διάρκειας του Μνημονίου Συνεργασίας.

Η ερμηνεία του Μνημονίου Συνεργασίας από τις ΗΠΑ είναι ότι τυχόν νέες ρυθμίσεις στα Στενά, τα οποία αποτελούν διεθνή πλωτή οδό, πρέπει επίσης να εγκριθούν από τις χώρες του Κόλπου. Η ιρανική ερμηνεία είναι ότι τα Στενά βρίσκονται στα χωρικά τους ύδατα, επομένως οι χώρες του Κόλπου μπορούν να εκφράσουν τις απόψεις τους, αλλά η τελική απόφαση είναι στα χέρια τους.

Η διαμάχη ήταν ένα βασικό ζήτημα στις συνομιλίες που είχε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τους ομολόγους του από έξι χώρες του Κόλπου στο Μπαχρέιν την περασμένη εβδομάδα.

Σε κάθε περίπτωση οι Αμερικανοί απεσταλμένοι προσπαθούν να πείσουν τους Ιρανούς ότι η απαίτησή τους για διόδια θα μπορούσε να ανατινάξει τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν που τελικά θα ήταν πολύ πιο επικερδής για την Τεχεράνη.

«Το μήνυμα των ΗΠΑ προς το Ιράν ήταν “Σκέψου ευρύτερα”», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Ισχυρίστηκε ότι τα ποσά που θα μπορούσε να αποκομίσει το Ιράν από την ελεύθερη ανάπτυξη και πώληση πετρελαίου και άλλων πόρων (εάν οι ΗΠΑ άρουν όλες τις κυρώσεις βάσει μιας συμφωνίας) «θα ήταν 100 φορές πιο πολύτιμα για αυτούς από το να χρησιμοποιήσουν μια τακτική γκάνγκστερ για να προσπαθήσουν να επιβάλουν διόδια».

«Τους πιέζουμε να σκεφτούν ευρύτερα τις δυνατότητές τους στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πυρηνικής και περιφερειακής συμφωνίας μη παρέμβασης», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.