Δεν υπάρχει χρόνος δίχως πόνο

-Ο ποιητικός νους αγγίζει το σώμα του χρόνου. σ.50.

-Ο χρόνος εδώ είναι το μέτρο της οδύνης, ο βηματισμός του σπαραγμού. Δεν υπάρχει χρόνος δίχως πόνο. σ.51.

-Ο χρόνος καθίσταται απόχη του ποιητικού νοήματος. σ.52.

– Ο χρόνος του ποιήματος είναι ο χρόνος των εξ αποκαλύψεως ποιοτικών του συνισταμένων. Το ποίημα αναπνέει χρόνο αξιών. σ. 55.

-Ο χρόνος του ποιήματος είναι οι πολλαχώς κερδισμένοι χρόνοι. σ.56.

Η κόμη του χρόνου. σ.9.

Γιώργος Βέης, Για την ποιητική γραφή, Δοκιμίων σύνοψις, ύψιλον/ βιβλία, Αθήνα 2021, με επικέντρωση στο δοκίμιο «Ποίηση και Χρόνος» σ. 50- 56.

ARS POETICA

Διαβήματα γρύλων, διαλόγους περιστεριών

τα σχόλια της ντάλιας καθώς την προσπερνάς αργά

την ώρα που δύει ο ήλιος μέσα στους ψιθύρους

της άνοιξης, στις ομιλίες ενός θολού θέρους

ασφαλώς τ` ακούς όλα αυτά τώρα πιο καθαρά,

ίδια πάντα, η συντεταγμένη στην υπερβολή-

σου μένει μόνο να μάθεις, ει δυνατόν, απόψε

για τη δόξα, όχι την εφήμερη ίσκιων και παθών

των ανθρώπων, αλλά για εκείνη της πανσελήνου,

ιδίως του Σεπτέμβρη στα κλαδιά της καμφοράς

μπλεγμένη κι απελεύθερη, ακίνητη, άφαντη

ξαφνικά μέσα στην κόμη του χρόνου, ένα παιχνίδι

ομορφιάς, είδωλο κι αλήθεια μαζί, καλειδοσκό-

πιο δέους των πρωτογόνων φυλών, ένα βλέμμα μου.

Γιώργος Βέης, από την ποιητική συλλογή Ν, όπως Νοσταλγία, ύψιλον/βιβλία, Αθήνα 2008.

Κι είναι ο χρόνος μια μεγάλη εκκλησία, μ’ ακούς;

όπου κάποτε οι φιγούρες

των Αγίων

βγάζουν δάκρυ αληθινό, μ’ ακούς;

Οδυσσέας Ελύτης, Μονόγραμμα IV, απόσπ.

Διδασκαλίες που περιέχουν διαχρονικά μηνύματα για τον Χρόνο*.

Πλάτων: Ο Χρόνος είναι μια κινούμενη εικόνα της αιωνιότητας.

Αριστοτέλης: Ο Χρόνος είναι ο αριθμός των κινήσεων σχετικά με το πριν και το μετά.

Πλωτίνος: Ο Χρόνος είναι η ζωή της ψυχής εν κινήσει καθώς περνάει από το ένα στάδιο πράξης ή εμπειρίας σ` ένα άλλο.

Ιερός Αυγουστίνος: – Η μνήμη είναι το παρόν των περασμένων πραγμάτων.

– Η θέαση είναι το παρόν των παρόντων πραγμάτων.

– Η προσδοκία είναι το παρόν των μελλοντικών πραγμάτων.

Υπάρχουν πολλά ερωτήματα σχετικά με τον χρόνο και οι φιλόσοφοι έχουν κάνει πρόοδο στην απάντηση τους μέσω της ανάλυσης και της συνεχούς εξέλιξης των επιστημών.

*Το φιλοσοφικό λεξικό του Cabridge, εκδ. Κέδρος 2011.

-Προϊόντος του χρόνου, Ηρόδοτος, 3. 96.

-Συν χρόνω, Αισχύλου, Αγαμέμνων, 1378.

Η αιωνιότητα και ο χρόνος. Η αιωνιότητα προηγείται του χρόνου με το «πριν» και το «μετά». Στον χρόνο τα πάντα περνούν, ενώ στην αιωνιότητα τα πάντα είναι μονίμως παρόντα χωρίς μέλλον και παρελθόν. Πώς όμως να μετάσχουμε στην αιωνιότητα αφού είμαστε στον χρόνο;

Οι σημερινοί άνθρωποι βρισκόμαστε πολύ μακριά από τον Πλωτίνο, όμως κάτι κοινό υπάρχει ανάμεσα σ’ εκείνον και σ’ εμάς: Σκεπτόμαστε τον χρόνο εν χρόνω. Χρόνος είναι η ζωή της ψυχής, το εγχείρημα να υπάρχουμε στην φορά των πραγμάτων και των καταστάσεων ως δημιουργοί της ζωής τους με σκοπούς της δικής μας ζωής.

Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του Στέλιου Ράμφου «Η αιωνιότητα και ο χρόνος», Πλωτίνου, ΙΙΙ 7 (45), εκδόσεις Αρμός, 2019.

Ερωτόκριτου χρόνος.

Η χρήση του Χρόνου στον «Ερωτόκριτο» είναι άξια προσοχής. Τα πρόσωπα του ομοιοκατάληκτου ερωτικού αυτού ποιήματος- μυθιστορήματος και κυρίως οι πρωταγωνιστές, Ερωτόκριτος και Αρετούσα, ορίζουν τη σχέση τους ταξιδεύοντας στο φουρτουνιασμένο πέλαγος του χρόνου με πλεύση κόντρα, πλεύση «κλειστά όρτσα». Η πρόθεση του ποιητή Βιτσέντζου Κορνάρου είναι φανερή από τους πρώτους στίχους:

-Ένα δοκιμαστικό πάνω σε ένα εμπνευσμένο δοκίμιο του Γιώργου Βέη, «Ποίηση και Χρόνος» σ. 50- 56.

Τα παραπάνω αποτελούν αρχικό σχεδίασμα κειμένου όπου προσπαθώ να αποδώσω τα σχετικά περιγράμματα και πλαίσια για τον χρόνο, αλλά που δεν εξαντλούν το θέμα που πραγματεύονται. Αυτό γιατί το συγκεκριμένο θέμα, ο χρόνος, εισβάλει χωρίς περιορισμούς στα οικοδομήματα της ποιήσεως, της φιλοσοφίας, της ιστορίας, της τέχνης, της λογοτεχνίας, της γεωγραφίας..Έτσι περιορίστηκα σε μια προσπάθεια προσέγγισης του θέματος.

1*.Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στην κόρη μου Ειρήνη.

«Κι εγώ από καρδιάς ταξιδευτή». Απάντηση στην αφιέρωση του ποιητή- ταξιδευτή Γιώργου Βέη « Του Κωστή μου Καζαμιάκη, από καρδιάς πάντα, Γιώργος Βέης, 7-12-2021» Η αφιέρωση γράφτηκε στο βιβλίο του, Για την ποιητική γραφή, Δοκιμίων σύνοψις, ύψιλον/ βιβλία, Αθήνα 2021.