Επίθεση τυφλής αγάπης

Φανταστείτε ότι αύριο συμβαίνει το εξής απίθανο σενάριο: μια πολυπληθής ομάδα Ελλήνων στέλνει σε κάποιο δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης (ας πούμε το Facebook) ένα μαζικό αίτημα φιλίας σε μια σημαντική ομάδα Τούρκων. Για χάρη των αριθμών, ας υποθέσουμε ότι τηρείται η αναλογία (1 Ελληνας για 8 Τούρκους) και οι 100.000 της πρώτης ομάδας στέλνουν αίτημα φιλίας σε 800.000 Τούρκους. Φανταστείτε, επίσης, ότι κάθε αίτημα συνοδεύεται από το ίδιο κείμενο:

«Κουράστηκα απέραντα από τη διαμάχη μας. Κουράστηκα να ακούω από παιδί και να μεταφέρω και στα παιδιά μου ότι είμαστε εχθροί και οτιδήποτε έχουμε κάνει ο ένας στον άλλο. Βαρέθηκα, αγανάκτησα που δεν τα βρίσκουμε. Η διαμάχη μας είναι κάτι που δεν με βοηθάει στη ζωή μου, γιατί με γεμίζει θλίψη και άγχος και θέλω να προχωρήσω. Το μόνο που θέλω, είναι να είμαστε καλά και να συνεχίσουμε τις ζωές μας, ενώ σου εύχομαι ό,τι καλύτερο».

Αυτό που πιο πιθανόν να γινόταν, θα ήταν μια πρωτοφανής ενίσχυση της αλληλοκατανόησης σε επίπεδο εκλογικής βάσης και στους δύο λαούς. Μπορεί ακόμα και να υπήρχε ένα κύμα αλληλοσυμπάθειας και πρωτοφανούς ενσυναίσθησης. Η πλειονότητα των χρηστών, πολύ γρήγορα, θα διάβαζε τα σχόλια των άλλων (και των άλλων που σχολίασαν τους άλλους) και θα αναπτυσσόταν, πιθανότατα, μια φυσική (οργανική) αίσθηση ενότητας.

Το δεύτερο βήμα θα ήταν μάλλον η άμεση ενεργοποίηση των κέντρων εξουσίας. Δεν είμαι συνωμοσιολόγος, αλλά μπορώ να φανταστώ ότι θα ακολουθούσε μια επαγρύπνηση. Μάλιστα, όσο σημαντικότερη αποδεικνυόταν η αυθόρμητη ελάφρυνση των δύο συλλογικών φαντασιακών, τόσο ισχυρότερη θα ήταν η αντίδραση, γιατί είναι πολλά τα λεφτά.

Το αστείο είναι ότι, πλέον, έχει μάλλον χαθεί ο έλεγχος από την παλιά τάξη πραγμάτων. Τι μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις και τα λόμπι, αν το 10%-30% των Ελλήνων και το 15-35% των Τούρκων (φανταστικά νούμερα) αποκτήσουν μια εικονική φιλία και ανταλλάξουν απόψεις, εμπειρίες, συναισθήματα κ.ά.; Τι ακριβώς θα κάνουν; Η ίδια η επιφανειακή τους ανάγνωση της ανθρώπινης φύσης οδήγησε στην τωρινή τους αδυναμία: υπάρχουν τόσα πολλά και απλά σχέδια εναντίον τους, που ούτε που να τα φανταστούν μπορούν, όπως αλληλοσκοτώνονται, στη βάση του εταιρικού δικαίου και της αρχαίας διπλωματίας.

Αναμφίβολα, θα εκτοξευτούν αναληθείς πληροφορίες ή αναντιστοιχίες στη βάση κάποιων ελληνικών προφίλ (ώστε να υπονομευτεί η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία και αντιστοίχως στα τουρκικά), είτε οργανώνοντας ένα πολύ αρνητικό γεγονός. Ο στόχος θα είναι ένας: η προστασία των πολλών από τους επικίνδυνους λίγους.

Τόσα χρόνια έχει γίνει ίσως το πιο ύπουλο πράγμα: το τσουβάλιασμα των ανθρώπινων, πνευματικών κορυφών. Δεν μπορεί να έχουμε από τη μια τον Νίτσε, τον Ηράκλειτο, τον Σαίξπηρ, τον Ντοστογιέφσκι κ.ά. και από την άλλη τον Φορντ, τον Steve Jobs και τον Bill Gates. Και αυτό, όσο και να φαίνεται περίεργο, είναι η αχίλλειος πτέρνα της εξουσίας. Οι ισχυροί τείνουν να επικεντρώνονται στους αριθμούς. Ποτέ δεν θα μπορέσουν να διαφοροποιήσουν το Σαίξπηρ από τον νέο, ιδιοφυή επιστήμονα των αλγορίθμων ή να ταυτιστούν στοιχειωδώς με αυτόν.

Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 08/11/2021.