Τα καλά, λένε, έρχονται από κει που δεν τα περιμένεις. Στην περίπτωση του σκηνοθέτη Σταύρου Ψυλλάκη όμως τα καλά βρίσκονται δίπλα σου· έρχονται από κει που προσδοκάς να έρθουν. Ο Ψυλλάκης είναι ο πιο γλυκός άνθρωπος – με την πλήρη σημασία. Βαθύς δημιουργός, γνώστης -όσο λίγοι-, της τέχνης και των μυστικών του ντοκιμαντέρ· καλλιτέχνης ουσίας. «Συλλεκτικός» ο ίδιος, βλέπει, ξεχωρίζει και γράφει στις ταινίες του αυτό που δεν φαίνεται: φωτίζει το αναπάντεχο, το καθημερινό αόρατο που δεν το πιάνει ο νους του ανθρώπου. Πάνω απ’ όλα, είναι φίλος ακριβός.
Τα χρόνια της κρίσης και σήμερα της πανδημίας συναντιόμαστε τα Σάββατα. Μιλάμε για τα «άχρηστα» – με πρώτο και καλύτερο τον πολιτισμό εύρους: στον χωροχρόνο, στην υλικότητά του (μιλάμε για βιβλία, εκδόσεις, ποίηση, μουσικές, ταινίες, τέχνη, ζωγραφική κ.ά.). Λέμε για πρόσωπα-μικροϊστορίες ειδικού βάρους σε μια σταθερή τελετουργία στην αυλή των θαυμάτων της Καλλιδρομίου, του άλλου ακριβού οικοδεσπότη μας, του εκδότη Αιμίλιου Καλιακάτσου.
Τα τελευταία χρόνια στη «Στιγμή» του Αιμίλιου είδαμε να τυπώνονται, το 2018, τα βιβλία του μπεάτου των ελληνικών γραμμάτων: του Γιώργου Μανιάτη [το «Αν», το «Φάιαρ-οπ», το «Σερντιλίς», το «Εξεργα» (Να αποσύρεσαι, αυτό είναι η αγάπη…), το «Ο Μίδας βασιλιάς έχει αυτιά γαϊδάρου ή Εκατέρωθεν της ουσίας» κ.ά.]. Και ο Ψυλλάκης, τον Μάρτιο του 2019 στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ανέβασε την ταινία-σπονδή, το «Για χωρίς λόγους», με ό,τι είχε μείνει από το πύρωμα, τα τεκμήρια του βίου και το έργο του Μανιάτη.
Αλλά ο Σταύρος ξαναχτύπησε ως μαιευτήρας και μάγος των δεύτερων γεννήσεων του ανθρώπου. Σαν σε συνέχεια ύλης από την παλαιότερη για τους καρκινοπαθείς «“Μεταξά”: Ακούγοντας τον χρόνο»), η νέα ταινία του «Οφειλή», αφιερωμένη στον φίλο του εκδότη, συγγραφέα, λόγιο, κριτικό και μουσικό, Αλέκο Ζούκα, αποτελεί -με διαφορά- την ποιητική στιγμή του ανθρωποκεντρικού ντοκιμαντέρ. Ξέραμε ότι κάνει μια ταινία για τον Αλέκο Ζούκα. Αλλά όταν την είδαμε ολοκληρωμένη στις «Νύχτες Πρεμιέρας» του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας στη «Ριβιέρα» (και στη «Λαΐδα»), καθηλωθήκαμε.
Ουσιαστικός, συμπαγής, πολλών ταχυτήτων, απολύτως οντολογικός και μετρημένος, ο Ψυλλάκης στήνει σπουδή-εγκώμιο στη φιλία. Το τραγούδι της ζωής, τα ταξίδια στην Πυρσόγιαννη, οι εκμυστηρεύσεις για τον έρωτα, τον θάνατο και το μετά, μαζί με τη βροχή, κάνουν αβίαστα τη δουλειά τους. Ετσι είναι: «Ο κάθε άνθρωπος που γνωρίζουμε στη ζωή μας είναι ένα ταξίδι και πολλές φορές νιώθουμε από την αρχή αν θα ταξιδέψουμε μαζί του πρώτη θέση ή χωρίς αποσκευές και με άδειες τσέπες». Εδώ, πρώτη θέση.
-320x213.jpg)
