Κώστας Μαρούντας
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Η πρόσφατη εκλογική διαδικασία στη Γερμανία παρέχει και αυτή μία πολύ καλή ευκαιρία για την εξαγωγή και την καταγραφή ορισμένων συμπερασμάτων. Θα το ξεκινήσουμε από εκεί και ύστερα θα το απλώσουμε και σε άλλα μετερίζια ενδιαφέροντος… Βέβαια, στην ιδεολογική πάλη που μαίνεται, είναι προφανές πως ο καθένας θα προβάλλει εκείνα τα στοιχεία που κρίνει πως προωθούν τη δική του πολιτική κοσμοθέαση.

Νομίζω πως αυτό συμβαίνει σχεδόν με όλους μας, εκτός από εκείνους τους λίγους που συνειδητά επιλέγουν εξαρχής να κινηθούν σε ένα διαφορετικό πλαίσιο: σε αυτό στο οποίο απλά παραθέτουν στοιχεία και αφήνουν τους άλλους να διαλέξουν, να υιοθετήσουν και να υπερασπιστούν οτιδήποτε αυτοί θελήσουν. Στην ουσία οι περισσότεροι είμαστε άτυποι προπαγανδιστές, δίπλα σε εκείνους που είναι φανερά και το λένε κιόλας…

Η δεκαετία που ξεκίνησε πέρυσι είναι άκρως κομβική. Ίσως είναι η σημαντικότερη από το 1990 κι ύστερα, αλλά ας μη μπούμε τώρα σε μία τέτοια σύγκριση-αναδίφηση. Στις προηγμένες χώρες της Ε.Ε., άρα και στο Βερολίνο…, τα διακυβεύματα έχουν τεθεί από τους ίδιους τους καιρούς και από τις αναγκαιότητες της κυριαρχικής διαιώνισης και επιβολής. Ψηφιοποίηση, «πράσινη ανάπτυξη», καθορισμός σχέσεων με Κίνα και Ρωσία, σύγχρονος χαρακτήρας της ΝΑΤΟικής συμμαχίας και μελλοντικός ρόλος της Ε.Ε. στο παγκόσμιο στρατιωτικό πεδίο, είναι οι βασικοί άξονες των κρίσιμων προτεραιοτήτων που έχουν θέσει από κοινού αστικό πολιτικό προσωπικό, επιστημονικά επιτελεία και εκπρόσωποι του κόσμου του μεγάλου κεφαλαίου. Οι προτεινόμενες λύσεις δεν ξεφεύγουν κατά πολύ από τους βασικούς άξονες, αλλά «καθιερώνεται» -ως δείγμα δημοκρατικού πλουραλισμού- το περιθώριο για ορισμένες μικρές επιμέρους διαφοροποιήσεις.

Στη Γερμανία, πάντως, Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες εδώ και χρόνια κοιτάνε προς την ίδια κατεύθυνση… Απλά αλλάζει κάθε φορά το ποιος κρατάει και χρησιμοποιεί τα κιάλια. Άλλες φορές τους τα δίνουν μικρότερα κόμματα, άλλες τα παίρνουν στα χέρια τους μόνοι τους…

Η εκλογική-κοινωνική καταβαράθρωση του Die Linke είναι ξεκάθαρο σημάδι των καιρών και διδάσκει πολλά τις διάφορες αριστερές δυνάμεις. Αν θέλουν, βέβαια, αυτές να ακούσουν και να διαδραματίσουν ριζικό και καθοριστικό ρόλο προς όφελος των πολλών (πρωτίστως των πιο αδύναμων και των αδικημένων) και όχι να λειτουργούν ως «αριστερές κολυμβήθρες του Σιλωάμ». Δεν είμαστε στο 2000 για να είναι όλα αυτά απλές θεωρητικές συζητήσεις, με την άνεση και το βερμπαλισμό της ευμάρειας που υπήρχε τότε. Στο σήμερα διακυβεύονται βιοτικά επίπεδα, αξιοπρέπειες, ακόμα και ανθρώπινες ζωές, και κάθε τοποθέτηση, κάθε επιλογή, κάθε κουβέντα ακόμα-ακόμα, ζυγίζονται διαφορετικά…

Κάθε δυτική ευρωπαϊκή χώρα έχει ανάγκη την αριστερά, και μάλιστα την ενισχυμένη αριστερά. Οι ίδιες οι κοινωνικές ανάγκες δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για να εδραιωθούν οι λογικές της κοινωνικής δικαιοσύνης, της υπεράσπισης δικαιωμάτων (πάνω στη βάση ρεαλιστικών αναγκών της καθημερινότητας και όχι μεταμοντέρνων φιλελεύθερων κατευθύνσεων…), της αναδιανομής του πλούτου, της αποτροπής των χειρότερων για τους «απ΄έξω», της προστασίας των εργαζομένων και όλων των ανθρώπων που βρίσκονται συνεχώς στα στόχαστρα των κυρίαρχων αφηγήσεων και σχεδιασμών, και τέλος της ριζοσπαστικής οικολογίας. Όσο πιο πιεστικοί είναι οι καιροί, τόσο πιο δυναμικές και άτεγκτες πρέπει να είναι οι κοινωνικές-λαϊκές απαντήσεις μέσω των ανάλογων πολιτικών εκφραστών… 

Η σοσιαλδημοκρατία, όμως, έχει εντρυφήσει εδώ και αιώνες σε μεγάλο βαθμό στον οπορτουνισμό. Απορώ πραγματικά πως τόσο εύκολα κάποιοι λίγοι πείθουν τους πολλούς και συναινούν κατά καιρούς σε σημαντικές εκτροπές… Έξω από τον οπορτουνισμό, λοιπόν, η σοσιαλδημοκρατία (πότε περισσότερο δεξιά, πότε περισσότερο αριστερή) αισθάνεται «οπισθοδρομική», «αποκομμένη», και «ανίκανη».

Όμως, όταν διεκδικεί σημαντικό ρόλο στο αστικό πολιτικό σκηνικό έχει αποδειχτεί πολλάκις πως μπορεί να «κινείται αυτόνομα» μονάχα έως εκεί που της αφήνεται το περιθώριο. Όταν ξεπερνιούνται κάποιες λεπτές γραμμές, για τις οποίες άλλοι την υποχρεώνουν να τηρεί και να σέβεται, εκτίθεται και τότε κανένας πάτρωνας-εντολοδόχος δεν θα τη λυπηθεί. Έχουν ήδη έτοιμη την επόμενη λύση. Ιστορικά έχει αποδειχτεί πως δεν διστάζουν ορισμένοι, λίγοι ή πολλοί μικρή σημασία έχει, να στρέφονται ακόμα και προς τον εθνικισμό.

Δεν είναι πως η σοσιαλδημοκρατία δεν έχει καλές προθέσεις, ή πως όλα της τα στελέχη «παίζουν παιχνίδια» ή «κοροϊδεύουν τον κόσμο». Όχι, δεν προκρίνω μία τέτοια ερμηνεία ως την πρωταρχική. Είναι -κυρίως- που τα ηνία, τους αρμούς της εξουσίας, δεν τα έχει αυτή, είναι που τα πεδία που είναι διατεθειμένοι κάποιοι να της παραχωρήσουν, είναι προσδιορισμένα από πριν. Και κάθε βήμα προς τα εμπρός απαιτεί ρήξεις. Ρήξεις που δεν είναι εύκολες, γιατί έχουν συνέπειες και μάλλον κανένας στο σήμερα δεν θέλει να τις αναλάβει.

Αυτή, όμως, η στασιμότητα μετατρέπει την όποια ρητορεία σε κάτι το πιο αδύναμο από αυτό που ορίζουν οι ανάγκες της εποχής, για να μη θυμηθούμε το λενινιστικό χαρακτηρισμό περί του κούφιου του πράγματος… Η αφέλεια κάποιες φορές κάνει μεγαλύτερη ζημιά από το επιτηδευμένο, τόσο πολύ που μπερδεύονται οι θέσεις στον κινηματογράφο της ιστορίας…

Ας κοιτάξουμε τώρα, στο κλείσιμο αυτού του κειμένου, λίγο δίπλα μας. Τώρα που ο χειμώνας προβλέπεται και καυτός (ως προς τις εστίες του κοινωνικού ανταγωνισμού) και παγωμένος όσο ποτέ άλλοτε στο πρόσφατο παρελθόν (εξαιτίας των ενεργειακών τιμών…), τώρα που εξαναγκαστικά κάθε κοινωνική νηνεμία θα παρασυρθεί σα φτερό στον άνεμο, τώρα είναι που κάποιοι οργανώνονται με σημείο αναφοράς τη Σταυρούπολη. Για να περάσουν στους απανταχού ομοϊδεάτες τους το μήνυμα πως είναι εδώ, για να αναπτερώσουν το ηθικό που τόσο πολύ έχει πέσει τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των εξελίξεων με τη Χρυσή Αυγή, για να γίνουν ελκυστικοί στη νεολαία και ειδικότερα σε εκείνο το κομμάτι που «γουστάρει βία» (κυρίως εξαιτίας γηπεδικής εγγύτητας). Για να πάρουν τη σκυτάλη της σύγκρουσης με το επερχόμενο κοινωνικό-λαϊκό κίνημα…

Η Γερμανία του Μεσοπολέμου, μιας και αφορμή αυτού του κειμένου ήταν οι γερμανικές εκλογές…, βρίσκει διαρκώς εφαρμογές σε διάφορα σημεία. Άλλοτε πιο ήπια, άλλοτε πιο σκληρά και στυγνά…