Γιατί ενοχλεί ο όρος «γυναικοκτονία»;

Μία από τις υποθέσεις που άφησαν ιστορία το μακρινό 1987 αφορά την πολύκροτη υπόθεση του Παναγιώτη Φραντζή, του δράστη που είχε κομματιάσει τη γυναίκα του με μαχαίρι και σφυρί. Το ανωτέρω έγκλημα καλύφθηκε από τον Τύπο και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα της εποχής με αμέτρητες σελίδες ρεπορτάζ, σχόλια και απόψεις εγκληματολόγων.

Εν έτει 2021, οι ενημερωτικές ιστοσελίδες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καταγράφουν τον όρο «γυναικοκτονία» για τις δολοφονίες γυναικών. Για πολλούς ο όρος «γυναικοκτονία» είναι ενοχλητικός και αδόκιμος. Τουναντίον, o όρος αυτός είναι απολύτως ταιριαστός και αντικατοπτρίζει με σαφήνεια και λεπτομέρεια την αλήθεια.

Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ορίζει ως «γυναικοκτονία» τη δολοφονία της γυναίκας ως αποτέλεσμα άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο, τον βασανισμό και τη δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα μισογυνισμού, τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών ως «εγκλήματα για λόγους τιμής», τη στοχευμένη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών στο πλαίσιο ένοπλων συγκρούσεων, τη δολοφονία γυναικών λόγω προίκας, τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών εξ αιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού τους και της ταυτότητας φύλου, τη δολοφονία αυτόχθονων γυναικών και κοριτσιών εξαιτίας του φύλου τους. Επίσης, περιπτώσεις «γυναικοκτονίας», οι οποίες συνδέονται με συμμορίες, όπως το οργανωμένο έγκλημα, εμπόρους ναρκωτικών και την εμπορία γυναικών και κοριτσιών.

Οι αντιδράσεις της κοινωνίας για τις «γυναικοκτονίες» διαμορφώνονται από τη λανθασμένη προβολή μηνυμάτων από τα ΜΜΕ, τα οποία προωθούν προκαταλήψεις για τον ρόλο των δύο φύλων επιμένοντας σε στερεότυπα. Η γυναικεία ταυτότητα συνδέεται με τα χαρακτηριστικά ή τις ιδιότητες που αποδίδονται στο «ασθενές φύλο» στο πλαίσιο του πατριαρχικού κοινωνικού μοντέλου.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι μερίδιο ευθύνης έχει και η εκάστοτε κυβέρνηση. Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, η δέσμευση στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των ατόμων πρέπει να αποτελεί σημαντικό στόχο για την πολιτική της εκάστοτε κυβέρνησης. Ετσι, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να λάβουν ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.

Κάθε διάταξη της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης επιδιώκει την πρόληψη της εμφάνισης βίας, τη βοήθεια των θυμάτων και τη μέριμνα για την παραπομπή των δραστών στη Δικαιοσύνη. Η Σύμβαση απαιτεί την ποινικοποίηση διαφόρων μορφών βίας κατά των γυναικών, για παράδειγμα της ενδοοικογενειακής βίας, της σεξουαλικής παρενόχλησης και της ψυχολογικής βίας, και την επιβολή νομικών κυρώσεων. Προκειμένου να εξαλειφθεί το φαινόμενο αυτό πρέπει να δοθεί όνομα στη βία κατά των γυναικών και να καταστεί γνωστό ότι η βία αποτελεί έγκλημα.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, μήπως δεν θα έπρεπε να ενοχλεί ο όρος «γυναικοκτονία»;

* δημοσιογράφος, επικοινωνιολόγος και κάτοχος του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στο αντικείμενο της «Σύγχρονης Δημοσιογραφίας» στο ΕΑΠ