Ασκήθηκε κριτική για το αιφνίδιο της ανακοίνωσης αγοράς των φρεγατών, ιδιαίτερα για το ότι η συμφωνία έγινε εκτός προβλεπομένων διαδικασιών, χωρίς συμμετοχή στην απόφαση των αρμόδιων επιτροπών, γεγονός που παραπέμπει, ειπώθηκε, σε καθεστώς μοναρχίας.
Ισως όμως η συζήτηση πρέπει κάποτε να πάει ακόμα πιο βαθιά. Και δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση, ούτε μόνο τη χώρα· είναι παγκόσμιο ζήτημα που κάθε άλλο παρά εξαιρεί τον δυτικό κόσμο.
Οι Δημοκρατίες, αυτές οι αντιπροσωπευτικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες που είναι «ό,τι καλύτερο υπάρχει», έχουν ορισμένες μαύρες τρύπες όπου τα δημοκρατικά ιδεώδη αίφνης εξαφανίζονται, σαν φτηνό τρικ μάγου σε τσίρκο. Στις μαύρες τρύπες συγκαταλέγονται κατ’ εξοχήν η άμυνα, η εξωτερική πολιτική, οι μυστικές υπηρεσίες αλλά και οι ιδιωτικοποιήσεις, οι παραχωρήσεις, ακόμα βέβαια και οι εθνικοποιήσεις, που κάποτε γίνονταν. Σε όλα αυτά τα πεδία, και σε αρκετά ακόμα, αυτά που αποφασίζονται πίσω από κλειστές πόρτες είναι πολύ περισσότερα από αυτά που πραγματοποιούνται στο φως.
Το αποτέλεσμα είναι αυτό που παρατηρούν πολλοί ειδικοί, ότι έχουμε από χρόνια οδηγηθεί σε έναν διεθνή εναγκαλισμό της πολιτικής με την οικονομική εξουσία, κάτι που έχει πλήξει καίρια τη δημοκρατία και έχει οδηγήσει σε αυτό που ο φημισμένος Βρετανός πολιτικός επιστήμονας και κοινωνιολόγος Κόλιν Κράουτς έχει αποκαλέσει «Μεταδημοκρατία».
Η δημοκρατία, με άλλα λόγια, έχει υποστεί πλήγματα χωρίς να έχει γυρίσει εντελώς στην προδημοκρατική μορφή. Εχει διαγράψει, λέει, μια παραβολική τροχιά. Βέβαια δεν μας λέει αν υπάρχει λύση – αυτός δεν είναι μάγος σε τσίρκο και δεν έχει βρει λύση επιστημονική. Και δεν μας λέει ούτε κατά πού θα πάει το πράγμα στο μέλλον, τώρα που η μεταδημοκρατία έχει για τα καλά εγκατασταθεί στη ζωή μας, με κάμποση και μόνιμη νόθευση των δημοκρατικών θεσμών.
Ο Κορνήλιος Καστοριάδης, στο βιβλιαράκι του «Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για μας σήμερα», αφού σπεύσει να σημειώσει ότι η αρχαιότητα πλέον δεν μπορεί να είναι πρότυπο στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, μπορεί κάλλιστα όμως να είναι πηγή έμπνευσης, λέει: «Η πόλις αυτοκυβερνάται, που μεταφράζεται, μεταξύ άλλων, και στο ότι οι βασικές αποφάσεις της πολιτικής ζωής και της κοινότητας, παίρνονται από την Εκκλησία του Δήμου: πόλεμος, ειρήνη, συμμαχίες, δημόσια έργα, ανέγερση του Παρθενώνα κ.λπ. […]. Επί δύο, περίπου, αιώνες, η Εκκλησία του Δήμου, δηλαδή οι τεχνίτες και οι αγρότες που τη συγκροτούν, πήρε αποφάσεις, από τις οποίες τα 9/10 ήταν σωστές». Πήρε και εγκληματικές, πήρε και εσφαλμένες αποφάσεις.
Αλλά πήρε πολύ περισσότερες άριστες, «όπως η κατασκευή του στόλου, ιδέα και συμβουλή του Θεμιστοκλή, που οδήγησε στη νίκη της Σαλαμίνας». Τώρα που, εκτός από τα τανκ, πληθαίνουν και τα θινκ τανκ –μόλις ανακοινώθηκε η δημιουργία ενός ακόμη από τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη– είναι καιρός να μπούμε στην ουσία των προβλημάτων και της συμμετοχής. Η εκλογική αποχή δεν θα αναστραφεί όσο οι περισσότεροι πολίτες μένουν να κοιτάζουν από την οθόνη τους κλειστές πόρτες.
