Η στρέβλωση του μηνύματος που επιθυμεί να περάσει ένας συγγραφέας είναι συχνή στην επικοινωνία. Οι χρήστες-δέκτες του κειμένου-μηνύματος σε αρκετές περιπτώσεις προσλαμβάνουν μερικώς το περιεχόμενό του ή το παραποιούν.
Οταν τον Σεπτέμβριο του 1990 ο Ουμπέρτο Εκο δημοσίευε στο L’ Εspresso κείμενο με τίτλο «Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις», σαφώς δεν υποστήριζε την απουσία ειδήσεων τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αντίθετα, εστιάζοντας στην ποιότητα της ενημέρωσης, τόνιζε τη διάκριση ανάμεσα στη γνώση του γεγονότος («τις ειδήσεις που αξίζει τον κόπο να μάθεις») από την επεξεργασία του, την «είδηση»: «… οι εφημερίδες όλου του κόσμου ρίχνουν κάθε πρωί στο κρεβάτι μας τόσες σελίδες που από τη μια πλευρά δεν είναι δυνατόν να τις διαβάσουμε όλες και από την άλλη είναι γεμάτες με ψεύτικες ειδήσεις, με ειδήσεις που αφορούν τα ψέματα των ανταγωνιστών τους, δημιουργώντας στον αναγνώστη μια αντίδραση που θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε υστερική απάθεια, αν επιτρέπεται η αντίφαση».
Τον Αύγουστο, λοιπόν, υπάρχουν ειδήσεις! Η διεθνής Ιστορία το επιβεβαιώνει και η ντόπια συνηγορεί. Σημαντικά διεθνή ή εθνικά γεγονότα έλαβαν χώρα τον Αύγουστο και άφησαν το ίχνος τους στην Ιστορία. Στα καθ’ ημάς θα χαρακτήριζα τον μήνα Αύγουστο διαβολομήνα των ελληνικών κυβερνήσεων, τουλάχιστον για αρκετές από τις πιο πρόσφατες. Είναι βέβαιο, λ.χ., ότι κανείς από την τότε κυβέρνηση Καραμανλή δεν θα ήθελε να θυμάται τον Αύγουστο του 2007, όταν μεγάλες πυρκαγιές στην Πελοπόννησο άφηναν πίσω τους χιλιάδες καμένα στρέμματα και δεκάδες νεκρούς. Κι ο Αύγουστος του 2015 θα στιγματίζει (μνημόνιο) τη συλλογική μνήμη των μελών του ΣΥΡΙΖΑ και θα ξυπνά μνήμες από ένα εφιαλτικό καλοκαίρι.
Είναι ο μήνας που αποκαλύπτεται συχνά το ξεφτισμένο πουλόβερ του κυβερνητικού αφηγήματος και ξεκινά το ξήλωμά του. Μπορεί στα προαναφερόμενα παραδείγματα οι πρόωρες εκλογές, τον Σεπτέμβρη που ακολούθησε, να αποδείχτηκαν ευεργετικές ψιχάλες που ανανέωσαν το κυβερνητικό αφήγημα και παρέτειναν τη ζωή του «πουλόβερ», όμως, όσοι το έχουμε βιώσει, γνωρίζουμε ότι όταν ξεκινήσει το ξήλωμα τα μπαλώματα δεν σώζουν το πουλόβερ…
Ο πρόσφατος Αύγουστος ενδεχομένως να αποδειχτεί ο πιο σημαντικός μήνας στη ζωή της παρούσας κυβέρνησης. Για πρώτη φορά το καλοστημένο κυρίαρχο αφήγημα, οι καλογραμμένες «ιστορίες» διαχειριστικής τελειότητας δέχτηκαν απανωτά πλήγματα. Η αποτυχημένη διαχείριση μιας μεγάλης κρίσης-φυσικής καταστροφής (πυρκαγιές), η κατάρρευση ενός πολυδιαφημισμένου όσο και αναγκαίου εμβολιαστικού προγράμματος αλλά και η αδυναμία πειστικού come back μέσα από τον ανασχηματισμό και τη ΔΕΘ αποκάλυψαν ότι το πουλόβερ έχει πολλά ξέφτια κάτω από το καλοραμμένο σακάκι…
Ο Σεπτέμβρης, πιστός στις συνήθειές του, με ή χωρίς υψηλές θερμοκρασίες, θα φέρει τις πρώτες ψιχάλες. Ποιοι θα «ποτιστούν» όμως από αυτές; Ποιοι θα τις αξιοποιήσουν έξυπνα για να καρπίσουν οι ιδέες τους; Η πολιτική Ιστορία γράφεται σε δαιδαλώδη μονοπάτια όπου όποιος τα βαδίζει με βεβαιότητες εύκολα χάνεται…
Η φθορά ενός κυβερνητικού σχήματος με την πάροδο του χρόνου είναι αναπόφευκτη, όμως ο ρυθμός αποδόμησης και η τελική έκβασή του δεν είναι μονοσήμαντα προδιαγεγραμμένα. Η νομή της εξουσίας είναι πολύ «σοβαρή υπόθεση», ειδικά όταν αυτοπροσδιορίζεσαι ως νόμιμος ιδιοκτήτης του κράτους. Το πρόσφατο παρελθόν το καταδεικνύει, καθώς «αντιθέσεις» δεκαετιών ξεχάστηκαν για «το καλό του τόπου» και παρένθετοι μη εκλεγμένοι διαχειριστές κλήθηκαν να σώσουν την κατάσταση. Οι εφεδρείες είναι πάντα υπαρκτές (και ευκταίες ενίοτε), οπότε η χάραξη πολιτικής στη λογική του ώριμου φρούτου είναι τουλάχιστον αφελής επιλογή. Απέδιδε, ίσως, την περίοδο του σκληρού δικομματισμού αλλά σήμερα οι συσχετισμοί και τα διακυβεύματα έχουν αλλάξει. Επιπλέον, ο καταγγελτικός λόγος, ακόμη και όταν διατυπώνεται επί υπαρκτών προβλημάτων, αποτελεί τη μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι ο προτασιακός λόγος, η κατάθεση πειστικής εναλλακτικής πρότασης που θα απαντά στα ερωτήματα που η πραγματικότητα θέτει. Πρότασης που πρέπει να εμπνέει, να δίνει προοδευτική προοπτική και να τύχει της συλλογικής υποστήριξης χωρίς υποσημειώσεις και υπαναχωρήσεις.
* εκπαιδευτικός, υπ. διδάκτορας Παν. Πατρών
