Και έγραφε με μαύρο τοξικό μαρκαδόρο τα δικά του συνθήματα

«Φυσικά και στέκω καλά στα μυαλά μου: όταν τα δέντρα αρχίζουν να μου μιλάνε, εγώ δεν απαντώ»

(Terry Pratchett)

Επιστρέφουμε μετά από αρκετές ημέρες στα γραψίματα των συγκεκριμένων κείμενων, αλλά τα πράγματα δεν είναι ίδια όπως ήταν φερ΄ειπείν όταν σταματήσαμε για την παραδοσιακή καλοκαιρινή παύση. Πια, τα στρέμματα δάσους του ελλαδικού χώρου είναι κατά πολύ λιγότερα. Περάσαμε πολύ δύσκολα αυτές τις μέρες, και ξέρω κόσμο που είτε έπαθε ζημιές είτε απειλήθηκε άμεσα.

Οι πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου του 2021 έμειναν στην ιστορία δίχως καμία περιστροφή. Είναι πλέον το αποθηκευτήριο της μνήμης μας γεμάτο από εικόνες και παραστάσεις που σημαδεύουν το εσωτερικό μας σύστημα. Όσον αφορά στην Αττική, αν με ρωτήσει κάποιος για την έννοια του απόκοσμου, εύκολα θα φέρω στο στόμα μου και θα αναφέρω με παράξενο τρόπο τις λέξεις Ιπποκράτειος Πολιτεία… Αλλά, αυτά είναι υποκειμενικά.

Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις σε τέτοια ζητήματα όπως οι πυρκαγιές του φετινού Αυγούστου. Είναι πρωτίστως η συναισθηματική, αυτή που αφορά στον περισσότερο κόσμο. Αυτή που σε κατακλύζει θες, δεν θες, γιατί αν δεν θέλεις μάλλον ανήκεις σε κατηγορίες ανθρώπων που πρέπει να ψαχτούν πολύπλευρα για το μέσα τους. Εντάξει, ξέρω, δεν θα το κάνουν, γιατί έτσι θα νιώσουν αδύναμοι (δίχως σημείο ισορροπίας…), αλλά δεν πειράζει. Όσοι επηρεαστήκαμε συναισθηματικά από την ατελείωτη καταστροφή που βλέπαμε να παρελαύνει μπροστά μας, δεν τους έχουμε ανάγκη… Ειδικά αν ανήκουν σε εκείνους που απλά ήθελαν να  μας προετοιμάσουν για το «αναπόφευκτο»… 

Δεν θέλω τώρα εδώ να αρχίσω τις απαριθμήσεις για τα καμένα δέντρα, τις χαμένες περιουσίες, για τα ζωάκια που πέθαναν ή τραυματίστηκαν σοβαρά, και όλα αυτά. Αυτά ο καθένας και η καθεμία τα ξέρει και τα έχει τοποθετήσει εκεί που κρίνει. Εγώ προσωπικά, πηγαίνοντας λίγες μέρες μετά την καταστροφή στην Ιππποκράτειο Πολιτεία, στην ευρύτερη περιοχή των Αφιδνών, στη Βαρυμπόμπη, στις Αδάμες, και στη Λίμνη του Μαραθώνα, ένιωθα πως κάποιος πραγματικά είχε εισχωρήσει στο είναι μου και έγραφε με μαύρο τοξικό μαρκαδόρο τα δικά του συνθήματα… Γιατί ακόμα και το θλιβερό έχει τις δικές του τεχνοτροπίες…

Υπάρχει και μία δεύτερη προσέγγιση. Αυτή που ανήκει στις εξουσίες. Στους ανθρώπους που τέτοια γεγονότα τα αντιλαμβάνονται ως κομβικά σημεία περάσματος σε άλλες (υπό αναδιαμόρφωση) εποχές, με διαφορετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα από τα καθιερωμένα του χτες… Γενικώς, κάθε ρεαλιστική τοποθέτηση μπορεί σε κάποιο βαθμό να βοηθήσει τους πάντες, αρκεί να μην είναι επιτηδευμένη και να ανοίγει κερκόπορτες.

Διαβάζαμε πολλά αυτές τις μέρες, κυρίως στα πιο σοβαρά ενημερωτικά sites. Για αναδόχους αναδασώσεων ιδιωτικής προέλευσης, για αιολικά πάρκα, για αναπλάσεις π.χ. στο Τατόι. Κάποιοι τα διαψεύδουν πριν καν διαδοθούν ευρέως… Κάποιοι τα θεωρούν δεδομένα, ως τους κύριους άξονες του μέλλοντος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι εξουσίες προσπαθούν να τραβήξουν το χαλί κάτω από τα πόδια των πολλών, το λαϊκό-κοινωνικό υποσυνείδητο βγάζει βεβαιότητες.

Τι ισχύει πραγματικά; Μόνο ο χρόνος θα δείξει… Ένα μέλλον, όμως, που θα προχωράει χωρίς καθολική λαϊκή-κοινωνική επαγρύπνηση θα είναι φτιαγμένο και ραμμένο στα μέτρα όσων θέλουν τον κυνισμό που συσκοτίζει και απονευρώνει. Και το τελικό αποτέλεσμα θα είναι το πλέον φρικιαστικό που μπορούμε να φανταστούμε…

Η κοινωνία αν δεν καταλάβει πως όλα αφορούν στους πάντες, αν δεν συζητήσει έγκαιρα στο εσωτερικό της το είδος του μέλλοντος που θέλει, αν δεν βάλει ψηλά στις προτεραιότητές της τη συνεργασία και το συλλογικό, αν δεν μοχθήσει-πολεμήσει για το περιβάλλον και ένα συναφές κυρίαρχο παραγωγικό μοντέλο, αν δεν συνειδητοποιήσει πως η σωτηρία της πλειοψηφίας θα έχει στην ούγια το όνομα του σοσιαλισμού, αρχικά «θα βλέπει τα τρένα να περνούν». Κι ύστερα απλά θα καταμετράει ζημιές, ψάχνοντας να βρει τους νέους ορισμούς του ολέθρου. Πια κανένας δεν είναι απονήρευτος, αθώος ή άσχετος, ώστε να δικαιολογηθεί η παράταση στο λάθος, που είναι στην ουσία το στρώσιμο του χαλιού στο έγκλημα….

Οι καιροί ήταν ήδη έτσι και αλλιώς ενδιαφέροντες. Κάθε μέρα που περνάει αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Όσο αυξάνουν οι πιθανότητες του τέλματος, τόσο ανεβαίνει η αδρεναλίνη…

→ ΥΓ. Η κλιματική αλλαγή δεν βάζει φωτιές. Η κλιματική αλλαγή διαμορφώνει πρόσφορες συνθήκες εκμετάλλευσης για εκείνους που θέλουν να βάζουν φωτιές για τους δικούς τους λόγους…

→ ΥΓ1. Οι κατάλληλες δουλειές, θέλουν στα κατάλληλα timing τα κατάλληλα λάθη (για να μην το προσωποποιήσω…).

→ ΥΓ2. Η σοφία και η γνώση των τοπικών κοινωνιών είναι εκείνη που διαθέτει τα πιο ακριβή και εύστοχα επιχειρήματα, εκείνα που δύσκολα να αντικρούσει και το πιο δυνατό επιτηδευμένο μυαλό…

→ ΥΓ3. Το δάσος όταν καίγεται πάλι προσφέρει κάτι, σα θυσία ίσως στο ανθρώπινο μέλλον. Διδάσκει κατά βάση το τι πρέπει να αποφεύγεται. Όμως, έλα που το λαϊκό-κοινωνικό ένστικτο από τη δεκαετία του 1990 έχει χάσει -σταδιακά…- κάθε εμπιστοσύνη σε αυτούς που υποτίθεται πως λαμβάνουν και διαχειρίζονται τα μηνύματα της φύσης, άρα και του δάσους (καμένου ή μη)…

→ ΥΓ4. Το μέλλον έτσι και αλλιώς θα έρθει. Το μεγάλο ζητούμενο είναι αν θα το διαμορφώσουν οι διάδοχοι αυτών που μας έφεραν ως εδώ…

→ ΥΓ5. Για όλες τις εικόνες, για όλες τις ευεργεσίες, για όλες τις στιγμές, για όλες τις καθαρές ανάσες, για όλα τα δροσιστικά χάδια, για όλες τις ψυχικές ανατάσεις, για όλες τις υπέροχες παρέες φίλων και συντρόφων, για όλες τις βόλτες και διαμονές σε σημεία που κάηκαν αυτές τις μέρες και με έχουν διαμορφώσει βιωματικά, μόνο ένα πράγμα έχω να πω: να μην ανησυχεί ούτε ένα δέντρο από αυτά που κάηκε. Τις αποφάσεις μας τις έχουμε πάρει, δεν θα τα προδώσουμε ποτέ… Ακόμα και αν ήξερα εδώ και πολλά χρόνια πως αργά ή γρήγορα η φωτιά θα δημιουργούσε τους απαραίτητους όρους για τη νέα εποχή που ορισμένοι επιδιώκουν… Όχι, δεν ήταν απαισιοδοξία, ήταν απλά η γνώση πως κάθε τι το όμορφο, θέλουμε σαν άνθρωποι να το φέρουμε στα μέτρα μας. Μέχρι να του πάρουμε στο τέλος οριστικά «τα μέτρα του»….

→ ΥΓ6. Θα με ενδιέφερε πολύ να διαβάσω μία -έστω και εσωτερικής κατανάλωσης- ανάλυση για το πώς αντιλαμβάνεται την έννοια της πρόληψης πυρκαγιών, αλλά και αυτή της έγκαιρης επέμβασης, σε συνθήκες άπνοιας και πλήρους ενημέρωσης για την επίδραση του μεγαλύτερου καύσωνα από το 1987 στην Ελλάδα…, ο εγχώριος κρατικός μηχανισμός. Υπόσχομαι πως δεν θα απαντούσα τίποτα, παρά θα προσπαθούσα να φορέσω στη σιωπή μου τα πιο ταιριαστά της ρούχα….

→ ΥΓ7. Η ηθική εξαχρείωση ποτέ δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι συνήθως ο καταλύτης που επισπεύδει τις τάσεις και υποθηκεύει όσο τίποτα άλλο το υλικό πεδίο… Θα μου πει κάποιος, γιατί δεν γράφεις και για το πνεύμα. Μα, αυτό το έχει ήδη ναρκώσει η ηθική εξαχρείωση…