Δικαιοσύνη ανεξάρτητη (ουτοπία και ζητούμενο)

1. «Η ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας στην Ελλάδα ανοιγοκλείνει σα φυσαρμόνικα που την παίζει η Διοίκηση» (Ασημάκης Πανσέληνος, «Σημειωματάριον», εκδόσεις Κέδρος, σελ. 51)

Στο εμπράγματο δίκαιο σε σχέση με την έρευνα της νομικής κατάστασης του προς αγορά ακινήτου από τον υποψήφιο αγοραστή, κρατεί η αρχή που έλκει την επικράτησή της από το ρωμαϊκό δίκαιο, η «probatio diabolica» (διαβολική απόδειξη). Σύμφωνα με τα κρατούντα στην πράξη, ο πληρεξούσιος δικηγόρος για λογαριασμό του αγοραστή ανατρέχει στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου και ερευνά τις μεταβολές και τα τυχόν βάρη του ακινήτου σε βάθος εικοσαετίας, ώστε να διαπιστώσει ότι το ακίνητο περιήλθε στον πωλητή με νόμιμο τρόπο και δεν το συνοδεύουν υποθήκες, προσημειώσεις, κατασχέσεις, διεκδικήσεις κ.λπ.

2. Εάν υπήρχε πραγματική πολιτική βούληση για διαφάνεια και για πλήρη και άδολη εφαρμογή των κανόνων του κράτους δικαίου στην περίπτωση των δηλώσεων «Πόθεν έσχες» προεχόντως των πολιτικών, αυτή η αρχή θα έπρεπε να καθιερωθεί. Να διενεργείται δηλαδή η έρευνα σε βάθος για την προέλευση του τιμήματος για την αγορά των ακινήτων και επίσης πόσο βεβαρημένα είναι τα ακίνητα αυτά. Επίσης για τα δάνεια η πραγματική έρευνα και αναζήτηση των λόγων της χορήγησης και των αντίστοιχων εγγυήσεων, ώστε να καλύπτεται η υποχρέωση αποπληρωμής τους με βεβαιότητα. Κατ’ εξοχήν αρμόδια για την έρευνα αυτή είναι η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, αφότου λάβει γνώση των δηλώσεων αυτών με τη σχετική δημοσιότητα που λαμβάνουν εκάστοτε.

Εύλογα ανακύπτει το ερώτημα αν η Δικαιοσύνη αδρανεί και γιατί, υπνώττει και γιατί, δεν διαβάζει και γιατί, δεν ακούει και γιατί, δεν λαμβάνει γνώση των καταγγελιών και γιατί.

3. Την απάντηση την έχει δώσει σε ανύποπτο χρόνο (27-07-1998) ένα κορυφαίος δικαστής, εν ενεργεία τότε, ο οποίος στη συνέχεια αναδείχθηκε στο ύπατο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά είναι επίκαιρη για τους σημερινούς συναδέλφους του. Εγραφε λοιπόν στην εφημερίδα «Το Βήμα»: «Οι δικαστές δεν πρέπει να μιμούνται τον Πόντιο Πιλάτο και να νίπτουν τας χείρας των, αλλά να ερευνούν τις υποθέσεις για την ανεύρεση της αλήθειας χωρίς να ενδίδουν σε μεροληψίες, καιροσκοπισμούς, παραπληροφόρηση ή διαστροφή των γεγονότων στην διαδικασία απονομής της Δικαιοσύνης, στο δημοκρατικό και δικαιοκρατικό πολίτευμά μας. Για να συμβεί αυτό όμως πρέπει ο δικαστής να μην είναι ενδοτικός σε πιέσεις της όποιας εξουσίας, να μην είναι ψοφοδεής ή επιρρεπής σε υποταγή και κυρίως να είναι επιστημονικώς και υπηρεσιακώς επαρκής, ώστε να μην έχει ανάγκη ευμένειας των όποιων προϊσταμένων του» (Χρ. Σαρτζετάκης, «Το Βήμα», 26-07-1998).

Αν και άλλο είναι το αντικείμενο του παρόντος γραπτού, δεν παραλείπω να θυμίσω τη στάση και τις επιθέσεις που δέχθηκε από τη συγκεκριμένη εφημερίδα ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διότι εξακολουθούσε να έχει την νοοτροπία δικαστή και όχι πολιτικού που προσήκει και συνάδει στον κορυφαίο θεσμό της Δημοκρατίας. Η υπενθύμιση των λαθών του ως Προέδρου δεν θα έβλαπτε τη σημερινή Πρόεδρο. Πάντως, οι απόψεις του για τη Δικαιοσύνη και η στάση του σε μεγάλες υποθέσεις τον έχουν δικαιώσει διαχρονικά.

Σημειώνω ως κατακλείδα ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί στο πλαίσιο του Συντάγματος και οι αποφάσεις της εκτελούνται στο «όνομα του ελληνικού λαού», γι’ αυτό πρέπει με τις πράξεις της να το υπενθυμίζει συνεχώς στους εκάστοτε κρατούντες και στους ισχυρούς.

* δικηγόρος, τ. γ.γ. του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης