Μάλλον αργοπορημένα εμφανίζεται η συζήτηση για την πορεία της εγχώριας Αριστεράς: «Τι έγινε, τι μπορεί να γίνει». Στις αρχές του 2016 δημοσιεύθηκε το βιβλίο: «Αριστερά» και «στίβος» (σ. 406), από το οποίο ανθολογώ εδώ ένα μέρος του «Προλόγου» καθώς και το τελευταίο κεφάλαιο (30.11.2015): «Ανταλλάσσοντας δώρα με τον Dorado;»:
- Το κύριο σώμα των κειμένων που το απαρτίζουν (Δεύτερο και Τρίτο μέρος) γράφτηκε από τον Ιανουάριο ώς τον Δεκέμβριο του 2015, με το «Πρώτο μέρος» να το «προετοιμάζει» (Δεκέμβριος 2012-Οκτώβριος 2014).
- Ο όρος «στίβος» κρατάει την αρχική του σημασία ως «ίχνος» για να συνεχίσει ως «αγωνιστικός χώρος» και ως «pista» στη χώρα που μας φιλοξένησε. Οσο για την «Αριστερά», τελεί υπό συζήτηση για την επακριβή απόδοση της θεωρητικής και πολιτικής της σταδιοδρομίας σε ένα δύσβατο κοινωνικό πεδίο. Επομένως, προτιμώ τα εισαγωγικά από ένα επίδικο επίθετο ή από τον πληθυντικό «Αριστερές».
- Σε όσους/ες επιμένουν η «χώρα του Ισημερινού» να ταυτίζεται με τη χώρα τους υποδεικνύω είτε την πρακτική των Περσικών επιστολών είτε την «allotropie» του Breton, ακόμη και τη «Βολιγουάη». Ο,τι δηλαδή προϋποθέτει την επίμονη πρόγευση μιας «μέλλουσας ηπείρου», με τη «δροσιά της ουτοπίας» αμείωτη.
Βράδυ της 30ής Νοεμβρίου, λίγες ώρες πριν από την αναχώρησή μας, επίσκεψη στο γραφείο του πρωθυπουργού. Ο Alejandro, μετά τη δίωρη συνομιλία μας και με βάση τα κείμενα που εδώ προτάσσονται, συμφωνεί να δημοσιοποιήσουμε τις δύο τελευταίες αναφορές. Ετσι, ως προς το κοινωνικό γίγνεσθαι επαναλαμβάνω ότι το 70% των πολιτικών επιλογών μένει το ίδιο, το 25% αποτελεί θέμα οπτικής γωνίας και το 5% εμφανίζεται εντελώς «διαφορετικό». Για να προσθέσει ο ίδιος: Κατά την πορεία της τετραετίας που διανοίγεται θα προσπαθήσουμε να «αναδιατάξουμε» τα ποσοστά, για να μην πω θα τα «ανατρέψουμε». Με δυο στίχους που θα μπορούσαμε να τους «σταθμίσουμε» σε άλλη συνάντηση:
«Γι’ αυτό σου λέω, μην κοιμάσαι: είναι επικίνδυνο.
Μην ξυπνάς: θα μετανιώσεις»…
Πολλά λέγονται και πολλά γράφονται. Μένω μόνο σε ένα άρθρο σου στην εφημερίδα Autogestión για να συλλέξω ό,τι τεκμηριώνει την «πολιτική στατιστική» που μόλις σημείωσα. Ξεκινώ από το 70%, όπως «ηθικά και συμβολικά» εμπεριέχεται ρητά στο κείμενό σου: «Η ίδια η Ευρώπη», «κοινά αποφασισμένη πολιτική», «ανόητοι» είναι όσοι «επιμένουν να θεωρούν εχθρό της Ευρώπης την Αριστερά», η χώρα να «αναδειχτεί σαν Δύναμη Δημοκρατίας», οι «προοδευτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης» δεν έχουν σχέση με την «υπερσυντηρητική αναδίπλωσή» της, «προοδευτική ευρωπαϊκή πρωτοπορία», δίνουμε τη «μάχη του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης», «σύγκρουση με τα συμφέροντα της διαπλοκής», «για δικαιοσύνη, δημοκρατία, ισονομία», «για κοινωνική συνοχή», «για σταδιακή έξοδο από την κρίση», «με αναδιανομή και νέες θέσεις αξιοπρεπούς εργασίας», «προοδευτικές συμμαχίες στην Ευρώπη», «διασφάλιση της ειρήνης», «προοδευτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης»…
Συνεχίζω με το 25% της «τακτικής» (έστω κι αν βαφτίζεται «στρατηγική») της τετραετίας που ξεκίνησε με κατεύθυνση την «ανασυγκρότηση» (και όχι την «ανατροπή») της χώρας: «ο οριστικός απεγκλωβισμός» της χώρας «από τη θηλιά της λιτότητας» αποτελεί τον «τελικό στόχο», με ειδικότερες στιγμές τη «μάχη για την προστασία των συντάξεων», την «υπεράσπιση των πιο αδύναμων», «για το δικαίωμα στην εργασία», «για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας». Θα πρόκειται για «μάχη» «μαζί με την κοινωνία» και «με τις προοδευτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης».
Και κλείνω με το 5%, λαμβάνοντας επακριβώς υπόψη την πρόβλεψη του προϋπολογισμού για το 2016: εξελίσσεται μια «σύνθετη άσκηση αναδιανομής», σε «πολύ στενό πλαίσιο λιτότητας», ό,τι δηλαδή «επιβάλλεται» από τη «Συμφωνία δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων». Ειδικότερα, αναμένεται να ενισχυθούν οι «πόροι για την κοινωνική πολιτική» κατά 820 εκατομμύρια, για νοσοκομεία κατά 300, για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κατά 350. Αν προστεθούν τα κονδύλια για τις «αναγκαίες προσλήψεις στην Παιδεία» και ό,τι θα προϋποθέτει η δημιουργία «νέων θέσεων απασχόλησης», συνολικά δεν υπερβαίνουν οι οικείες δαπάνες το 3% των δαπανών του προϋπολογισμού.
Τέλος φθινοπώρου σ’ εμάς, τέλος άνοιξης σ’ εσάς που πράγματι δεν βρίσκεστε σε «θέσεις ευθύνης για τα εύκολα». Για όλους μας έρχεται χρόνος δίσεκτος, δηλαδή με μία μέρα παραπάνω. Σε αποχαιρετώ με δικούς μου στίχους που συγκροτούν την «Αντίστιξη» («Cotrapuntuación»):
«Mucha veces yo canté y libertad no vi,
contresto deshojada
la maryarita»…
Ητοι: «Πολλές φορές τραγούδησα και λευτεριά δεν είδα,
αντιφώνησε αμάδητη
η μαργαρίτα»…
Γιατί όχι, και τώρα «αμάδητη» («deshojada») είναι. Buen viaje!
Επιστρέφουμε, μέσω Λισαβόνος και Μαδρίτης, στην Αθήνα…
Ποιος ήταν ο Alejandro Dorado; Προφανώς ο Αλέξης Τσίπρας (βλ. και Για το Πανεπιστήμιο, 2018, 226).
*Ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων
