Τιεν Αν Μεν, Ιούνιος 1989

Ηταν το θερμό έτος του 1989. Ο πλανήτης άλλαζε προς άγνωστες κατευθύνσεις. Οι παλιοί κόσμοι κλυδωνίζονταν και συνέρρεαν γύρω άνθρωποι με τα πιο διαφορετικά κίνητρα και προτάγματα. Ηταν τον Απρίλιο αυτής της χρονιάς όταν το φοιτητικό κίνημα της Κίνας θρηνούσε τον Χου Γιαομπάνγκ, ηγετική φυσιογνωμία στο κίνημα υπέρ των μεταρρυθμίσεων και του εκδημοκρατισμού στην αχανή χώρα της Απω Ανατολής.

Στις 16 Απριλίου συνέρρευσαν περίπου 1.000 μαθητές και μαθήτριες και έκαναν τιμητική πορεία διαμαρτυρίας στη μνήμη του. Παρά τις προειδοποιήσεις της κυβέρνησης, οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για έναν μήνα προσελκύοντας ολοένα και περισσότερα πλήθη νέων. Στις 13 Μαΐου τρεις χιλιάδες μαθητές ξεκίνησαν απεργία πείνας οχτώ ημερών. Μία εβδομάδα μετά, στις 20 Μαΐου, η κυβέρνηση επέβαλε στρατιωτικό νόμο κατεβάζοντας στους δρόμους στρατό.

Στις 2 Ιουνίου η πλατεία Τιεν Αν Μεν ήταν γεμάτη με ένα άοπλο πλήθος και «με το νόημα που ‘χει κάτι απ’ τις φωτιές». Ηταν μια νίκη συλλογική στον μακρύ δρόμο των κινημάτων εκδημοκρατισμού όπου Γης, αλλά και μια εκπληκτική νίκη του ατόμου σε χώρες με παράδοση αιώνων που το υποτιμούν. Στις ώρες πριν από την αυγή της 4ης Ιουνίου ο Λαϊκός Στρατός, χρησιμοποιώντας αντλίες, πολυβόλα, κλομπ και δακρυγόνα, πυροβόλησε τους άοπλους διαδηλωτές. Θωρακισμένα έπεσαν στην πλατεία συνθλίβοντας μαθητές που κοιμούνταν ακόμα στις σκηνές τους

Η κινεζική κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι «μόνο 300» πέθαναν στην επίθεση. Οι διεθνείς εκτιμήσεις μιλούσαν για πάνω από 3.000. Μετά τη σφαγή περισσότεροι από 1.600 διαδηλωτές συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν, ενώ 27 εκτελέστηκαν. Σήμερα Κίνα και ΗΠΑ ουσιαστικά συνεργάζονται οικονομικά με τη μεταφορά κολοσσών και την ανταπόδοση των κερδών λόγω ενός καθημαγμένου εργατικού δυναμικού.

Οι αναλυτές μιλούν για κινεζοποίηση του καπιταλισμού παγκόσμια. Ο αγώνας των μαθητών απεκδύεται από το περιεχόμενό του και κρίνεται υπό το φως των εξελίξεων που αποφάσισαν άλλοι. Και όσοι ενδιαφέρονται μονάχα για το αίμα που μπορούν να τοκίσουν ιδεολογικά, και όχι για το υπόλοιπο, αυτό που κυοφορεί αλήθειες άβολες, το αίμα που «δεν συμφέρει», μιλάνε ή δεν μιλάνε, ανάλογα με τα κίνητρά τους στην περίπτωση αυτή.

Και μονάχα τα «Κελαηδίσματα της Τιεν Αν Μεν» (της Ουράνιας Γαλήνης) που γράφτηκαν εκείνο το καλοκαίρι έμειναν για να θυμίζουν τον σκοπό. Και τον αγώνα που πάντοτε, μέσα σε ετεροκαθορισμούς, χειραγωγήσεις, φθορές και ιδιοτέλειες, ολοκάθαρος κι άφθαρτος, κάπου στον κόσμο, επιστρέφει:

«Μέσα στη θλίψη μου ακούω τους δαίμονες να στριγκλίζουν.

Κλαίω, όταν οι λύκοι και τα τσακάλια γελούν.

Με δάκρυα θρηνώ τον ήρωα,

όμως σηκώνω ξανά ψηλά το κεφάλι και τραβάω το ξίφος μου».