Τίτλοι τέλους και αρχής

Πλησιάζει άραγε η αρχή του τέλους του διαχωρισμού των ανθρώπων; Κι αν ναι, αυτή είναι η αισιόδοξη ή η απαισιόδοξη οπτική; Κάθε εποχή και διαφορετικοί διαχωρισμοί: πλούσιοι – φτωχοί, βενιζελικοί – βασιλικοί, δεξιοί – αριστεροί, κόκκινοι – πράσινοι – μπλε και ασπρόμαυροι, εμπορικοί – ποιοτικοί. Τώρα, εμβολιασμένοι – ανεμβολίαστοι. Και οι διαμάχες καλά κρατούν.

Κάποιοι, πλέον, για να μη μιλήσουν για διαχωρισμούς, κρύβουν τους λόγους τους πίσω από την έννοια των «επιλογών». Ολα είναι επιλογές, λένε. Κάποιοι σε μια αλλαγή της κατάστασης επιλέγουν να γυρίσουν τα φυλλαράκια τους προς τον ήλιο και να εξελιχθούν, ενώ άλλοι δεν μπορούν να αντέξουν στο ξεβόλεμα και μαραζώνουν. Ομως κι αυτή η θεωρία δεν εμπεριέχει τον μεγαλύτερο διαχωρισμό; Οι ανθεκτικοί και οι αποφασιστικοί πάντοτε θα έχουν το προτέρημα σε έναν κόσμο όπου το μέλλον μας καθορίζεται από την τοποθεσία όπου «ανθίζει» ο καθένας.

Κι αν σε ξεριζώσουν; Τι κάνεις; Εδώ η θεωρία της επιλογής πέφτει σε τοίχο. Αν είσαι παιδάκι 5 χρόνων και αναγκάζεσαι να φύγεις από τον τόπο σου; Τα μπουμπούκια άραγε ριζώνουν πιο εύκολα σε νέο περιβάλλον από τα πιο ώριμα φυτά; Ή μαραίνονται πριν καν ανοίξουν τα πέταλά τους;

Δεν είναι όλα θέμα επιλογών. Και οι διαμάχες και οι διαχωρισμοί για τα μεγάλα και τα μικρά είναι πολύ πιθανό να μην εκλείψουν ποτέ. Το ζήτημα είναι να εκλείψουν οι αιτίες που τα γεννούν: η ημιμάθεια, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία. Πολλοί διατείνονται πως αυτή η εποχή, με την επανάσταση της επιστήμης και την αίσθηση ότι είμαστε όλοι ίσοι απέναντι σε μια τόσο δυσάρεστη συνθήκη όπως είναι η πανδημία, είναι η κατάλληλη για να εξαφανιστούν αυτές οι αιτίες. Οι πιο ρεαλιστές θα πουν πως οι αιτίες αυτές πάντα θα βρίσκουν χώρο να υπάρχουν μέσα στις σημερινές κοινωνίες. Το θέμα είναι να μην ποδοπατήσουμε όσους πέσουν κάποια στιγμή από τα σύννεφα. Αυτή θα είναι μια καλή αρχή για την αλλαγή της νοοτροπίας μας.

Το δυστύχημα είναι πως, ενώ μιλάμε για την αρχή του τέλους μια εποχής, προοιωνιζόμαστε και την καταστροφή της επόμενης, προσπαθώντας να τη σώσουμε από τα ίδια λάθη. Ενας φόβος για το μέλλον που μας κάνει να ξεχνάμε το παρόν. Αλλά η αλλαγή που θέλει ο καθένας μας θα έρθει τώρα, όχι πατώντας έναν διακόπτη, ούτε βλέποντας μπροστά μας τους τίτλους του τέλους ώστε να κάνουμε την επανεκκίνηση που όλοι επιθυμούμε. Τώρα. Αυτό το δευτερόλεπτο είναι οι τίτλοι αρχής και τέλους. Δεν είναι ζήτημα ούτε επιλογής ούτε διαχωρισμού. Είναι ζήτημα επιβίωσης και συμβίωσης.

* πολιτικός επιστήμονας, τραγουδοποιός