Ελληνοτουρκικά γεωπολιτικά θέματα

Ως ενεργός πολίτης, χωρίς να είμαι ειδικός, διερωτώμαι εντούτοις και καταθέτω τις απόψεις μου για την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση:

● Οι μεγάλες δυνάμεις στην πολιτική εν γένει εφαρμόζουν το δόγμα του Μακιαβέλι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», το λεχθέν από τον Ρισελιέ «για την πολιτική η προδοσία είναι θέμα χρονολογίας» και την ιστορική ρήση «ουαί τοις ηττημένοις». Πρόσφατο σχετικό παράδειγμα πώς οι μεγάλες δυνάμεις δρομολογούν τις εξελίξεις είναι ότι, ήδη από την κρίση του Σουέζ, το 1956, η αγγλική MI6 επεσήμανε για τη Συρία ότι θα μετατρεπόταν σε σοβιετικό δορυφόρο (Πόλεμος και Ιστορία, τ. 53, Ιούνιος 2002).

● Σήμερα η νεοοθωμανική μεγαλομανία αμφισβητεί διεθνείς συνθήκες και συγκεκριμένα:

1) Η Συνθήκη της Λωζάννης το 1923 καθορίζει τα ελληνοτουρκικά σύνορα και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Οσον αφορά τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν από την Ιταλία στην Ελλάδα κατά πλήρη κυριότητα και με όρο αποστρατιωτικοποίησης -με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων το 1947- και η Τουρκία ως μη συνυπογράψασα δεν μπορεί να παρεμβαίνει.

2) Η Ελλάδα, βάσει του νόμου 230/1936, έχει αιγιαλίτιδα ζώνη 6 ν.μ. που δύναται να αυξάνει στα 12 (Δίκαιο της θάλασσας). Η χώρα μας από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 έως τον Αύγουστο 2020 δεν είχε κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος, αφήνοντας έτσι τη γείτονα να φαντασιώνεται. Αυτές οι φαντασιώσεις όμως ενισχύθηκαν διότι η χώρα μας με τη Συμφωνία της Μαδρίτης το 1977 απεδέχθη «ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο» και με τη Συμφωνία του Ελσίνκι το 1999 «απεδέχθη συνοριακές διαφορές».

3) Η Ελλάδα έχει διεθνές δικαίωμα να έχει υφαλοκρηπίδα έως 200 ν.μ. και αντίστοιχη Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) έως 200 ν.μ. από την ακτή. Επιπλέον ενημερωνόμαστε ότι «…πάγια πρόβλεψη της UNCLOSS (OHE) είναι ότι τα νησιά έχουν δικαιώματα και επήρεια υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ…».

4) Οι Γερμανοί στρατηγοί Κόλμαν φον ντερ Γκολτς και Οτο Λίμαν φον Σάντερς, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, ως οργανωτές του οθωμανικού στρατού, είχαν τις γνωστές ανθελληνικές τοποθετήσεις («Εφ.Συν.», 24/8/2020 – «Εστία», 10/2/2021). Ο επιτήδειος ουδέτερος συνέχισε και στον Β’ Π.Π. τη βοήθεια προς τη Γερμανία προμηθεύοντάς τη με χρώμιο (έναντι χρυσού). Οι Γερμανοί όμως, το 1942, κατέστρωσαν το σχέδιο «Επιχείρηση Γερτρούδη» σχεδιάζοντας την πτώση της Τουρκίας για να μην ενωθεί με το Αζερμπαϊτζάν και σχηματιστεί ένα Παντουρανικό Μέτωπο, που δεν υλοποιήθηκε (Μάχες και στρατιώτες, έτος 8ο, τ. 45, 2018).

Συμπερασματικά: Ο κ. πρωθυπουργός κληρονόμησε (δεν δημιούργησε) τη χρόνια ελληνοτουρκική διένεξη και σήμερα καλείται να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Η Τουρκία, παρά τις ακρότητες στις οποίες προέβη στο παρελθόν (γενοκτονίες, πογκρόμ κ.λπ.), διαθέτει μια αποτελεσματικότατη διπλωματία και οι δεσμοί της με τη Γερμανία είναι ισχυροί, αν μάλιστα συνυπολογίσουμε τα 5 εκατ. γερμανοποιημένων (στον βαθμό του εφικτού) Τούρκων που ζουν στη Γερμανία.

Οπως όμως η Γερμανία μετά την ενοποίησή της δεν αμφισβητεί τα γερμανο-πολωνικά σύνορα (Οντερ – Νάισε) έτσι και η Τουρκία δεν πρέπει να αμφισβητεί τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Ο κ. πρωθυπουργός καλά έπραξε και επέκτεινε τα χωρικά ύδατα προς τα δυτικά (Ιόνιο) και νότια της Πελοποννήσου στα 12 ν.μ., ας το πράξει όμως και στο Αιγαίο, τον χρόνο που εκείνος κρίνει, διότι, όπως δήλωσε, αυτό είναι αναφαίρετο δικαίωμά μας.

Περαιτέρω η χάραξη ΑΟΖ με την Αίγυπτο είναι θετική ενέργεια, διαβάζουμε όμως στα μίντια («Εφ.Συν.», 10/8/2020, «Π.Θ.», 9/8/2020) ότι υπάρχουν επιφυλάξεις για την έκταση στις ΑΟΖ. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στο όνομα της αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας πρέπει να στηρίξει ουσιαστικά την Ελλάδα και όχι κράτη-μέλη να μπλοκάρουν (Ιταλία, Γερμανία, Ισπανία, Ουγγαρία, Μάλτα) το εμπόριο όπλων προς την Τουρκία («Βήμα», 18/110/2020).

Συνειρμικά, λοιπόν, επιστρέφω στο 1922, οπότε οι σύμμαχοί μας (Γαλλία, Ιταλία) εφοδίαζαν αφειδώς τον Κεμάλ (Σ. Καργάκος, «Η μικρασιατική εκστρατεία», Αθήνα 2021). Η Ε.Ε. θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι τουλάχιστον ηθικά τα σύνορα των κρατών-μελών της είναι κοινά και να βοηθήσει την προάσπιση των συνόρων μας, αν φυσικά παραστεί ανάγκη, με την αποστολή δυνάμεών της.

Η προμήθεια οπλικών συστημάτων (Rafale, φρεγάτες κ.ά.) είναι ευπρόσδεκτη, αλλά είναι μια εμπορική συναλλαγή, όπως εμπορική πράξη είναι και η πώληση υποβρυχίων από τη Γερμανία στην Τουρκία. Επιπρόσθετα, η δήλωση της κ. Μέρκελ («Κ», 29/8/2020) «θα στηρίξουμε τους Ελληνες όπου έχουν δίκιο» αφήνει υπονοούμενα ότι και οι Τούρκοι έχουν κάποιο δίκιο.

Επειδή ιστορικά αναφέρεται ότι έθνος που ξεχνά την Ιστορία του χάνεται, που αυτό άλλωστε αποτελεί τον κύριο λόγο των εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια του αγώνα ανεξαρτησίας μας, επειδή έχουν περάσει περίπου 200 χρόνια από την εποχή που η τσαρική Ρωσία, η Πρωσία και η Αυστροουγγαρία (Μέτερνιχ) με την Ιερή Συμμαχία έσωσαν την οθωμανική αυτοκρατορία, πιστεύω ότι ο κ. πρωθυπουργός, που έχει δείξει ικανότητες επιτυχών χειρισμών, θα εφαρμόσει τελικά το αρχαίο πρόσταγμα: «Ο τολμών νικά».

ΥΓ.: Ο δούκας του Ουέλινγκτον το 1829 είπε: «Η οθωμανική αυτοκρατορία υπάρχει όχι προς όφελος των Τούρκων, αλλά προς όφελος της χριστιανικής Ευρώπης (Φιλίπ Μανσελ, «Λεβάντε», εκδ. Ωκεανίδα, Αθήνα 2012).

*τ. συν/της, δ/ντής ΕΔΣΥ, τ. ΔΙΥ/ΕΣΥ

Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 05/04/2021.