Πρόσφατα πραγματοποιήσαμε στο ITNNewsWebTV το φόρουμ «Στρατηγική διασύνδεση της παραγωγικής βάσης της χώρας με τον τουρισμό», υπό την αιγίδα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Σκοπός του φόρουμ ήταν να διερευνηθεί η δυνατότητα αύξησης της κατανάλωσης των ελληνικών προϊόντων μέσα από τον τουρισμό, όχι μόνο σε τρόφιμα και ποτά, αλλά και σε βιομηχανικά προϊόντα, αναλώσιμα υλικά, υπηρεσίες κ.λπ. Να γνωρίσουν δηλαδή οι επισκέπτες τα ελληνικά προϊόντα και να μεταφέρουν την εμπειρία τους στην πατρίδα τους.
Εμπνευση υπήρξε η μελέτη που υλοποιήθηκε προ τετραετίας για λογαριασμό του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης με αυτό ακριβώς το αντικείμενο, ωστόσο ελάχιστη ή και μηδενική ήταν η ανταπόκριση της πολιτείας στα συμπεράσματα της μελέτης και στις προτεινόμενες δράσεις.
Στο φόρουμ τοποθετήθηκαν περισσότεροι από 100 εκπρόσωποι φορέων, πολιτικοί, μέλη περιφερειακών διοικήσεων, δήμων, στελέχη παραγωγικών ενώσεων, σχεδόν το σύνολο των Επιμελητηρίων της χώρας, εμπειρογνώμονες του τουρισμού κ.ά. Από τις συζητήσεις βγήκαν πολύτιμα συμπεράσματα:
● Καταρχάς άπαντες συμφωνούν ότι χρειάζεται να διασυνδεθεί η παραγωγική βάση της χώρας με το εγχώριο τουριστικό προϊόν. Το τουριστικό μοντέλο της χώρας ούτως ή άλλως βρισκόταν σε φάση μετεξέλιξης για πολλούς λόγους, όμως φαίνεται πως η πανδημία επισπεύδει τις εξελίξεις.
● Με τις κατάλληλες κινήσεις η παρούσα κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία για την ανάπτυξη ενός νέου τουριστικού μοντέλου, πιο αποδοτικού οικονομικά, συμβατού με τις σύγχρονες απαιτήσεις βιωσιμότητας και αειφορίας, το οποίο παράλληλα μπορεί να λειτουργήσει και ως μοχλός ώθησης των ελληνικών προϊόντων.
● Η διασύνδεση της παραγωγικής βάσης με τις τουριστικές επιχειρήσεις είναι μια win-win υπόθεση, καθώς θα προσφέρει στην ποιότητα του τουριστικού προϊόντος και θα έχουμε μια σημαντική άνοδο στην παραγωγή, ακόμα και σε περιοχές που δεν αποτελούν τουριστικό προορισμό εντός της χώρας. Με τη διασύνδεση ο τουρισμός ακόμα και σε αυτές τις περιοχές μπορεί να στηρίξει σημαντικά την περιφερειακή ανάπτυξη και την απασχόληση.
Τα κύρια προβλήματα που αναφέρθηκαν για την επίτευξη του στόχου της διασύνδεσης, συμφωνούν με τα όσα περιγράφει η μελέτη, γεγονός που, δυστυχώς, επιβεβαιώνει πως τέσσερα χρόνια μετά δεν έχουν αξιοποιηθεί τα συμπεράσματά της. Ειδικότερα:
● Ο μεγαλύτερος όγκος αγροτικής παραγωγής βρίσκεται στην ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ οι τουριστικοί προορισμοί με τη μεγαλύτερη δυναμική είναι το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη. Απαιτούνται επομένως παρεμβάσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
● Υπάρχει έλλειψη οργάνωσης στον πρωτογενή τομέα, με αποτέλεσμα να μη δίνεται η δυνατότητα τροφοδοσίας των ξενοδοχείων σε σταθερούς ρυθμούς, σε ευρεία γκάμα προϊόντων και με ανταγωνιστικές τιμές.
● Ο τρόπος πληρωμής των τουριστικών επιχειρήσεων (πολύμηνες επιταγές) αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα συνεργασίας με τους παραγωγούς-προμηθευτές αγροτικών προϊόντων.
● Η επιλογή εισαγόμενων προϊόντων από τον τουριστικό κλάδο γίνεται λόγω της μη ικανοποίησης της ζήτησης από εγχώρια προϊόντα και για λόγους χαμηλότερου κόστους.
Η διασύνδεση του τουρισμού με τον αγροδιατροφικό τομέα και τη βιομηχανία της χώρας έχει δύο βασικές διαστάσεις: αυτήν της επιχείρησης (διασύνδεση τουριστικής επιχείρησης με την τοπική οικονομία) και αυτήν του τουριστικού κλάδου (διασύνδεση τουρισμού με τον αγροδιατροφικό τομέα και τη βιομηχανία).
Σε τοπικό επίπεδο έχουν υπάρξει πρωτοβουλίες σε αρκετές περιφέρειες με θετικά αποτελέσματα, ιδίως σε αυτές που συμπίπτει να έχουν αγροτική παραγωγή και να αποτελούν τουριστικό προορισμό, όπως η Κρήτη και η Κεντρική Μακεδονία.
Οι προσπάθειες ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις εξαντλούνται εντός των ορίων των περιφερειών και δεν επεκτείνονται σε άλλες περιοχές. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η σύσταση ενός κεντρικού φορέα στον οποίο θα συμμετέχει το Δημόσιο και οι κεντρικοί φορείς των εμπλεκόμενων κλάδων.
Το πλέον, όμως, βασικό συμπέρασμα είναι η επιτακτική ανάγκη για γρήγορες αποφάσεις. Δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος. Το τουριστικό προϊόν της χώρας χρειάζεται αναδιάρθρωση και να διασυνδεθεί με την εγχώρια παραγωγή σε όλους τους τομείς, για την ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση του ΑΕΠ και την αναπτέρωση της οικονομικής δραστηριότητας σε όλη την επικράτεια, ώστε να δυναμώσουν οικονομικά οι τοπικές κοινωνίες και να ξαναζωντανέψουν περιοχές της χώρας με τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας.
*Δημοσιογράφος, διευθυντής Mact Media Group
