Να προστατέψουμε τα παιδιά, τους το οφείλουμε…

To κουβάρι ξετυλίγεται κάθε μέρα όλο και πιο πολύ και βγάζει στο φως όλη την εγκληματικότητα που κρυβόταν για χρόνια. Αφού έχει βουίξει ο τόπος, εμφανίστηκε επιτέλους και η υπουργός Πολιτισμού και παραδέχτηκε ότι ένας από τους κατηγορούμενους είναι ένας επικίνδυνος άνθρωπος. Επικίνδυνοι άνθρωποι είναι και όσοι συγκαλύπτουν, θα της πω εγώ.

Δεν υπονοώ ότι η υπουργός Πολιτισμού συγκάλυπτε, όμως εδώ και μέρες συμπεριφέρεται λες και όλα αυτά που συμβαίνουν δεν την αφορούν. Ποιος διόρισε τον συγκεκριμένο άνθρωπο στην θέση που ήταν; Και αν δεν τον ήξερε προσωπικά, γιατί τον διόρισε; Ποιος της είπε να τον διορίσει; Ποιος τον ήξερε; Και γιατί αυτόν και όχι κάποιον άλλο; Γιατί ακυρώθηκε o διαγωνισμός και έγινε αυθαίρετος διορισμός του; Ήταν λοιπόν τόσο ανυπέρβλητο το ταλέντο του; ‘H μήπως τόσο ισχυρές οι γνωριμίες του, ώστε να ακυρώνει οποιαδήποτε προσπάθεια να διοριστεί ο πιο άξιος; Πόσο ελέγχθηκε πριν διοριστεί; Τόσο άμεμπτος φαινόταν; Τόσο υπεράνω κάθε υποψίας;

Kαι όσα ακούγονται εδώ και χρόνια για τη συμπεριφορά του, γιατί αγνοήθηκαν; Δεν γνώριζαν γιατί αποπέμφθηκε από μια συγκεκριμένη δραματική σχολή για ανάρμοστη συμπεριφορά; Δεν ήλεγξε κανείς τη δράση του; Δεν έδωσαν καμμιά σημασία στις φήμες; Βρίσκω δύσκολο να πιστέψω πως η δράση αυτού του ανθρώπου που λέγεται ότι ξεκίνησε σύμφωνα με δημοσιεύματα γύρω στο 1990, μπόρεσε να συγκαλυφθεί τόσο καλά και για τόσα χρόνια. Τι άραγε έχει κάνει όλα αυτά τα χρόνια; Θα βγει άραγε ποτέ στο φως το μέγεθος της δράσης του;

Σαφώς ο καθένας πράττει κατά συνείδηση, αλλά κάποιος πρέπει να λογοδοτήσει για τα προνόμια που δόθηκαν στον συγκεκριμένο άνθρωπο, ακόμα και αν χρειαστεί να φτάσουμε μέχρι την κορυφή. Γιατί όταν τα εγκλήματα είναι τόσο ειδεχθή, πρέπει όλοι να αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν, τίποτα λιγότερο. Και δεν ξέρω αν κάποια από τα εγκλήματα είχαν διαπραχθεί εναντίον των δικών τους παιδιών, αν θα κρατούσαν τη συγκεκριμένη στάση. Γιατί δυστυχώς η φωτιά καίει εκεί που πέφτει και αυτό είναι μια πικρή αλήθεια.

Δεν μου κάνει εντύπωση που ένας ένας εμφανίζονται δημόσια και δηλώνουν ότι δεν ήξεραν. Ούτε μου κάνει εντύπωση ότι «νίπτουν τας χείρας τους» σαν νέοι Πόντιοι Πιλάτοι. Θα έπρεπε να το περιμένουμε. Κανένας δεν θέλει να συνδέσει το όνομά του με έναν παιδόφιλο. Φωτογραφίες εξαφανίζονται, ονόματα σβήνονται και όλοι δηλώνουν άγνοια κατηγορώντας το δράστη ότι τους εξαπάτησε και αυτούς. Και μπορεί πράγματι να είναι αλήθεια ως ένα βαθμό. Όταν όμως έχει αρχίσει να βουίζει ο τόπος και εσύ εξακολουθήσεις να υποβιβάζεις το γεγονός, τότε υπάρχει θέμα σοβαρό. Και τα περί άγνοιας δεν πείθουν κανένα. Και κάποιος τέλος πάντων πρέπει να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για ό,τι έγινε. Γιατί οι ευθύνες δεν γίνεται να μπουν κάτω από το χαλί.

Τι θα πούμε σε όλα αυτά τα παιδιά που κακοποιήθηκαν σεξουαλικά όλα αυτά τα χρόνια; Ότι δεν γνωρίζαμε; Κάποια έχουν την ψυχή, τη δύναμη και τη γενναιότητα να βγουν μπροστά και να μιλήσουν κοιτάζονταν κατάματα το τραύμα τους. Μακάρι να εμφανιστούν όλα τα παιδιά που κακοποιήθηκαν σεξουαλικά και να κινηθούν δικαστικά. Φοβάμαι ότι είναι πολλά, πάρα πολλά. Όσο περισσότερα στόματα ανοίξουν, τόσο πιο εύκολα θα τιμωρηθεί ο υπεύθυνος, και ο κάθε υπεύθυνος, όπως του αξίζει. Όχι ότι θα αλλάξει ό,τι έγινε. Αλλά θα είναι μια δικαίωση για αυτά τα παιδιά που μαρτύρησαν στα χέρια του.

Δυστυχώς τα παιδιά που κακοποιήθηκαν δεν προστατεύθηκαν. Κανένας δεν τους μίλησε για το πως αποφεύγονται συγκεκριμένοι άνθρωποι. Για το πως να θωρακίζονται απέναντι σε όσους θέλουν να τα εκμεταλλευτούν σεξουαλικά. Για το πως κάποιος μπορεί να εκμεταλλευτεί τη θέση του, τη λάμψη του, τη φήμη του, την εμπιστοσύνη και το σεβασμό που ένα παιδί μπορεί να του δείξει, για να χειραγωγήσει, να κακοποιήσει σεξουαλικά, να τραυματίσει ανεπανόρθωτα.

Εκεί θα πρέπει λοιπόν να στραφούμε. Να προστατέψουμε τα παιδιά με τη σωστή ενημέρωση στα σχολεία. Γιατί τα φορτώνουμε με ένα σωρό γνώσεις, αλλά δεν τα μαθαίνουμε το πιο σημαντικό, το πως να προστατεύουν τον εαυτό τους, πως να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο, πως να μην εμπιστεύονται τον κάθε άνθρωπο που τα πλησιάζει με χαμόγελο. Γιατί ένα χαμόγελο δεν σημαίνει και καλές προθέσεις. Και ο κίνδυνος υπάρχει παντού. Είναι άλλωστε γνωστό ότι πολλοί από τους παιδόφιλους κινούνται σε χώρους που υπάρχουν παιδιά και ασκούν επαγγέλματα που τους φέρνουν σε καθημερινή επαφή με παιδιά.

Oργανώστε προγράμματα που δεν θα περιοριστούν σε μια δίωρη ομιλία, τώρα που έχει δημιουργηθεί μεγάλο θέμα, για να ξεχαστούν, όταν ο θόρυβος κοπάσει. Τα παιδιά χρειάζεται να ξέρουν πως να προστατεύουν τον εαυτό τους και να αναγνωρίζουν την ύποπτη συμπεριφορά του ανθρώπου που θέλει να τα βλάψει. Και να αποφεύγουν τις κακοτοπιές, όσο μπορούν.

Και πρέπει μαζί με τα παιδιά να εκπαιδευτούμε όλοι μας, για να αναγνωρίζουμε τα σημάδια, είτε είμαστε δάσκαλοι είτε είμαστε γονείς. Να μπορούμε να καταλάβουμε, όταν ένα παιδί χρειάζεται τη βοήθειά μας και τη ζητάει με τον τρόπο του και να είμαστε εκεί γι’ αυτό. Να μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα βουβά σημάδια που δεν μεταφράζονται σε λέξεις. Για τα παιδιά απαγορεύεται «να νίπτουμε τας χείρας μας» μπροστά σε τέτοια ειδεχθή εγκλήματα. Οφείλουμε να τα προστατέψουμε. Και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο.

*Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο.