Η πόλη χωρίς πολίτες

Η αναποτελεσματικότητα και η κακή διαχείριση της πανδημίας, οι αντικρουόμενες εξαγγελίες, τα ελλιπή μέτρα και η καταπάτησή τους, πρωτίστως από εκείνους που τα επιβάλλουν, η ανασφάλεια εξαιτίας των χειρισμών, κατάφεραν να μας περιορίσουν στα σπίτια μας, φοβισμένους, ενοχικούς και υπόλογους απέναντι σε μια ευθύνη που δεν μας αντιστοιχεί.

Απογυμνωμένοι από τα χαρακτηριστικά τού «φύσει πολιτικού ζώου», ζούμε σε οικιακή απομόνωση, μακριά από τον πολιτικό βίο, «αφρήτορες», «αθέμιστοι» και «φαύλοι». Ενδιαφερόμαστε μόνο για το σαρκίο μας, για τη βιολογική ζωή μας. Θυσιάσαμε την κοινωνική ζωή, τους φίλους και συγγενείς μας, ακόμη και τα συναισθήματά μας παρέλυσαν μπροστά στην τρομοκρατία της νόσησης, του θανάτου.

La vita nuda, η χωρίς πολιτικό βίο γυμνή ζωή, λέει ο Αγκάμπεν*, και ο φόβος μήπως τη χάσουμε δεν μας ενώνει, αλλά μας τυφλώνει και μας χωρίζει.

Μόνον η τυραννία, λέει, μπορεί να θεμελιωθεί πάνω στον φόβο της απώλειας της ζωής, μόνον ο τερατώδης Λεβιάθαν με το γυμνό σπαθί του μπορεί να επιβάλει την κυριαρχία του.

Κυριαρχία κατά την οποία παρατηρούνται συνεχείς εξαιρέσεις, από την τήρηση των εντολών και των νόμων, του ίδιου του εντολέα και νομοθέτη, αλλά που ταυτόχρονα υποχρεώνει τον άνθρωπο με τη «γυμνή ζωή» να υπακούει και να τηρεί τις εντολές κι αν του έχει απομείνει λίγο κουράγιο υπό και από την απειλή της μοιραίας τιμωρίας, μπορεί να αγανακτεί «κατά μόνας», στο σπιτάκι του… ακίνδυνα.

Οι έννοιες της πόλης, του πολίτη με το πολιτικό δικαίωμα του συνέρχεσθαι, της αμφισβήτησης και πολύ περισσότερο της ομαδικής αντίδρασης εμπίπτουν στην απόφαση του αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, στο ΦΕΚ 5046 περί δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων και άλλων παρόμοιων αποφάσεων, για την καταπάτηση των οποίων ευθύνονται, κυρίως, οι πρώτοι διδάξαντες.

*Τζόρτζιο Αγκάμπεν Riflessioni sulla peste (27.3.2020)

**συγγραφέας, τ. περ/κής δ/ριας Εκ/σης Θεσσαλίας

Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 15/02/2021.