Το νέο πανεπιστήμιο: από τους πολλούς για τους πολλούς

Ολίγοι στο Μαρούσι, ολίγιστοι στο Σύνταγμα, από την ακαδημαϊκή και πολιτική τάξη, αυθεντικοί εκπρόσωποι της οικονομικής ολιγαρχίας, της μιντιοκρατίας και των συστημικών τραπεζών, για να διαδηλώσουν την εναντίωσή τους στις νομοθετικές πρωτοβουλίες του υπουργού Παιδείας Αριστείδη Μπαλτά.

Οι συγκεντρωθέντες «ανέδειξαν» ως «εκπρόσωπο Τύπου» τον Αδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος στην πρώτη σχετική δήλωσή του, αφού εξέφρασε τη βαθιά απογοήτευσή του για τη μη μαζική συμμέτοχη, κατέληξε στο συμπέρασμα περί αφύπνισης της αστικής τάξης. Ταξικοποίησε, δηλαδή, περιέργως γι’ αυτόν, τα προβλήματα στην Παιδεία, κάτι που πασχίζουμε να αποδείξουμε από το 2010, όσοι στρατευτήκαμε στην προσπάθεια για την αποτίναξη των νόμων Διαμαντοπούλου και Αρβανιτόπουλου από τους πανεπιστημιακούς χώρους.

Αμεση ήταν η απάντηση από τον Τάσο Παππά: «Ο κ. Γεωργιάδης και οι άλλοι που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία κατά της πολιτικής Μπαλτά και επενδύουν στην αφύπνιση των αστών όφειλαν να γνωρίζουν ότι η αστική τάξη δεν κατεβαίνει σε διαδηλώσεις. Η κουλτούρα του πεζοδρομίου δεν ανήκει στις αξίες της. Δεν κινητοποιείται γιατί δεν χρειάζεται» (Σοβιετικού τύπου παιδεία; «Η Εφημερίδα των Συντακτών», 16-17/5/2015).

Θα προσθετά ότι ύστερα από πολύχρονη μνημονιακή οικονομική πολιτική ύφεσης και αποπληθωρισμού δεν υφίσταται πλέον αστική τάξη.

Προσεγγίζοντας κοινωνιολογικά την ταξική διαστρωμάτωση στη χώρα, θα λέγαμε ότι το 10% της ολιγαρχίας, που ελέγχει το 53% του εθνικού πλούτου, στέκεται απέναντι στα εκατομμύρια των φτωχοποιημένων, πρώην αστών, και των φτωχών.

Αυτές οι κοινωνικές τάξεις ανέδειξαν στη διακυβέρνηση τον ΣΥΡΙΖΑ. Ισως είναι η πρώτη φορά μετά το 1950 που κυβέρνηση εκπροσωπεί αυθεντικά τα συμφέροντα των λαϊκών στρωμάτων.

Επειδή οι ολίγοι του Μαρουσιού και οι ελάχιστοι του Συντάγματος υπεραμύνονται της ακαδημαϊκής ευταξίας, με προκαλούν να υπενθυμίσω το εξής: Ο νόμος Διαμαντοπούλου, στην πρώτη «εφαρμογή» του, προέβλεπε «οργανωτικές επιτροπές» διεξαγωγής των εκλογών για τα εσωτερικά μέλη των «συμβουλίων», τα μέλη των οποίων επιτροπών διορίζονταν(!) άμεσα από τον υπουργό Παιδείας, δίκην κυβερνητικών ή στρατιωτικών επιτρόπων (1967-1974).

Εντρομος ο εκλεκτός συνάδελφος Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, παρά το γεγονός ότι οι νομοθετικές πρωτοβουλίες του το 2012 ουσιαστικά διευκόλυναν την «εφαρμογή» του νόμου Διαμαντοπούλου (βλ. ηλεκτρονική ψηφοφορία κ.λπ.), απέσυρε τη ρύθμιση αυτήν.

Η «ιστορική», πλέον, αυτή αναφορά αφιερώνεται εξαιρετικά όχι στους πολιτικούς, αλλά στους αγαπητούς συναδέλφους καθηγητές τής κατά της πολιτικής Μπαλτά «κίνησης».

Ο εκλεκτός συνάδελφος Αριστείδης Μπαλτάς έθεσε ήδη υπό διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την ανασύνταξη των πανεπιστημίων.

Θα επαναλάβω, μέσα από τις φιλόξενες στήλες της «Εφημερίδας των Συντακτών», τα τρία κορυφαία σημεία του:

►Κατάργηση των «συμβουλίων», τα «εξωτερικά» μέλη των οποίων κυρίως εκπροσωπούσαν γνήσια την κοινωνική και οικονομική ολιγαρχία του 10%.

►Οργανωτική επάνοδος του πανεπιστήμιου των ομάδων στη θέση του πανεπιστημίου των καθηγητικών ελίτ (συμμέτοχη φοιτητών και εργαζόμενων στη διοίκηση). Το πανεπιστήμιο των ομάδων υπήρξε πολιτικό αποτέλεσμα του Μαΐου του 1968 στη Γαλλία και της κυβέρνησης του Βίλι Μπραντ στη Γερμανία (1969-1974).

►Επαναφορά του πανεπιστημιακού ασύλου, ως ιστορικής κατάκτησης των πανεπιστημιακών δημοκρατικών και κοινωνικών αγώνων. Η διαβούλευση πρέπει να έχει βραχύ χρόνο και το νομοσχέδιο να ψηφιστεί τάχιστα από την πλειοψηφία της Βουλής. Είναι ζήτημα ύπατου πολιτικού συμβολισμού.

«Προβλήματα», τα οποία προκύπτουν από τη «δράση μη νομιμοποιημένων μειοψηφιών» ή από «φαινόμενα συναλλαγής» θα τα επιλύσει η δημοκρατικώς λειτουργούσα ακαδημαϊκή κοινότητα.

«Προβλήματα συναλλαγής και αδιαφάνειας» εμφανίζονται, ως γνωστόν, και στην αντιπροσωπευτική-κοινοβουλευτική εκλογική διαδικασία καθώς και στην εσωκομματική δημοκρατία.

Προτείνετε, άραγε, την κατάργηση των ευρύτερων δυνατόν εκλογικών σωμάτων στο πολιτικό μας σύστημα ή στην εσωτερική λειτουργία των κομμάτων;

Η κοινωνική και οικονομική ολιγαρχία αντιλαμβάνεται, χάριν των τέκνων της, τα πανεπιστήμια ως ιδεολογικό μηχανισμό εξουσιαστικής επιβολής πολιτικών και συμφερόντων, ισχυρότερο ίσως από άλλους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους. Γι’ αυτό και αντιστέκεται διά των εκπροσώπων της με πείσμα και φανατισμό, σθεναρότερα έναντι άλλων ρυθμίσεων (π.χ. σωφρονιστικό σύστημα, φυλακές τύπου Γ’ από τον εκλεκτό συνάδελφο υπουργό Δικαιοσύνης Νίκο Παρασκευόπουλο).

Η δημοκρατική κοινωνική πλειοψηφία το γνωρίζει αυτό πορευόμενη, και διά των εκπροσώπων της, με φρόνημα ανένδοτο και αταλάντευτο.

*καθηγητής της Πολιτικής Κοινωνιολογίας, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου