4η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2020. Ξυπνήσατε. Ηπιατε τον πρώτο καφέ της μέρας. Χουχούλιασμα ή βόλτα στα μαγαζιά που είχαν ξεκινήσει τις μεθεόρτιες προσφορές; Συμβιβαστήκατε με θάλασσα, σουλάτσο στα καταστήματα, καφεδάκι, κινηματογράφο…
Αυτή η αναπόληση μπορεί να σας βοηθήσει να αντιληφθείτε το μέγεθος των απτών αλλαγών που συνέβησαν τους προηγούμενους μήνες. Οι αόρατες όμως είναι διαφορετική ιστορία. Εμφανίζονται αργά, προμελετημένα και μεθοδευμένα, ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα τους… αρμόδιους, τους υπεύθυνους και τους άρχοντες του πλούτου.
Σήμερα, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι σε πολλά μικρομάγαζα τα ρολά θα ανέβουν μόνο για να μαζέψει ο μαγαζάτορας τα πράγματά του. Ελάχιστοι περιμένουν ότι οι τράπεζες θα πάψουν να είναι «αστυνόμοι». Πολλοί έχουν συμβιβαστεί με την ιδέα της εργασίας-προνόμιο. Ολοι βιώνουν το τι σημαίνει να ζεις σε ένα κράτος που προσπαθεί να διαφεντέψει τη σκέψη και με μια κυβέρνηση που αρέσκεται στα τελεσίγραφα.
ΑΣ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ με τις αλλαγές στην καθημερινότητα. Πριν από τον κορονοϊό, οι μάσκες, τα γάντια και τα αντισηπτικά ήταν καταχωνιασμένα. Σήμερα είναι στη βιτρίνα. Πωλούνται πανάκριβα καθώς για κάποιους ακόμα και το πιο απλό «αξεσουάρ» της πανδημίας, η μάσκα, μπορεί να σε κάνει να… ξεχωρίζεις. Από τη μία μέρα στην άλλη στη ζωή μας εισέβαλαν άγνωστα ονόματα: Moderna, Biontech, Astra Zeneca, Pfizer, Sputnik V… Ονόματα που όμοια με τις μηχανές του Νομισματοκοπείου κόβουν χρήμα.
Ολοι γνωρίζουν ότι στα ταμεία των εταιρειών που εμπλέκονται με την οικονομία του εμβολίου θα εισρεύσουν την επόμενη πενταετία εκατοντάδες δισ. ευρώ. Πρόσφατα διάβασα την ιστορία του Λο Χιτίνγκ, που σε ένα μήνα έγινε πλουσιότερος κατά ένα δισ. δολάρια. Πρόκειται για τον πλουσιότερο άνθρωπο της Σιγκαπούρης και συνιδρυτή της Mindray, μιας εταιρείας που κατασκευάζει μεταξύ άλλων αναπνευστήρες και προμηθεύει σε πάνω από 100 χώρες.
Ο επικεφαλής της Amazon Τζεφ Μπέζος, της Microsoft Στιβ Μπάλμερ, ο ιδρυτής του Zoom Ερικ Γιουάν και πολλοί ακόμα μεγιστάνες της ψηφιακής οικονομίας βλέπουν τα «κοκόρια τους να γεννούν». Ο τζίρος της Amazon το τρίτο τρίμηνο του 2020 ξεπέρασε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Δίπλα σε αυτούς και οι διανομείς όπως η Deutsche Post, στην οποία ανήκει η DHL, που αναμένει ρεκόρ κερδών για το 2020. Η Microsoft και το Zoom, που πουλούν λογισμικό για τηλεδιασκέψεις, έχουν κάθε λόγο να… προσκυνούν τη θεά πανδημία. Οι πωλήσεις τους εκτοξεύτηκαν. Η αμερικανική εταιρεία Zοοm ξεπέρασε τα 300 εκατομμύρια χρήστες, τριπλασίασε τους επαγγελματίες πελάτες της και κατάφερε να διπλασιάσει τον τζίρο της σε πάνω από 622 εκατομμύρια δολάρια.
Φυσικά μεταξύ των κορυφαίων του χορού είναι και οι Μίδες του διαδικτυακού τζόγου. Τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια κέρδισαν τους τελευταίους μήνες τεράστιο αριθμό νέων πελατών που εκτίναξαν τα κέρδη και τον τζίρο τους. Στους μεγάλους κερδισμένους και οι κολοσσοί της διαδικτυακής ψυχαγωγίας, όπως η Netflix.
Η ΖΩΗ εγκλωβίστηκε σε ένα κινητό. Μια συσκευή που για τις εταιρείες τηλεπικοινωνίας αντιπροσώπευε ένα χρυσοφόρο εργαλείο. Από το πουθενά προέκυψε και το 5G που το κατάπιαμε σαν παυσίπονο.
Από το καρναβάλι της απληστίας δεν θα μπορούσαν να λείπουν και όσοι ασχολούνται με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αυτοί που κερδίζουν βρέξει – χιονίσει και που όταν κάτι «στραβώσει» έχουν προέδρους, καγκελάριους και πρωθυπουργούς για ναυαγοσώστες. Οι τραπεζίτες είδαν τις προμήθειες από τις διαδικτυακές συναλλαγές να εκτινάσσονται. Τα «επενδυτικά» κεφάλαια διαχείρισης οφειλών κατέγραψαν θεαματική αύξηση κερδών, αφού ως γνωστόν τα «όρνια» τρέφονται με κουφάρια. Πριν δυο βδομάδες έγραφα για την «Encore Capital», τον μεγαλύτερο αγοραστή χρέους στις ΗΠΑ, που ανακοίνωσε τον Αύγουστο ρεκόρ κερδών τριμήνου.
Αφησα για το τέλος κάποιους που… κρύβονται, που για αυτούς η πανδημία ήταν ένα απρόσμενο θαύμα. Τους υπερχρεωμένους οικονομικούς κολοσσούς από τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Κίνα, τη Γερμανία, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία. Αυτοί, σύμφωνα με το ΔΝΤ, στο τέλος του 2019 είχαν συνολικά χρέη 51 τρισ. δολάρια, εκ των οποίων το 25% είχε χαρακτηριστεί υψηλού ρίσκου. Σήμερα, μάνατζερ και μέτοχοί τους κοιμούνται ήσυχοι γιατί οι πολιτικές ελίτ έχουν απλώσει δίχτυ προστασίας.
Ο κορονοϊός λειτούργησε ως εργοστάσιο παραγωγής… ανισοτήτων. Στις ΗΠΑ, μέχρι τα μέσα Μαΐου γύρω στα 50 εκατ. Αμερικανοί έχασαν τη δουλειά τους. Στο ίδιο διάστημα η περιουσία των Αμερικανών πολυεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 282 δισ. δολάρια (70 δισ. προέρχονταν από τις επιστροφές φόρων).
ΤΟ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ενδιαφέρον των προέδρων και των πρωθυπουργών γύρισε την ανθρωπότητα δεκαετίες πίσω. Οι γυναίκες βλέπουν την πρόοδο ως προς την ισότητα των φύλων να ανατρέπεται και το κόστος μετριέται σε τρισεκατομμύρια. Ο αριθμός των ανθρώπων που πάσχουν από οξεία πείνα έχει διπλασιαστεί στα 265 εκατομμύρια. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθούν και 300 εκατομμύρια που, σύμφωνα με την «Global Alliance for Improved Nutrition», περιόρισαν την τροφή τους και πλέον δεν έχουν τις απαραίτητες βιταμίνες και μέταλλα για να παραμείνουν υγιείς.
Το «World Institute for Development Economics Research» υπολόγισε ότι η πτώση του ΑΕΠ κατά 5% θέτει επιπλέον 85 εκατομμύρια άτομα σε ακραία φτώχεια και με μείωση 10% ο αριθμός εκτοξεύεται στα 180 εκατομμύρια. Δύο δισεκατομμύρια άτυπα εργαζόμενοι παγκοσμίως που είναι «αόρατοι» από τους πολιτικούς χαρακτηρίζονται ως τα πιο ευάλωτα θύματα της φτώχειας και της πείνας. Η αποδιοργάνωση των εργασιακών σχέσεων δημιούργησε στρατιές από «ευέλικτους» εργαζόμενους οι οποίοι στη διάρκεια της πανδημίας αφέθηκαν στο έλεος της τύχης. Εκατομμύρια μικροεπιχειρηματίες του λιανεμπορίου φλερτάρουν με τη χρεοκοπία. Εκατοντάδες εκατομμύρια μεσαία στελέχη είναι είτε άνεργοι είτε προετοιμάζονται να ακούσουν τελεσίγραφα για τις αποδοχές τους.
Η πανδημία αποκάλυψε την υποκρισία και την επιλεκτική ευαισθησία των πολιτικών. Οι άνθρωποι το αντιλαμβάνονται και οι λαϊκιστές της Ακροδεξιάς που παραμονεύουν ετοιμάζονται να διεκδικήσουν μερίδιο.
ΥΓ.: Χρησιμοποίησα οικονομικά στοιχεία από τη διεθνή οικονομία, γιατί εδώ έχει απλωθεί το πέπλο της προσοδοφόρας σιωπής.
* Δημοσιογράφος, συγγραφέας
