• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.9°C
    2 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 16.1°C
    1 BF
    88%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 10.0°C / 17.2°C
    3 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.1°C / 10.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 13.3°C
    2 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 3.3°C / 16.0°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.0°C / 17.8°C
    2 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    3 BF
    94%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    3 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    3 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.0°C / 13.3°C
    1 BF
    100%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 13.9°C
    3 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 18.0°C
    2 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 13.9°C
    2 BF
    82%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 13.3°C
    2 BF
    97%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    93%
Για τη θεωρία και την πράξη στην εκπαίδευση
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τη θεωρία και την πράξη στην εκπαίδευση

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οταν η Ν.Δ. κλιμακώνει τη νεοφιλελεύθερη επίθεσή της στα κοινωνικά δικαιώματα, δεν αρκεί ως απάντηση ο καταγγελτικός λόγος των δυνάμεων της εργασίας και του σοσιαλισμού. Αντίθετα, απαιτείται η κατάθεση προτάσεων προγραμματικού χαρακτήρα που θα στοχεύουν όχι μόνο στην επαναφορά των κατακτήσεων του παρελθόντος, αλλά θα ανοίγουν τον δρόμο σε βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές στην κατεύθυνση της ολόπλευρης εξυπηρέτησης των κοινωνικών αναγκών.

Από αυτήν την επίθεση δεν ήταν δυνατόν να ξεφύγει η εκπαίδευση. Αφού, από την αρχή της θητείας της, η κ. Κεραμέως επετέθη ποικιλότροπα στην εκπαιδευτική κοινότητα, πρόσφατα επέλεξε να στοχοποιήσει την επαγγελματική εκπαίδευση και να επιχειρήσει την κατεδάφισή της. Πρόκειται για ένα πεδίο στο οποίο η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε με το πρόγραμμα «Μια νέα αρχή στα ΕΠΑΛ» να δημιουργήσει ένα ανθρώπινο και αισιόδοξο –ως προς τις προοπτικές και την πολλαπλότητα των επιλογών του– πλαίσιο επαγγελματικής εκπαίδευσης για τα παιδιά που το ακολουθούν και τους εκπαιδευτικούς που το υπηρετούν.

Σήμερα αρκεί η υπεράσπιση αυτής της κατάκτησης; Η γνώμη μου είναι πως όχι. Η εκπαιδευτική κοινότητα πρέπει να επαναφέρει στην επικαιρότητα ως θεμελιακό στόχο της τον έναν και μοναδικό τύπο Λυκείου, αυτόν της θεωρίας και πράξης.

Ο άνθρωπος έγινε άνθρωπος χρησιμοποιώντας εργαλεία. Ανθρωπος και εργαλείο γεννήθηκαν ταυτόχρονα και είναι άρρηκτα συνδεδεμένα ο ένας με το άλλο. Ενας, σχετικά ανώτερα, ανεπτυγμένος ζων οργανισμός έγινε άνθρωπος εργαζόμενος με φυσικά αντικείμενα. Με αυτήν τη χρήση τους τα αντικείμενα έγιναν εργαλεία. Ο Μαρξ στο «Κεφάλαιο», σημείωσε σχετικά: «Η χρήση και η κατασκευή εργαλείων εργασίας […] χαρακτηρίζει ιδιαζόντως τη διαδικασία της ανθρώπινης εργασίας και γι’ αυτόν το λόγο ο Βενιαμίν Φραγκλίνος όρισε τον άνθρωπο ως ένα tool making animal».

Το προ-ανθρώπινο ον, που εξελίχθηκε σε άνθρωπο, κατάφερε να εξελιχθεί με αυτό τον τρόπο γιατί διέθετε ένα ειδικό όργανο, το χέρι. Το χέρι είναι το ουσιώδες όργανο του πολιτισμού, ο θεμέλιος λίθος του εξανθρωπισμού μας. Το χέρι απελευθέρωσε το μυαλό του ανθρώπου και παρήγαγε την ανθρώπινη συνείδηση.

Οι άνθρωποι δεν άρχισαν να κατασκευάζουν και να χρησιμοποιούν εργαλεία ορμώμενοι από κάποιο έμφυτο ένστικτο. Αυτά τα έμαθαν με τη δοκιμή και την πλάνη. Με τη χρήση εργαλείων τίποτα δεν είναι πια αδύνατον. Δεν έχουμε παρά να βρούμε το κατάλληλο εργαλείο για να πετύχουμε αυτό που στο παρελθόν ήταν ανέφικτο.

Το ραβδί δεν είναι πλέον μόνο ένα κομμάτι ξύλο. Εχει προστεθεί μια λειτουργία, η οποία τώρα γίνεται το ουσιαστικό του περιεχόμενο. Ο αυθόρμητος πειραματισμός –η «σκέψη με τα χέρια», που προηγείται κάθε σκέψης καθ’ εαυτήν– αρχίζει να μετατρέπεται σε σκόπιμη σκέψη. Κάθε σκέψη πια δεν είναι τίποτα άλλο από μια συντομευμένη μορφή πειραματισμού, που έχει μεταφερθεί από τα χέρια στον εγκέφαλο. Τα αμέτρητα πειράματα που προηγήθηκαν έπαψαν να είναι μνήμη, έγιναν πείρα.

Οραματιζόμαστε, λοιπόν, μια εκπαίδευση που συμβάλλει στην άμβλυνση των στερεοτύπων, συνδέοντας τη διανοητική με τη χειρωνακτική εργασία, που παρέχει πολύπλευρη γενική μόρφωση –αναγκαία για μια επιτυχή παρακολούθηση οποιασδήποτε περαιτέρω εξειδίκευσης– και η οποία συμβάλλει στην άμβλυνση των κοινωνικών επιπτώσεων εξαιτίας μορφωτικών ανισοτήτων.

Οταν, επομένως, δεν συνυπάρχουν η θεωρητική αναζήτηση με την πρακτική εφαρμογή στην εκπαιδευτική διαδικασία, μπορούμε να αντιληφθούμε πόσες αναπτυξιακές δυνατότητες στερούμε από τους μαθητές και τις μαθήτριες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος;

Η κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων υλοποίησης της παραπάνω κατεύθυνσης δεν είναι δυνατόν να εναπόκειται στο μακρινό μέλλον. Μπορούμε από σήμερα, εκμεταλλευόμενοι κατ’ αρχάς τις υπάρχουσες εκπαιδευτικές δομές, να προχωρήσουμε στον μεταβατικό σχεδιασμό ενός και μοναδικού τύπου απολυτηρίου Λυκείου, με διασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου γενικής παιδείας αλλά και ταυτόχρονη εμπλοκή όλων των παιδιών στην πρακτική εφαρμογή.

Το νέο Λύκειο που θα προκύψει, έπειτα από έναν τέτοιο σχεδιασμό, δεν θα πρέπει να είναι προϊόν «συγκόλλησης» των υπαρχόντων τύπων Λυκείων. Αυτές οι αλλαγές επιβάλλεται να συμβαδίσουν με αλλαγές στα προγράμματα σπουδών του Γυμνασίου και του Δημοτικού καθώς και με ταυτόχρονη ένταξη σε αυτά εργαστηριακών δραστηριοτήτων ανάλογων του επιπέδου της κάθε βαθμίδας στο πλαίσιο μιας δεκατετράχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Η αύξηση των κρατικών δαπανών για την εκπαίδευση είναι προφανώς το προαπαιτούμενο μιας τέτοιας μεταρρύθμισης. Με ορατή τη σύμπτωση μεγάλου μέρους της εκπαιδευτικής Αριστεράς στον στόχο για ένα σχολείο όπου όλο το πρόγραμμά του θα διαπνέεται από τον συνδυασμό θεωρίας και πράξης, ώστε να επιτυγχάνεται η ισόρροπη ανάπτυξη όλων των πλευρών του ανθρώπινου ψυχισμού, είναι αδήριτη ανάγκη η κοινή τους δράση αλλά και η κατάθεση των εξειδικευμένων προτάσεών τους στην κατεύθυνση της αναγκαίας αυτής αλλαγής.

* εκπαιδευτικός, συγγραφέας και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παιδαγωγία ως ιδεολογία
Στην εποχή της πανδημίας, το ιδεολόγημα περί απαραίτητης παιδαγωγίας των ανεύθυνων και ανώριμων μαζών εκφράζεται πλέον ρητά.
Η παιδαγωγία ως ιδεολογία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα σκάφη του Λιμενικού, η «αμνησία» της ηγεσίας και η οργή του ΣΥΡΙΖΑ
Τα δύο σκάφη 900 και 910 έλαβαν τα ονόματα δύο λιμενικών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, του πλωτάρχη Γεωργίου Κωττούλα και του λιμενοφύλακα ειδικών αποστολών Μαρίνου Ζαμπάτη.
Τα σκάφη του Λιμενικού, η «αμνησία» της ηγεσίας και η οργή του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αγώνας για απαλλαγή
Ο λαός έχει κουραστεί από διαψευσμένες ελπίδες. Θέλει, και κυρίως οι νέοι άνθρωποι, πειστικές λύσεις αλλά και ειλικρίνεια για τις δυσκολίες, ρεαλισμό στις υποσχέσεις αλλά και όραμα που θα εμπνέει και θα...
Αγώνας για απαλλαγή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα
Ενας χρόνος πέρασε από την έναρξη της πανδημίας και οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της στον λαό και τη χώρα λόγω ιδεολογικών νεοφιλελεύθερων εμμονών και προτεραιότητας της κυβέρνησης της Ν.Δ. στην...
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΡΙΖΑ: κίνδυνος ενός νέου «επώδυνου συμβιβασμού»;
Αυτών δεδομένων, θα ήταν σκόπιμο, πιστεύω, από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ να συζητηθεί επειγόντως και αυτή η πολύ εφικτή υπόθεση εργασίας, δηλαδή η εκδοχή όπου όλες αυτές οι αισιόδοξες προσδοκίες υποχώρησης,...
ΣΥΡΙΖΑ: κίνδυνος ενός νέου «επώδυνου συμβιβασμού»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κορυφή και ο γκρεμός
Οταν εγγράφουμε ένα νέο μέλος στον ΣΥΡΙΖΑ, το κάνουμε για τον ΣΥΡΙΖΑ και όχι για τον εαυτό μας. Στη μάχη για το ποθητό αποτέλεσμα δεν πρέπει να χάσουμε την ψυχή μας.
Η κορυφή και ο γκρεμός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας