• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 14.4°C
    0 BF
    91%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.1°C / 11.3°C
    1 BF
    88%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 13.4°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 12.4°C / 13.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 10.7°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.4°C / 6.2°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 11.6°C
    1 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.6°C / 18.1°C
    1 BF
    92%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    3 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 17.7°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    4 BF
    84%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    2 BF
    76%
  • Λάρισα
    Ομίχλη
    8°C 5.5°C / 7.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.5°C / 5.5°C
    1 BF
    87%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.4°C / 15.8°C
    1 BF
    87%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 14.6°C
    2 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 12.1°C
    2 BF
    94%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.2°C / 11.4°C
    2 BF
    91%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    1 BF
    94%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συμβολικός Μητσοτάκης

  • A-
  • A+

Από το απλό αγγείο σε εκείνο με τις χειρολαβές η προϊστορική ανθρωπότητα έφτασε με τη λογική για πρακτικούς λόγους. Αλλά έκτοτε «η λογική είναι πολύ ανεπαρκής όρος για την κατανόηση των μορφών της πολιτιστικής ζωής» (Εrnst Cassirer, 1944), αφού ο άνθρωπος δεν μπορεί ν’ αντέξει και πολλή πραγματικότητα (T. S. Eliot, Πρώτο κουαρτέτο).

Από βιβλίο περί προϊστορίας («Η ανάδυση του πολιτισμού», C. Renfrew) oι παραπάνω σκέψεις και τα παραθέματα, πλήρως εναρμονίζονται με νεωτερικά και μετανεωτερικά γραπτά των συμβολιστών. Ολων όσοι κατάλαβαν και κατέγραψαν, δηλαδή, ότι από ένα εξελικτικό στάδιο και ύστερα κάποια ανθρώπινα έργα, αντί να λύνουν πρακτικά προβλήματα, προβάλλουν σύμβολα και ιδέες. Γι' αυτό αναφερόμενος στη φωτογράφιση του πρωθυπουργού σε ποδηλατάδα στην Πάρνηθα προσπαθώ παρακάτω να ανιχνεύσω συμβολισμούς-μηνύματα.

Το πρώτο μήνυμα είναι φανερό, προφανώς συνειδητό, αλλά επιστημονικά ανορθόλογο. Στον πολίτη προσφέρεται μια διδακτική παράσταση, ότι το να φοράς μάσκα στη βόλτα σου δεν είναι αναγκαίο, έστω κι αν ο άλλος ή οι άλλοι είναι κολλητά δίπλα σου. Ισα ίσα μπορείς να καμαρώνεις, χαμογελώντας στο επίκεντρο μιας εικόνας με φύση, υγεία και χαρά.

Με την απεικόνιση αυτή ωστόσο υπονομεύεται η πασίγνωστη, ακόμα και σε νηπιαγωγεία, ομόφωνη και αγωνιώδης ιατρική σύσταση να κρατούμε αποστάσεις και να φορούμε μάσκες. Και πως όταν κάτι από τα δύο δεν είναι δυνατό (π.χ. επειδή κατά τη σωματική άσκηση η μάσκα δυσκολεύει), τότε να θυμόμαστε ότι το άλλο (η απόσταση) γίνεται ακόμα πιο αναγκαίο. Στο σημείο ολοφάνερα η ζωτική λογική παραμερίζεται. Ο homo faber, άνθρωπος κατασκευαστής, αντί να κατασκευάζει το βιολογικά αναγκαίο, δηλαδή την υγεία, εδώ με τις φωτογραφίες του κατασκευάζει εξουσία.

Πραγματικά η εικόνα δίνει στον πολίτη το μήνυμα ότι ο πρωθυπουργός είναι υπεράνω κανόνων. Δεν τον αφορά η λογική σύσταση η άσκηση να γίνεται κοντά στον χώρο δουλειάς ή στο σπίτι (ώστε αν παρ’ ελπίδα υπάρξει μετάδοση να μη συνεπάγεται αυτό νέα τοπική εστία), ούτε η εντολή για την τήρηση αποστάσεων. Δεν είναι κοινός θνητός, είναι ξεχωριστός, υπεράνω, τι πιο φυσιολογικό αυτός να αποκλίνει και να υπερβαίνει. Ακόμα κι όσοι θα βρεθούν δίπλα του τυχαία σε μια ποδηλατάδα κι αυτοί εξ αντανακλάσεως ακτινοβολούν από χαρά. Το εξισωτικό μήνυμα της δημοκρατίας αφήνεται στην άκρη και προβάλλονται οι λάμψεις του ενός ή των ολίγων. Τι χρήσιμη εικόνα για μια εξουσία που θέλει να ασκείται χωρίς αμφισβήτηση!

Προσπαθώ σ’ ένα πρόσφατο βιβλίο μου (εκδ. ΕΝΑ) να πείσω ότι η δημοκρατία έχει και μια ψυχολογική διάσταση, αντίρροπη προς τον ναρκισσισμό. Το πιο πιθανό, η ιδέα αυτή να στριμωχτεί ανάμεσα σε διάφορους λαϊκισμούς και βιασύνες, να τριφτεί, να χαθεί. Κάποτε όμως η πραγματικότητα αντέχει, οπότε αστέρια και σύμβολα προσγειώνονται ανωμάλως.

* ομ. καθηγητή ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά...
Παρέμβαση μέσω της «Εφ.Συν.»: «Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά, σας διαβεβαιώνω ότι ο διασωληνωμένος ασθενής και ειδικά όποιος νοσεί από COVID δεν μπορεί να μείνει ούτε 1 λεπτό...
Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυβέρνηση και τα προβλήματα της συγκυρίας
Η θερινή περίοδος με τα προβλήματα που προέκυψαν ανέδειξε με τον πιο σαφή και εύγλωττο τρόπο ότι η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν αστοχεί μόνο στα οικονομικά και κοινωνικά μεγέθη, αλλά αδυνατεί...
Η κυβέρνηση και τα προβλήματα της συγκυρίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι χρήσεις της πανδημίας
Το σχέδιο της κυβέρνησης να κάνει τον βίο αβίωτο στους «ανεμβολίαστους» δείχνει πανικό. Αποκαλύπτει παραλείψεις και αποτυχία επίτευξης στόχων. Για την κυβέρνηση στόχοι είναι μείωση δαπανών υγείας,...
Οι χρήσεις της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αιτίες, ανομίες και δικαιολογίες
Η αιτία σαφής: Επαναστατημένα νιάτα, ίσον απαιτήσεις, διεκδικήσεις, συγκρίσεις, διαμόρφωση κοινωνικής συνείδησης, εμπλουτισμός εμπειριών, διεύρυνση προσωπικότητας.
Αιτίες, ανομίες και δικαιολογίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυριάκος Μητσοτάκης και Μάρκους Σόντερ. Τι κοινό έχουν;
Κοντολογίς στο ερώτημα τι κοινό έχουν οι Μητσοτάκης και Σόντερ η απάντηση είναι απλή: Θέλουν και οι δυο τους να θεσμοθετήσουν το «πιστοποιητικό εμβολιασμού».
Κυριάκος Μητσοτάκης και Μάρκους Σόντερ. Τι κοινό έχουν;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι κοινό έχουν μια μάσκα, η Θεία Κοινωνία, το εμβόλιο και ένα πάρτι;
Τέσσερις παράλληλες ιστορίες με ένα κοινό γνώρισμα και μια κοινή λύση. Τι κοινό έχουν; Σε όλες οι άνθρωποι νοιάζονται για τους ΙΔΙΟΥΣ και αδιαφορούν για τους ΑΛΛΟΥΣ.
Τι κοινό έχουν μια μάσκα, η Θεία Κοινωνία, το εμβόλιο και ένα πάρτι;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας