Αμερικανικό παράδοξο

Θα επιστρέψουν οι ΗΠΑ του Μπάιντεν στην κανονικότητα της εξωτερικής πολιτικής του Ομπάμα; Ενα είναι βέβαιο: ότι η διεθνής σκηνή στα τέλη του 2020 διαφέρει σημαντικά από την εικόνα που παρουσίαζε τον Ιανουάριο του 2017.

Η πανδημία εδώ και περίπου έναν χρόνο έχει επιταχύνει δραματικά την ανάδυση ενός μετα-αμερικανικού κόσμου, μια σκληρή πραγματικότητα που δεν θα την αλλάξει η επιστροφή στη ρητορική της πολιτικής ορθότητας του διεθνισμού από τον ένοικο του Λευκού Οίκου.

Από τον Κλίντον στον Μπους υιό, τον Ομπάμα και τον Τραμπ, οι ΗΠΑ προβάλλουν ως ένα παράδοξο στη Νεότερη Ιστορία.

Το παράδοξο μιας κυρίαρχης παγκόσμιας δύναμης η οποία, ενώ θα έπρεπε φύσει και θέσει να είναι συντηρητική, προβάλλει ως αναθεωρητική.

Με άλλα λόγια οι ΗΠΑ αμφισβητούν ισορροπίες και επιλογές που αρχικά προώθησαν και επέβαλαν.

Η ευρύτερη Μέση Ανατολή και η Νοτιοδυτική Ασία τις τελευταίες τρεις δεκαετίες είναι το κατεξοχήν πεδίο όπου καταγράφεται και επιβεβαιώνεται το αμερικανικό παράδοξο.

Στην «Καταιγίδα της ερήμου» την άνοιξη του 1991 οι ΗΠΑ προβάλλουν ως συντηρητική υπέρ του περιφερειακού στάτους κβο Μεγάλη Δύναμη. Ο Πόλεμος στον Κόλπο σταματά όταν το Ιράκ αποσύρεται από το Κουβέιτ.

Δώδεκα χρόνια αργότερα, στον δεύτερο πόλεμο κατά του Ιράκ, οι ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει έναν ακραίο αναθεωρητισμό που προωθεί όχι μόνον καθεστωτικές ανατροπές αλλά φιλοδοξεί να χαράξει νέο χάρτη στη Μέση Ανατολή.

Ετσι, μέσα σε λίγα χρόνια οι ΗΠΑ με τις εναλλαγές ακραίας συντηρητικής και αναθεωρητικής πολιτικής συνέβαλαν στο να τεθεί εκτός ελέγχου η περιφερειακή αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης έλεγε ότι μια Μεγάλη Δύναμη ακολουθεί την εξωτερική πολιτική που της υπαγορεύει η γεωγραφική της θέση.

Λίγα χρόνια αργότερα ο Πάλμερστον υπογράμμισε ότι η Βρετανία δεν έχει μόνιμους συμμάχους αλλά μόνιμα συμφέροντα.

Μεταξύ μιας αδύνατης πλέον Pax Americana και του επιθετικού απομονωτισμού τού «Πρώτα η Αμερική», οι ΗΠΑ του Μπάιντεν θα επιχειρήσουν να χαράξουν μια ασφαλή για τα ζωτικά τους συμφέροντα μέση γραμμή πλεύσης.