Η Ροσάνα Ροσάντα, που «έφυγε» πρόσφατα, θεωρούσε ότι ο σοσιαλισμός μπορεί να συνυπάρχει με την ελευθερία – πρέπει, θα έλεγα εγώ. Επιβάλλεται. Είναι αυτονόητο.
Μια ιδεολογία που επαγγέλλεται την καθολική απελευθέρωση του ανθρώπου από τα λογής λογής δεσμά του, που στοχεύει στη χειραφέτηση και στον αυτοκαθορισμό του, πώς μπορεί να τα επιτύχει δίχως ελευθερία και ουσιαστική και άμεση δημοκρατική διαδικασία; Πώς μπορεί να επιτύχει την ατομική και κοινωνική αυτονομία με απόντες-θεατές τους ίδιους τους ανθρώπους από όλη αυτή τη διαδικασία;
Η κοινωνική απελευθέρωση, κατά τη γνώμη μου, αφορά τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων, αν όχι όλους. Επομένως ή θα είναι οι ίδιοι δημιουργοί της μοίρας τους ή θα την εκχωρήσουν σε κάποιους κατεχάρηδες. Οι τελευταίοι εκ των πραγμάτων θα ασκήσουν εξουσία, η οποία θα αναπαράγεται από τα πάνω με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η εξουσία, και δη η ολοκληρωτική, φθείρει και διαφθείρει. Τελικά γίνεται ταξικό καθεστώς. Οδηγεί αλλού και όχι στην απελευθέρωση του ανθρώπου. Το είδαμε, το διαπιστώσαμε στα σοβιετικά καθεστώτα του 20ού αιώνα.
Μέσα και σκοπός δεν μπορεί παρά να έχουν την ίδια λογική. (Εχει αποδειχτεί επανειλημμένως ότι ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα.) Τα μέσα προηγούνται και, είτε το θέλουμε είτε δεν το θέλουμε, οδηγούν σε έναν σκοπό που συνάδει με τη δική τους λογική, ανεξάρτητα από τη θέλησή μας. Να το πω απλά: Δεν μπορείς με αυταρχισμό, βία, συγκεντρωτική-ιεραρχική οργάνωση, τυφλή πειθαρχία, εκτελέσεις και άλλα παρόμοια να χτίσεις μια κοινωνία ισότητας, ελευθερίας και δικαιοσύνης. Θα χτίσεις ένα ολοκληρωτικό καθεστώς.
Και τίθεται το μέγα ερώτημα: Αν ο αντίπαλος στη δική σου ειρηνική-δημοκρατική πορεία αντιτάξει βία, εσύ τι θα κάνεις; Αρκεί η μαζική (απαραίτητα) παρουσία και δράση; Αν ναι, όλα καλά. Αν όχι, μπαίνει επί τάπητος το ζήτημα της αντιβίας, η οποία είναι και αυτή βία και ασκώντας την μπορεί να αλλάξει ριζικά η φυσιογνωμία του κινήματος με τα γνωστά αποτελέσματα.
Ισαμε σήμερα δεν έτυχε να διαβάσω τίποτα για την αντιβία. Για τον ρόλο της, τη φυσιογνωμία της κ.ά. Με απασχολεί όμως το ζήτημα. Το μόνο που έχω να πω είναι ότι αν αναγκαστούν οι άνθρωποι που αγωνίζονται για μια ανθρώπινη κοινωνία να ασκήσουν αντιβία θα πρέπει ταυτόχρονα να κλαίνε…
