Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο «τουρίστας» και ο «πρόσφυγας»
AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο «τουρίστας» και ο «πρόσφυγας»

  • A-
  • A+

Για αρκετούς φαντάζει αποκρουστικό οποιοδήποτε μοντέλο κοινωνικής ποικιλομορφίας στην Ελλάδα (κοινωνική ένταξη, χωνευτήρι, πολυπολιτισμικότητα, κοινοτισμός). Και αυτό, εν μέρει, συνδέεται με τη χρόνια αναποτελεσματικότητα των κοινωνικοπολιτικών θεσμών και τη μόνιμη λαϊκή καχυποψία απέναντι στους πολιτικούς εκφραστές και τους ντίλερ μιας φαντασιακής –κατά τα άλλα– ελληνοπρέπειας και «πολιτισμικής καθαρότητας».

Μήπως είναι αυτονόητος ο κομπασμός των μιντιαρχών και των σταυλιζομένων τους ότι, τάχα, ασχολούνται με τον εθνικό πολιτισμό και τη λαϊκή διαπαιδαγώγηση, ενώ στην πραγματικότητα ταΐζουν από το πρωί έως το βράδυ τα κοινό τους με εθνοχωριατισμό, βιασμό της ηθικής συνείδησης, της γλώσσας, της αισθητικής και του κοινού νου, με άφθονο τηλεοπτικό σκουπίδι και ξεκατινιασμένο λαμέ; Ή μήπως είναι τυχαίο ότι το υπουργείο Πολιτισμού στις μέρες μας κινδυνεύει να μείνει χωρίς αντικείμενο; Για αρκετούς άλλους, εν μέρει, η εγκατάσταση των προσφύγων και των μεταναστών φαντάζει κάτι σαν επιστροφή στους πράγματι δύσκολους καιρούς της μετα-μικρασιατικής περιόδου και του Μεσοπολέμου – ενώ η παγκόσμια διακινδύνευση είναι εδώ.

Το ότι ο τουρισμός είναι ευάλωτος σε εξωγενείς παράγοντες και, άρα, δεν μπορεί μόνον αυτός να αποτελέσει τη βάση μιας εθνικής οικονομίας είναι σε όλους γνωστό. Το ότι το προσφυγικό-μεταναστευτικό –ενώ εκκινεί από σκοτεινές όψεις και ταραγμένες περιοχές– θα μπορούσε να είναι μια επωφελής κοινωνική υπόθεση δεν είναι αυτονόητο, γιατί ο κυνισμός και η εμπειρία της κυβερνητικής ανικανότητας περνούν πρώτα από τη ζωή των πολιτών της χώρας.

Ας δούμε ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν έκανε κάτι για να χαμηλώσει τον εύλογο πρωταθλητισμό της δυσπιστίας των πολιτών στους θεσμούς. Οι τελευταίοι, στοιχειωμένοι από την οικονομική ανασφάλεια, πληττόμενοι από την πανδημία, όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με εισροή προσφύγων-μεταναστών, αισθάνονται προδομένοι από όλους: την Ευρωπαϊκή Ενωση, τα άλλα κράτη, την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση. Πόση αλληλεγγύη μπορούν να δείξουν, όταν οι ίδιοι είναι εκτός κατανόησης, πρόνοιας και αλληλεγγύης;

Παρά ταύτα, το κυβερνητικό αφήγημα ήταν και παραμένει ακλόνητο: θέλουμε ξένους επενδυτές, χρυσοφόρες βίζες, θέλουμε εμπορευάμενους, θέλουμε τουρίστες αλλά δεν θέλουμε πρόσφυγες και μετανάστες. Ομως, η απλοποιητική συνάρτηση «τουρίστας-καλό» και «πρόσφυγας-κακό» δεν βγαίνει. Μάλιστα, σε αυτή τη φάση του 21ου αιώνα, η εξίσωση είναι για τα σκουπίδια. Και ούτε πρόκειται να βγει, γιατί αφενός προϋποθέτει κόσμους α λα google map, στους οποίους κανείς δεν θα μπορούσε να ζήσει, και αφετέρου εξιδανικευμένες κοινότητες ή κόσμους που, απλά, δεν υπάρχουν.

Μια παραδοχή που θα έπρεπε να έχει γίνει χθες και όχι αύριο είναι ότι τόσο η Ε.Ε. όσο και η Ελλάδα –που μας αφορά– δεν έχουν κάποια πολιτική ούτε για τον τουρισμό ούτε για το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Το αποδεικνύει η με κάθε τρόπο προσέλκυση τουριστών και η ολοσχερής απόρριψη μεταναστών που είναι κομμάτι αδιάφορη τόσο ως προς τον τουρίστα όσο και ως προς τον πρόσφυγα/μετανάστη –παρότι ο «τουρίστας» και ο «πρόσφυγας» είναι σχηματικές φιγούρες του ίδιου νομίσματος, συμβολοποιημένες και οι δύο όψεις της παγκοσμιοποίησης.

Αλλά ο τουρίστας αντιπροσωπεύει την εκδοχή ιδανικού του κόσμου που μας αρέσει, που έρχεται χαρούμενος να ξοδέψει και να φύγει, ενώ ο πρόσφυγας/μετανάστης αντιπροσωπεύει την απειλητική εκδοχή του κόσμου, που έρχεται για να μας φέρει τις δυστυχίες του. Ετσι δεν υπάρχει κανένας ηθικός πανικός, ούτε κάποια δεύτερη σκέψη, π.χ. με την περσινή κατάρρευση της Thomas Cook και άλλων ξένων κολοσσών του τουρισμού (θυμηθείτε τους τουρίστες που αναζητούσαν τρόπους να επιστρέψουν στις πατρίδες τους). Ούτε έγινε κάτι με τις παραβατικές συμπεριφορές των εκατοντάδων νεαρών τουριστών στην Κρήτη, στη Ρόδο ή στη Ζάκυνθο.

Αντίθετα, υπάρχει ηθικός πανικός για τους διαβολικούς έξι νεαρούς Αφγανούς που βάζουν φωτιά στη Μόρια –που «δεν-σέβονται-τους-νόμους-και-τους-κανόνες-της-χώρας-που-τους-φιλοξενεί» (στην πραγματικότητα που τους φυλακίζει). Και, όλως περιέργως, ο δημογραφικός πανικός (άλλως, η δημογραφική βόμβα) είναι θέμα-ταμπού κι εκτός ανησυχίας –ενώ, μάλλον, θα έπρεπε να είναι στην κορυφή της σχετικής συζήτησης για τον τόπο∙ την κοινωνία.

Το «ό,τι πουλάει» και «ό,τι κάνει ταμείο» (πολιτικό και νατιβιστικό ταμείο) είναι θεμιτό, αλλά, ώς έναν βαθμό. Ο «τουρίστας» και ο «πρόσφυγας» έχουν σκοτεινές και φωτεινές πλευρές. Ο εθνικός σχεδιασμός οφείλει να βασίζεται στις ανάγκες, στην εποχή, στην πραγματικότητα και, κυρίως, στην καλλιέργεια των πολιτών σε παραδόσεις διόλου άγνωστες και για τις οποίες, μάλιστα, είμαστε υπερήφανοι: της ανθρωπιάς, της συμπόνιας, της δικαιοσύνης, της λεβεντιάς, της αλληλεγγύης… Οχι στην πλευρά της μισαλλοδοξίας, του ψεκασμού, του φόβου, του φανατισμού, του ρατσισμού και του συγκαλυμμένου εκφασισμού της κοινωνίας.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος υποκινεί τη μετανάστευση;
Οσοι διαμαρτύρονται στα νησιά του Αιγαίου ή στην Αθήνα για τις συνέπειες της μαζικής εισροής μεταναστών, βλέπουν μόνο τη μια πλευρά του θέματος, δηλαδή την εκτίναξη του αριθμού των τουριστών και τις θετικές...
Ποιος υποκινεί τη μετανάστευση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δόγμα «Κάνε τους τη ζωή κόλαση» μας πιάνει όλους
Τα μεγέθη είναι απολύτως διαχειρίσιμα όταν υπάρχει σχέδιο και βούληση, με εφικτές λύσεις και παρεμβάσεις που μπορούν να δρομολογηθούν άμεσα, ξεκινώντας με την εξασφάλιση βιώσιμων συνθηκών διαβίωσης για τις...
Το δόγμα «Κάνε τους τη ζωή κόλαση» μας πιάνει όλους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελλάδα - Αυστρία συμμαχία με χαμένους τους πρόσφυγες και τη δημοκρατία
Ως ΜέΡΑ25 θεωρούμε πως τα σύνορά μας θα πρέπει να είναι ανοικτά, αλλά ελεγχόμενα και ειδικά σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, όπως η παρούσα, θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί, ψύχραιμοι, αλλά και έτοιμοι...
Ελλάδα - Αυστρία συμμαχία με χαμένους τους πρόσφυγες και τη δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ξήλωμα στα παγκάκια της πλ. Βικτωρίας και κλειστά κέντρα Μηταράκη στα νησιά
Σίγουρα, ο «μεγάλος περίπατος», όχι των κατοίκων της πόλης, αλλά του κεφαλαίου, είναι ασύμβατος με την όποια παροχή βοήθειας (ασύλου, στέγης, τροφής, δουλειάς κλπ) στους πρόσφυγες.
Ξήλωμα στα παγκάκια της πλ. Βικτωρίας και κλειστά κέντρα Μηταράκη στα νησιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Oι ζωές των προσφύγων μετράνε από τον Εβρο και τα νησιά ώς τον Ελαιώνα
Η ρατσιστική εκστρατεία είναι κυνική: η ζωή των προσφύγων αξίζει όσο και η ζωή του Τζορτζ Φλόιντ, είναι στα χέρια αστυνομικών, συνοροφυλάκων και λιμενικών που διαρκώς επιβλέπουν ανθρώπους κατατρεγμένους από...
Oι ζωές των προσφύγων μετράνε από τον Εβρο και τα νησιά ώς τον Ελαιώνα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί Ξενιστών
Ο όρος «ξενιστής» έγινε τελευταία περισσότερο οικείος στη γλώσσα μας. Ορίζεται ως ο οργανισμός που μέσα ή πάνω του ζει ένας άλλος. Ενα επίκαιρο παράδειγμα συνδυαστικής δράσης των δύο παραπάνω ζευγών αποτελούν...
Περί Ξενιστών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας