ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Στράτος Γεωργούλας*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Μια βρομιά πλανιέται πάνω από όλους μας. Παρακολουθώντας την επικαιρότητα, εύκολα διακρίνει κανείς ότι το ζήτημα της «διαφθοράς – διαπλοκής» κυριαρχεί στο πολιτικό πεδίο. Αυτός ο ηγεμονικός λόγος γεμάτος περιπτωσιολογία γίνεται περιοριστικός και πολιτικά προσανατολισμένος.

Για να γίνω πιο σαφής, οι όροι «διαφθορά – διαπλοκή» περιγράφουν απλά τις αντίστοιχες διεργασίες και όχι τη ρίζα του προβλήματος, με αποτέλεσμα να μπορούν να είναι τόσο ευμετάβλητοι όσο για να υπηρετούν τις κυρίαρχες πολιτικές.

Είναι δηλαδή μια έννοια «λάστιχο», που μπορεί να επεκτείνεται από απλούς αποδιοπομπαίους τράγους, οι οποίοι θα ριχθούν ως βορά σε ένα πλήθος που διψά για τιμωρία-παραδειγματισμό, μέχρι και σε μια γενικόλογη και αόριστη δαιμονολογία, η οποία απλώς λειτουργεί επιβεβαιωτικά και όχι ως αντιμετώπιση μιας πραγματικότητας.

Μια επιστήμη και μια πολιτική που οφείλει να αμφισβητεί για να είναι ελεύθερη θα πρέπει να καταθέτει έναν αντι-ηγεμονικό λόγο, αναδημιουργώντας το πλαίσιο πολιτικού διαλόγου και όχι απλά συμμετέχοντας στον ήδη υπάρχοντα, επιβεβαιώνοντας τα όριά του.

Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια προσπάθεια στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα να οριστεί και να ελεγχθεί επιστημονικά ο όρος κρατικό-επιχειρηματικό έγκλημα. Είναι ένας όρος που πολιτικά και ερευνητικά αντιστοιχεί σε αυτό που περιορίζουμε ως «διαφθορά – διαπλοκή» με δύο σημαντικές όμως διαφορές. Πρώτα απ’ όλα στο ότι γίνεται μια προσπάθεια εγκληματοποίησης αυτής της πράξης από τη σκοπιά της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής βλάβης.

Εγκλήματα δεν είναι μόνο τα γνωστά «εγκλήματα του δρόμου», αλλά και αυτές οι πράξεις, οι οποίες μάλιστα –σύμφωνα με μελέτες– συνεπάγονται πολύ περισσότερες απώλειες ανθρωπίνων ζωών, σωματικές ή άλλες βλάβες, απώλειες σε ιδιοκτησίες, χρήματα, περιουσίες από αντίστοιχα καταγεγραμμένους φόνους, απόπειρες, κλοπές-ληστείες κ.ο.κ.

Η δεύτερη διαφορά έγκειται στην αποκάλυψη της πραγματικής φύσης αυτού του εγκλήματος και άρα στον προσανατολισμό όχι μόνο της αντεγκληματικής αλλά και της πολιτικής και κοινωνικής δράσης. Η αλληλεξάρτηση κράτους και επιχειρηματικού κεφαλαίου, είτε με απευθείας μετατροπή δημοσίου χρήματος σε ιδιωτικό (συμβάσεις), είτε με την παροχή διευκολύνσεων και συγκεκριμένων πολιτικών (νόμων, υπουργικών αποφάσεων κ.λπ.) είναι ο τρόπος που λειτουργεί η καρδιά της καπιταλιστικής μας κοινωνίας και άρα η ρίζα αυτής της εγκληματογόνας πράξης.

Το περιβάλλον των υπαρχουσών πολιτικών παρέχει το κατάλληλο λίπασμα για την αύξηση και μεγέθυνση τέτοιων εγκλημάτων και άρα το ζήτημα των συνεπειών τους σε κοινωνικά στρώματα και το δημόσιο συμφέρον θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πολιτικό και κοινωνικό επίκεντρο ενδιαφέροντος. Αν πραγματικά θέλουμε μια λύση, τότε δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις μιας μελλοντικής «καλύτερης» πολιτικής διαχείρισης του κράτους. Η διαχείριση είναι κοροϊδία και συγκάλυψη. Η επιδίωξη της δικαιοσύνης προϋποθέτει κοινωνική αλλαγή.

* καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, περιφερειακός σύμβουλος Β. Αιγαίου