Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον άγνωστο διαδηλωτή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στον άγνωστο διαδηλωτή

  • A-
  • A+

Οι αφανείς ήρωες πολλές φορές έχουν δείξει την ίδια ή και περισσότερη γενναιότητα σε σχέση με τους επιφανείς που άφησαν ένα περίοπτο αποτύπωμα... Το μνημείο για τον άγνωστο στρατιώτη είναι πραγματικά ένα από τα πιο σεβαστά του ελληνικού αστικού τοπίου.

Οι κίνδυνοι για τον τυπικό διαδηλωτή συνήθως δεν έχουν την ένταση των αντίστοιχων μιας μάχης. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου αμελητέοι, όπως δεν είναι αμελητέα η συνεισφορά μιας συγκέντρωσης σε πλατεία ή μιας διαδήλωσης στη διεκδίκηση ελευθεριών, δημοκρατικών κατακτήσεων, εργασιακών δικαιωμάτων ή οικολογικών αγαθών. Στη διεκδίκηση όντως, ή, πιο αμυντικά, στην υπεράσπιση των κεκτημένων.

Η ιστορία των διαδηλώσεων ευτυχώς έχει προσεχθεί και έχουν καταγραφεί λαμπρές στιγμές. Η υπόθεση Λαμπράκη είναι ίσως η επιφανέστερη, αλλά όχι η πρώτη. Διαδηλώσεις, με πλήθος (άγνωστων) διαδηλωτών είχαμε και στη διάρκεια της δικτατορίας. Με κινδύνους κακομεταχειρίσεων, σύλληψης, εκτόπισης πλήθη συνέρρευσαν κατά τη διάρκειά της στις κηδείες των Γ. Παπανδρέου και Γ. Σεφέρη, συνδέοντας το πένθος ζωής με ένα βουβό πένθος δημοκρατίας.

Από τη μεταπολίτευση και μετά, ώς σήμερα κυριολεκτικά, πάμπολλες διαδηλώσεις έγραψαν ιστορία, όχι μόνο λόγω των διεκδικήσεων αλλά και λόγω τραγικών θυμάτων. Από τον Κουμή και την Κανελλοπούλου και τον βάρβαρο τραυματισμό στη Θεσσαλονίκη (υπόθεση «ζαρντινιέρας»), έως τελείως πρόσφατα περιστατικά. Στα θύματα εξάλλου ας μην παραλείψουμε να κατατάξουμε και κάποιους αστυνομικούς που ευσυνείδητα και χωρίς καταχρήσεις εξουσίας εκτελούσαν τα καθήκοντά τους.

Οπως είναι γνωστό, βέβαια, το στερεότυπο του διαδηλωτή έχει δεχτεί πλήγματα έσωθεν και έξωθεν. Ο εμβόλιμος με τη μολότοφ όχι μόνο αποπροσανατολίζει από τα αιτήματα των διεκδικήσεων, αλλά προσθέτει κινδύνους και κάποτε παράγει θύματα. Η σκοτεινή φιγούρα του προβοκάτορα στη διαδρομή του χρόνου έχει αποκτήσει βεβαιωμένη φυσιογνωμία, έστω κι αν οι σχετικές συλλήψεις είναι σπανιότατες. Η ακροδεξιά «βία για τη βία» έχει βρει ευκαιρία να εκδηλωθεί με διπλό όφελος, τόσο την απόλαυση της βίας αυτοσκοπού όσο και την υπόσκαψη των δημοκρατικών διεκδικήσεων των πολλών.

Σήμερα η διαδήλωση, αγαθό αναγνωρισμένο από Συντάγματα και Διεθνείς Συνθήκες –κατακτήσεις αγώνων και πολιτισμού– αντιμετωπίζει νέους δομικούς κινδύνους. Η πρόσφατη νομοθεσία της χώρας μας τρέπει το δικαίωμα-κανόνα σε εξαίρεση, θέτοντας αυστηρές προϋποθέσεις οργάνωσης και συμμετοχής που συνιστούν το γνωστό φαινόμενο του κρυφού εμποδίου. Πρόφαση της νομοθετικής παρέμβασης αποτελούν οι δυσκολίες της αγοράς στις μέρες και στους τόπους των πορειών ή συγκεντρώσεων.

Το πρόσχημα ολοφάνερο, αφού σήμερα ιδίως είναι σαφές ότι η έλλειψη πελατείας στην αγορά δεν έχει ως αίτιο τις διαδηλώσεις αλλά την οικονομική κρίση. Κι ας μην αποσιωπήσουμε τον νέο συστημικό κίνδυνο. Η ανάπτυξη της εξ αποστάσεως εργασίας, εκπαίδευσης κ.λπ. λόγω τεχνικής εξέλιξης ή πανδημιών, προσέθεσε ένα νέο, αργόσυρτο αλλά πολύ απειλητικό, αντικίνητρο για τις μαζικές λαϊκές συγκεντρώσεις.

Η δημοκρατία έγκαιρα πρέπει να εντάξει στα σύμβολά της τον άγνωστο διαδηλωτή.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τρομοκρατία με τις ευλογίες κυβέρνησης
Αστυνομικός είναι αυτός ο οποίος προστατεύει τον πολίτη και τη δημόσια περιουσία, όχι ο χούλιγκαν με στολή που βγάζει το μένος του στους απλούς πολίτες.
Τρομοκρατία με τις ευλογίες κυβέρνησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για το άγριο χτύπημα της διαδήλωσης της 9 Ιούλη
«Θα πρέπει κάποιος να είναι ιδιαίτερα αφελής για να μην αντιλαμβάνεται ότι ο νέος νόμος στοχεύει πρώτα απ’ όλα να καταστείλει τις αναπόφευκτες λαϊκές αντιδράσεις».
Για το άγριο χτύπημα της διαδήλωσης της 9 Ιούλη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιχειρούν να βάλουν την κοινωνία σε γύψο
Εσπευσαν, βουλευτές και στελέχη της κυβέρνησης της Ν.Δ. αλλά και τα «παπαγαλάκια» της στα ΜΜΕ, να υπερασπιστούν το νομοσχέδιο παρόξυνσης της κρατικής καταστολής ενάντια στους αγώνες και στις διαδηλώσεις της...
Επιχειρούν να βάλουν την κοινωνία σε γύψο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ζαρντινιέρες της οργής
Μόνοι οι νεοφυτεμένοι φοίνικες παρέμειναν ορθοί και αλώβητοι... Ίσως στις επόμενες συγκεντρώσεις να επιχειρηθεί η εκρίζωσή τους με σχοινιά, περίπου όπως σήμερα αποκαθηλώνονται τα αγάλματα των πολέμαρχων των...
Οι ζαρντινιέρες της οργής
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μέρες του 2011
Ενα νομοσχέδιο με διακηρυγμένο στόχο τη δραστική περιστολή του δικαιώματος στη διαδήλωση πυροδότησε τη μεγαλύτερη, πολυφωνικότερη και μαχητικότερη λαϊκή κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας από τη μέρα που ο...
Μέρες του 2011
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ΗΠΑ φλέγονται. Γιατί;
Καμιά κοινωνία ανισοτήτων, όπου ο φτωχός θεωρείται «αποτυχημένος», ο άνεργος «σκουπίδι» και ο μαύρος «εγκληματίας», δεν μπορεί να ορθοποδεί για πάντα.
Οι ΗΠΑ φλέγονται. Γιατί;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας