Το 1974 ο Αμερικανός σκηνοθέτης Φράνσις Φορντ Κόπολα παρουσίασε την ταινία «Η συνομιλία», η οποία γυρίστηκε στο μεσοδιάστημα των ταινιών του «Ο Νονός» (1972) και «Ο Νονός ΙΙ» (1974) και αποτελεί ένα εύστοχο και δυστυχώς πάντα επίκαιρο πολιτικό σχόλιο για την παρακμιακή κατάσταση της αμερικανικής πολιτικής σκηνής των αρχών της δεκαετίας του 1970.
Ο πόλεμος στο Βιετνάμ συνεχιζόταν, παρά τις εγχώριες αλλά και τις παγκόσμιες αντιδράσεις, και είχε αποκαλυφθεί το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, που με τη σειρά του συγκλόνισε την πολιτική σκηνή των ΗΠΑ και είχε πλανητικό αντίκτυπο. Πρόκειται για εκκωφαντική περίπτωση κατάχρησης πολιτικής εξουσίας που αφορά τη διάρρηξη της έδρας της Εθνικής Επιτροπής του Κόμματος των Δημοκρατικών στις 17 Ιουνίου 1972, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το «μαύρο ταμείο» ενίσχυσης της επανεκλογής του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον στις εκλογές του 1972.
Ανάμεσα στις διαδοχικές σοκαριστικές αποκαλύψεις που ενέπλεκαν ολοένα και περισσότερα άτομα από τον στενό κύκλο του Νίξον ήταν η από μέρους του καταγραφή συζητήσεων με μέλη του επιτελείου του. Η πεισματική άρνηση του Νίξον για διερεύνηση της υπόθεσης οδήγησε τη χώρα σε συνταγματική κρίση και χρειάστηκε σειρά δικαστικών μαχών, καθώς και ειδική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ώστε να δημοσιευτούν οι επίμαχες μαγνητοταινίες που αποκάλυπταν τη δημιουργία ενός ολόκληρου παρακρατικού μηχανισμού προκειμένου να «κουκουλωθεί» η υπόθεση και να αποπροσανατολιστεί τόσο η εξέλιξη των ερευνών, όσο και η κοινή γνώμη.
Τελικά αυτό απεφεύχθη λόγω (και) της μαχητικής στάσης των δημοσιογράφων Καρλ Μπέρνσταϊν και Μπομπ Γούντγουορντ της εφημερίδας Washington Post. Αυτή η πτυχή του ρόλου του Τύπου στην πλήρη διαλεύκανση του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ αποτέλεσε το υλικό για την ταινία του Αλαν Πάκουλα «Ολοι οι άνθρωποι του προέδρου» (1976).
Επιστρέφοντας στη «Συνομιλία» του Κόπολα, ο Τζιν Χάκμαν υποδύεται τον Χάρι Κόουλ – ειδικό καταγραφής ιδιωτικών συνομιλιών. Σε μία από αυτές τις παράνομες καταγραφές γίνεται νύξη για έναν επικείμενο φόνο, κάτι που αναστατώνει τον Κόουλ, ο οποίος παραβιάζοντας το επαγγελματικό του «πρωτόκολλο», προσπαθεί να αποτρέψει αυτήν την εξέλιξη, για να διαπιστώσει στο τέλος ότι αποτελεί μέρος ενός ζοφερού δαιδαλώδους δικτύου και ότι παρακολουθείται και ο ίδιος.
Η τελευταία σκηνή της ταινίας, όπου ο Κόουλ έχει διαλύσει ολόκληρο το σπίτι του σε μια απεγνωσμένη αναζήτηση «κοριών», αποτυπώνει ανάγλυφα την ηθική κατάπτωση και το αδιέξοδο στα οποία νομοτελειακά οδηγεί ο παραλογισμός των παράνομων παρακολουθήσεων και καταγραφών, της απώλειας της ιδιωτικότητας, της άκριτης υιοθέτησης θεωριών συνωμοσίας.
Καθώς, όπως όλα δείχνουν, η χώρα μας εισέρχεται, για ακόμα μια φορά, στο θολό τοπίο της «πολιτικής της κασέτας» ας αναστοχαστούμε για τα παραπάνω με τη σοβαρότητα που απαιτείται.
* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
