Την Παρασκευή 18 Ιουνίου συνήλθε η σύνοδος υπουργών Αμυνας των κρατών-μελών της Ε.Ε., η οποία εξέτασε τη στήριξη που θα παρέχουν τα κράτη-μέλη στην περίπτωση που κάποιο εξ αυτών δεχτεί επίθεση από τρίτη χώρα. Παράλληλα όμως το κείμενο συμπερασμάτων της συνόδου κατέληξε με την επισήμανση ότι βασικός πυλώνας της άμυνας της Ευρώπης παραμένει το ΝΑΤΟ, του οποίου μέλη αποτελούν τα περισσότερα κράτη της Ε.Ε.
Βέβαια αυτές οι συζητήσεις εντός της Ε.Ε. δημιουργούν στη χώρα μας συνειρμούς για τη στρατιωτική σύμπραξη των κρατών της Ε.Ε. στην περίπτωση που δεχτεί επίθεση από την Τουρκία, συνειρμοί που ενισχύονται από τη στιγμή που οι Ελληνες πολιτικοί άρχισαν να ταυτίζουν τα ελληνοτουρκικά σύνορα με τα ευρωτουρκικά, και τους εκπροσώπους των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. να επαναλαμβάνουν αυτόν τον ευφημισμό, όπως π.χ. η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά την επίσκεψή της στις Καστανιές τον Μάρτιο, εμπαίζοντας τον ελληνικό λαό.
Με άλλα λόγια, στην περίπτωση που η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, επιτεθεί στη χώρα μας, ποια θα είναι η στρατιωτική συνδρομή της Ε.Ε.; Ποιος θα είναι ο φορέας της στρατιωτικής παρέμβασης της Ε.Ε.; Διότι πάντα υπήρχε στρατιωτικός βραχίονας από συστάσεως, θα λέγαμε, της ΕΟΚ.
Η Δυτικοευρωπαϊκή Ενωση (ΔΕΕ) συγκροτήθηκε το 1954 και διαλύθηκε και τυπικά το 2011 με τη δικαιολογία ότι αντικαταστάθηκε από μια ρήτρα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Ουσιαστικά διαλύθηκε με πρωτοβουλία του Βερολίνου προκειμένου να καθησυχάσει την Ουάσινγκτον για το ενδεχόμενο μετεξέλιξης της ΔΕΕ σε ευρωπαϊκό βραχίονα ασφαλείας αντιπαραθετικά με το ΝΑΤΟ. Επί δεκαετίες η ΔΕΕ, λόγω του ΝΑΤΟ, ήταν ανενεργός φορέας ασφάλειας, αλλά άρχισε να ενεργοποιείται μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, μάλιστα με φορέα τη ΔΕΕ συμμετείχαν ευρωπαϊκά κράτη στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου.
Η ΔΕΕ αναζωογονήθηκε στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) αμέσως μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ με την ένταξη νέων κρατών-μελών όπως η Ελλάδα (1994), η Ισπανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, αλλά και με τον χαρακτηρισμό ως συνδεδεμένων μελών των μελών του ΝΑΤΟ που δεν ανήκαν στην Ε.Ε., όπως η Τουρκία. Την ένταξη της χώρας μας στη ΔΕΕ ακολούθησαν κατά την πάγια πρακτική των κυβερνήσεών μας διθύραμβοι και διαβεβαιώσεις ότι τα σύνορά μας θα ήταν και σύνορα της Ε.Ε. Ποια όμως ήταν η πραγματικότητα;
Για να μην αναλωνόμαστε σε επιχειρήματα, αποκαλυπτική για τον χαρακτήρα των ελληνοτουρκικών συνόρων, όπως τον αντιλαμβάνονται οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, είναι η αναδρομή στο πρόσφατο σχετικά παρελθόν: το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (CDU) υιοθέτησε το 1994 τη λεγόμενη «εποικοδομητική ρήτρα εξαίρεσης» στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ. Δηλαδή, υιοθέτησε την κοινή πολιτική ασφάλειας της Ε.Ε. «αλά καρτ» στο πλαίσιο της οποίας οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με πλειοψηφία χωρίς να είναι υποχρεωμένες οι χώρες που διαφωνούν να συμμετέχουν στις κοινές δράσεις της ΚΕΠΠΑ διότι θίγονται τα εθνικά τους συμφέροντα.
Παράλληλα προτεινόταν να παρέχεται στα συνδεδεμένα μέλη της ΔΕΕ (όπως ήταν η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ) η δυνατότητα να λαμβάνουν μέρος σε επιχειρήσεις που θα εντάσσονται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ. Ομως έτσι θα μπορούσε να συμβεί να μη συμμετέχει η Ελλάδα βάσει του δικαιώματος που θα της παρείχε η «εποικοδομητική ρήτρα εξαίρεσης» και να συμμετέχει η Τουρκία. Στην περίπτωση αυτή ποιο κράτος θα ήταν εντός και ποιο εκτός της Ε.Ε.; Ομως αυτή η κραυγαλέα αντίφαση δεν ήταν ό,τι χειρότερο για τη χώρα μας.
Διότι όπως αποκάλυψε ο Χέλμουτ Κολ, μιλώντας στο Μόναχο στην 33η συνάντηση για την ασφάλεια στην Ευρώπη, η γερμανική κυβέρνηση προτίθετο να προωθήσει την υιοθέτηση ρήτρας για την υποχρέωση «εκδήλωσης αμυντικής συνδρομής» για όλα τα μέλη της Ε.Ε. αλλά σύμφωνα με όσα όριζε το άρθρο 5 της διακήρυξης του Πέτεσμπεργκ της ΔΕΕ. Το οποίο εξαιρούσε την περίπτωση κατά την οποία πλήρες μέλος της ΔΕΕ, όπως η Ελλάδα, θα δεχόταν επίθεση από συνδεδεμένο μέλος, όπως ήταν η Τουρκία.
Ομως κάθε φορά που οι πολιτικοί μας αναφέρονταν στα ευρωπαϊκά σύνορα, σε ποια σύνορα αναφέρονταν; Της Ε.Ε. των 12, των 15, των 24 των 28 ή των 30 και πλέον κρατών-μελών με την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων; Η σύμπτωση των ελληνοτουρκικών συνόρων με τα ευρωτουρκικά θα είχε νόημα μόνον με την ομοσπονδιοποίηση της Ε.Ε., και την απεξάρτησή της από το ΝΑΤΟ.
* Πολιτικός μηχανικός
