Με τη βοή από τα συνθήματα των διαδηλωτών να αντηχεί στους δρόμους των μεγάλων αμερικανικών πόλεων, οι «New York Times» δημοσίευαν μια συγκλονιστική έρευνα. Στο επίκεντρό της ο κλάδος της υγείας, οι μάνατζερ και οι μεγαλομέτοχοι μεγάλων νοσοκομείων. Οι «άριστοι» δηλαδή της υγείας, οι οποίοι κλήθηκαν να διαχειριστούν το βαρύ φορτίο της αντιμετώπισης της πανδημίας.
Οι επικεφαλής λοιπόν των πιο ισχυρών οργανισμών υγειονομικής περίθαλψης απέλυσαν ή προχώρησαν σε μειώσεις των αποδοχών σε δεκάδες χιλιάδες γιατρούς, νοσοκόμες και σε άλλους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, παρά το γεγονός ότι οι οι επιχειρήσεις τους είχαν επιδοτηθεί στο πλαίσιο του CARE με περισσότερα από 15 δισ. δολάρια. Και ενώ έσπρωχναν στον καιάδα της ανεργίας και της φτώχειας χιλιάδες απλούς εργαζόμενους, οι ίδιοι εισέπραξαν αμοιβές που αγγίζουν το 1 δισ. δολάρια.
Πολλοί θα απορήσουν με την κραυγαλέα απανθρωπιά. Οσοι όμως έχουν καλό μνημονικό δεν εξεπλάγησαν. Τα ίδια δεν έκαναν και οι τραπεζίτες –ακόμα και οι δικοί μας– που με πρόσχημα την «εξυγίανση» από τη μία εισέπραξαν τα δισ. των διασώσεων και από την άλλη απέλυαν εκατοντάδες εργαζόμενους και ξεσπίτωναν εκατοντάδες εκατομμύρια ατυχείς δανειολήπτες;
Πλέον οι ελίτ, έχοντας απαλλαγεί από κάθε περιορισμό αδιαφορούν για όλα: Για τις πανδημίες. Για την δυστυχία. Για την πείνα. Για τις ανθρωπιστικές κρίσεις. Δεν τις πτοούν ούτε οι κοινωνικές εκρήξεις. Ούτε οι μαζικές διαδηλώσεις. Ούτε οι εκρήξεις βίας. Το μοναδικό που υπολογίζουν είναι οι τσέπες των CEO και των μετόχων – κάποιες φορές ούτε καν αυτές, αφού η πρόσφατη ιστορία έχει αποκαλύψει μία σειρά σκανδάλων με θύματα του μετόχους. Θεωρούν το χρήμα των πολιτών που διοχετεύεται σε αυτούς με διάφορες μορφές –προγράμματα σωτηρίας, επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις, ενισχύσεις κ.ά.– ως υποχρέωση της πολιτείας και γι’ αυτό φροντίζουν στη διακυβέρνηση να υπάρχουν ηγεσίες που να εξυπηρετούν καλύτερα τα συμφέροντά τους. Ηγέτες που να τους γεμίζουν τα ταμεία στο όνομα της κοινωνικής αναγκαιότητας και της ανωτέρας βίας, χωρίς περιορισμούς, υποχρεώσεις και δεσμεύσεις. Και τώρα, με πρόσχημα την ύφεση λόγω πανδημίας, βλέπουμε το έργο αυτό να παίζεται σε κάθε «γειτονιά» του πλανήτη. Και η δική μας γειτονιά δεν μπορεί να είναι η εξαίρεση.
Αν όλα αυτά δεν αφορούσαν τις ζωές μας και τις ζωές των επόμενων γενεών, θα τα αντιμετώπιζε κανείς ως καλοπαιγμένη φάρσα, στην οποία οι πολιτικές και οι οικονομικές ελίτ διαγκωνίζονται για το ποιος θα πλανέψει τους περισσότερους ψηφοφόρους. Το «ελληνικό ζήτημα» μπορεί να θεωρηθεί ως μοντέλο, καθώς η εναλλαγή των «Λεφτά υπάρχουν», των «Ζαππείων», των «Σχισμένων Μνημονίων» και των «Αρίστων» λειτούργησε με τον ίδιο τρόπο που ο χωρατατζής της παρέας λέει χωρατά για να αποσπάσει την προσοχή, ώστε ανενόχλητος να παρενοχλεί τη γυναίκα του καλύτερού του φίλου. Αλήθεια, σε τι διαφέρουν οι επιδοτήσεις του Τραμπ στα νοσοκομεία, τα οποία φρόντισαν να απολύσουν εργαζόμενους, από τους ύμνους του κ. Μητσοτάκη για το Δημόσιο Σύστημα Υγείας το οποίο όμως προσπαθεί να το μετατρέψει σε ιδιωτικό, βάζοντας από την πλαϊνή πόρτα τους επενδυτές;
Υπό το πρίσμα αυτό, ακόμα και οι ογκώδεις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τις μέρες αυτές ολόκληρο τον κόσμο αντιμετωπίζονται από τις ελίτ σαν ένα φαινόμενο που αργά θα ξεφουσκώσει και στο τέλος όλοι θα επιστρέψουν σε αυτό που αυτές θεωρούν κανονικότητα. Οι πολιτικές ηγεσίες δεν φαίνεται να ανησυχούν και γι’ αυτό, πέρα κάποιων ανέξοδων ευχολογίων, δεν έχουν κάνει το παραμικρό για να ανταποκριθούν στα αιτήματα των ανθρώπων που βγήκαν στους δρόμους. Ετσι, αφήνουν ανενόχλητες τις οικονομικές ελίτ να φορτώσουν το κόστος της ύφεσης στις πλάτες των εργαζομένων, των καταναλωτών και των φορολογούμενων και να επωφεληθούν από την επερχόμενη κατάρρευση των αξιών.
Ακόμα και η προοπτική εκατομμύρια άνθρωποι να κληθούν βίαια και αναίτια να βιώσουν τους επόμενους μήνες τον εξευτελισμό της φτώχειας και των συσσιτίων δεν τους ανησυχεί ούτε τους φοβίζει. Οι πράξεις τους που αποπνέουν αλαζονεία είναι ο αδιάψευστος μάρτυρας ότι αντιμετωπίζουν όσους διαμαρτύρονται με τη σιγουριά του αλάθητου, τη βεβαιότητα του αλώβητου και την έπαρση του ανίκητου. Επειδή η αταλάντευτη προσήλωσή τους σε αυτό το μοντέλο διακυβέρνησης είναι προφανής, το πιο πιθανό είναι ότι όσο ο λογαριασμός του κορονοϊού θα βαραίνει τόσο θα πληθαίνουν οι απελπισμένοι, οι άνεργοι και οι χωρίς περιουσιακά στοιχεία άνθρωποι, που θα στρέφονται εναντίον εκείνων που είναι καλύτερα. Και έτσι θα επιβεβαιωθεί η «προφητεία» του Ranko Milanovic, καθηγητή στο London School of Economics, για πιθανή κοινωνική κατάρρευση.
*Δημοσιογράφος, συγγραφέας
